BWC1: Spel en speelgoed
Spel en speelgoed
HB PMO
- 5 soorten spel: Lichamelijk spel, spel met voorwerpen en constructies (LEGO), Symbolisch spel (alsof spel),
Rollenspel (mama papa) & Spel met spelregels
- 5 kenmerken (PASBH); plezierig, actief en uitnodigend, sociaal interactief, Betekenisvol voor het kind, Herhalend
⇒ Combinatie van deze 2 aspecten: middel om duidelijke doelen na te streven id ontwikkeling en remediering.
(drie kernaspecten waar je aan moet voldoen om het bovenste te kunnen realiseren: doelgericht, gemedieerd, goede
kwaliteit (PASBH)
HB Grondslagen
- Playfullness: interne controle, intrinsieke motivatie, vrijheid om te fantaseren, het spel zelf te mogen kiezen
(Grote samenhang tussen playfullness en coping & flow en playfullness)
- Interventies voor spel op niveau van het kind en systeem: veel variaties, spelverhaal uitbreiden
- Interventies voor spel gericht op organisatie: reguliere basisschool, schoolplein
- Interventies voor spel gericht op gemeenschap: organisatie Wijkkompas bv.
Spel en ontwikkeling
- Sociale ontwikkeling: speels verplaatsen in anderen mbv rollenspel (toegankelijkheid en bekendheid)
- Cognitieve ontwikkeling: ervaringen met vormen (ballen vs blokken) - wereld exploreren mbv symbolisch spel
- Emotionele ontwikkeling: discussies, boos, blij, veel emoties
- Sensomotorische ontwikkeling: differentiaties van lichaamsfuncties
Vormen van spel
volgens Vermeer
- Spelend bewegen: manipuleren en combineren
- Spelend omgaan met voorwerpen of functioneel spel
- Symbolisch of fantasiespel
- Succes- en gezelschapspelen
Andere mogelijke spelvormen zijn (zie spel en speelgoed)
- Lichamelijk spel: Elk spel met je lichaam als middel, fysiek spel of spelen met actiespeelgoed.
- Constructiespel
- Spel met regels vs. 'vrij spel
- Sociaal spel
- Samenwerkingsspel vs. competitief spel
Belemmeringen in de spelontwikkeling
- spel belemmerende stoornissen: in bewegingsapparaat, visueel, gedrag, aandacht, etc.
- belemmering uit primaire omgeving: gezin geeft onvoldoende stimulatie/problematische relatie met verzorger
→ leidt tot lage freq van spelen, leidt tot atypische spelontwikkeling, creeren van een omgeving die aansluit op de
mogelijkheden van het kind zal spelparticipatie bevorderen
Spel in kinderrevalidatie: spelmateriaal is een middel om op een veilige manier beleving uit te drukken
- spel als doel van begeleiding: Het kind leert beter spelen en zijn spelmogelijkheden breiden uit
- Het verwoorden van wat er in het spel gebeurt. Aangeven wat de kinderen of de spelfiguren aan het
doen zijn en welke gevoelens daarbij mogelijks komen kijken. Bv. Die man zal wel schrikken van dat
spook
- Het spel stimuleren door iets nieuws aan het spel toe te voegen, waardoor het gevarieerder en
daardoor boeiender wordt. Stimuleren kan nodig zijn om kinderen gerichter, doelbewuster,
intensiever en meer doorleefd te laten spelen. Bv. het gaat regenen, wat moeten de dieren nu doen?
- Spel als middel voor therapie: Bv. constructiemateriaal om bimanueel handelen te stimuleren,
communicatietraining, cognitieve vaardigheden,…
- Speltherapie: Speltherapie is een vorm van psychotherapie, een gespecialiseerde opleiding. De speltherapeut
geeft betekenis aan de beelden van het spel en daarmee inzicht in de leefwereld van het kind.
, Verantwoord en veilig speelgoed
- aangepast aan leeftijd, ontwikkelingstempo
- voldoende mogelijkheden voor fantasie zoals blokjes
- voorstellingsvermogen van het kind zoals prentjes, constructies die je uit elkaar kan halen en in elkaar zetten
- variaties van mogelijkheden met speelgoed
- kleur en vorm (hoe jonger, hoe eenvoudigere kleuren, hoe ouder, hoe meer natuurgetrouw
- materiaal
- grootte
- sterkte: voorzichtig zijn maar wel genoeg om te experimenteren
- veiligheid (risicos vernijden, waarschuwingen)
- makkelijk schoon te houden
Spel en speelgoed
HB PMO
- 5 soorten spel: Lichamelijk spel, spel met voorwerpen en constructies (LEGO), Symbolisch spel (alsof spel),
Rollenspel (mama papa) & Spel met spelregels
- 5 kenmerken (PASBH); plezierig, actief en uitnodigend, sociaal interactief, Betekenisvol voor het kind, Herhalend
⇒ Combinatie van deze 2 aspecten: middel om duidelijke doelen na te streven id ontwikkeling en remediering.
(drie kernaspecten waar je aan moet voldoen om het bovenste te kunnen realiseren: doelgericht, gemedieerd, goede
kwaliteit (PASBH)
HB Grondslagen
- Playfullness: interne controle, intrinsieke motivatie, vrijheid om te fantaseren, het spel zelf te mogen kiezen
(Grote samenhang tussen playfullness en coping & flow en playfullness)
- Interventies voor spel op niveau van het kind en systeem: veel variaties, spelverhaal uitbreiden
- Interventies voor spel gericht op organisatie: reguliere basisschool, schoolplein
- Interventies voor spel gericht op gemeenschap: organisatie Wijkkompas bv.
Spel en ontwikkeling
- Sociale ontwikkeling: speels verplaatsen in anderen mbv rollenspel (toegankelijkheid en bekendheid)
- Cognitieve ontwikkeling: ervaringen met vormen (ballen vs blokken) - wereld exploreren mbv symbolisch spel
- Emotionele ontwikkeling: discussies, boos, blij, veel emoties
- Sensomotorische ontwikkeling: differentiaties van lichaamsfuncties
Vormen van spel
volgens Vermeer
- Spelend bewegen: manipuleren en combineren
- Spelend omgaan met voorwerpen of functioneel spel
- Symbolisch of fantasiespel
- Succes- en gezelschapspelen
Andere mogelijke spelvormen zijn (zie spel en speelgoed)
- Lichamelijk spel: Elk spel met je lichaam als middel, fysiek spel of spelen met actiespeelgoed.
- Constructiespel
- Spel met regels vs. 'vrij spel
- Sociaal spel
- Samenwerkingsspel vs. competitief spel
Belemmeringen in de spelontwikkeling
- spel belemmerende stoornissen: in bewegingsapparaat, visueel, gedrag, aandacht, etc.
- belemmering uit primaire omgeving: gezin geeft onvoldoende stimulatie/problematische relatie met verzorger
→ leidt tot lage freq van spelen, leidt tot atypische spelontwikkeling, creeren van een omgeving die aansluit op de
mogelijkheden van het kind zal spelparticipatie bevorderen
Spel in kinderrevalidatie: spelmateriaal is een middel om op een veilige manier beleving uit te drukken
- spel als doel van begeleiding: Het kind leert beter spelen en zijn spelmogelijkheden breiden uit
- Het verwoorden van wat er in het spel gebeurt. Aangeven wat de kinderen of de spelfiguren aan het
doen zijn en welke gevoelens daarbij mogelijks komen kijken. Bv. Die man zal wel schrikken van dat
spook
- Het spel stimuleren door iets nieuws aan het spel toe te voegen, waardoor het gevarieerder en
daardoor boeiender wordt. Stimuleren kan nodig zijn om kinderen gerichter, doelbewuster,
intensiever en meer doorleefd te laten spelen. Bv. het gaat regenen, wat moeten de dieren nu doen?
- Spel als middel voor therapie: Bv. constructiemateriaal om bimanueel handelen te stimuleren,
communicatietraining, cognitieve vaardigheden,…
- Speltherapie: Speltherapie is een vorm van psychotherapie, een gespecialiseerde opleiding. De speltherapeut
geeft betekenis aan de beelden van het spel en daarmee inzicht in de leefwereld van het kind.
, Verantwoord en veilig speelgoed
- aangepast aan leeftijd, ontwikkelingstempo
- voldoende mogelijkheden voor fantasie zoals blokjes
- voorstellingsvermogen van het kind zoals prentjes, constructies die je uit elkaar kan halen en in elkaar zetten
- variaties van mogelijkheden met speelgoed
- kleur en vorm (hoe jonger, hoe eenvoudigere kleuren, hoe ouder, hoe meer natuurgetrouw
- materiaal
- grootte
- sterkte: voorzichtig zijn maar wel genoeg om te experimenteren
- veiligheid (risicos vernijden, waarschuwingen)
- makkelijk schoon te houden
