PSYCHOSE EN
SCHIZOFRENIESPECTRUM
Inleiding
Begripsomschrijving
Psychose
= een toestand waarbij iemand het contact met de realiteit verliest. Het
betekenisvolle verband tussen wat iemand ervaart en de omgeving/ realiteit
raakt zoek.
Kenmerken
o Hallucinaties: iets horen wat er in de werkelijkheid niet is.
o Wanen: een verband leggen dat er in de realiteit niet is.
o Gedesorganiseerd, chaotisch spreken en handelen.
o Stoornissen in het waarnemen, voelen, handelen, plannen en
impulscontrole.
Schizofrenie
= een ernstige en chronische psychiatrische aandoening die wordt gekenmerkt
door langdurige of terugkerende psychoses.
Psychose en schizofrenie zijn geen vast omschreven ziektebeelden (cfr. DSM-5).
Daarom spreken we de dag van vandaag over een psychose en
schizofreniespectrum.
Het gaat om een spectrum waarbij psychotische symptomen variëren in
ernst, aantal en duur.
Mensen begeven zich op een schaal van normaal functioneren tot ernstig
psychotisch.
Waar dat iemand met schizofrenie zich bevind op de schaal is verschillend
per individu.
Psychotische ervaringen
Iedereen heeft wel eens psychotische ervaringen. Elke dag zien we, horen we,
ruiken we informatie met onze zintuigen. Het brein maakt van die informatie een
plaatje van de wereld om ons heen.
Iedereen maakt zijn eigen plaatje.
Voorbeelden
o Twee mensen doorlopen een donkere bos. Eén iemand van hen heeft
net een horror film gezien, die persoon ziet en hoort volledig andere
dingen dan de andere persoon negatieve emoties uit de film
kleuren zijn ervaringen.
o Een jeugd met heftige ervaringen, wiet roken, genetisch aanleg
kunnen ervoor zorgen dat je vertalingen sneller negatief worden.
Conclusie: iedereen heeft een bepaalde psychosegevoeligheid.
Psychosegevoeligheid
, De combinatie van genetische factoren en omgevingsfactoren kunnen de
psychosegevoeligheid verhogen.
Psychosespectrumsyndroom
= wanneer je last hebt van een hoge psychosegevoeligheid.
Mensen die geen last hebben van hun psychosegevoeligheid kunnen ook
wel eens psychose-achtige klachten ontwikkelen
o Bv. magisch denken, tikje paranoia enz. dit is normaal menselijk.
Enkel wanneer dit uit de hand loopt, kunnen we over psychose en
schizofreniespectrum spreken (3,5% v.d. mensen).
Symptomen bij psychose en schizofrenie
Symptomen: voorstadium
De symptomen starten in een voorstadium met niet specifieke klachten: subtiele
signalen!
Verminderde aandacht en concentratie Sociaal terugtrekken
Verminderde motivatie Achterdochtige ideeën
Slaapstoornissen Bijzondere zaken waarnemen
Prikkelbaarheid Angst
Minder helder kunnen nadenken Achteruitgang in het functioneren
Symptomen: acute psychose
Hallucinaties
= een waarneming zonder dat er een externe prikkel is. (Illusies zijn geen
hallucinaties: bij een illusie is er wel een prikkel, de beelden zijn vervormd.
Verschillende vormen
o Visuele hallucinaties: dingen zien die er niet zijn.
o Akoestische hallucinaties (komt het meest voor): stemmen en
dingen horen die er niet zijn, bv. glas dat breekt.
o Tactiele hallucinaties: mensen voelen bv. slangen in de buik,
aders die stromen enz.
o Gustatoire (smaak) hallucinaties: bv. ijzerachtige smaak.
o Olfactorische hallucinaties: bv. een persoon heeft de indruk dat
hij stinkt.
SCHIZOFRENIESPECTRUM
Inleiding
Begripsomschrijving
Psychose
= een toestand waarbij iemand het contact met de realiteit verliest. Het
betekenisvolle verband tussen wat iemand ervaart en de omgeving/ realiteit
raakt zoek.
Kenmerken
o Hallucinaties: iets horen wat er in de werkelijkheid niet is.
o Wanen: een verband leggen dat er in de realiteit niet is.
o Gedesorganiseerd, chaotisch spreken en handelen.
o Stoornissen in het waarnemen, voelen, handelen, plannen en
impulscontrole.
Schizofrenie
= een ernstige en chronische psychiatrische aandoening die wordt gekenmerkt
door langdurige of terugkerende psychoses.
Psychose en schizofrenie zijn geen vast omschreven ziektebeelden (cfr. DSM-5).
Daarom spreken we de dag van vandaag over een psychose en
schizofreniespectrum.
Het gaat om een spectrum waarbij psychotische symptomen variëren in
ernst, aantal en duur.
Mensen begeven zich op een schaal van normaal functioneren tot ernstig
psychotisch.
Waar dat iemand met schizofrenie zich bevind op de schaal is verschillend
per individu.
Psychotische ervaringen
Iedereen heeft wel eens psychotische ervaringen. Elke dag zien we, horen we,
ruiken we informatie met onze zintuigen. Het brein maakt van die informatie een
plaatje van de wereld om ons heen.
Iedereen maakt zijn eigen plaatje.
Voorbeelden
o Twee mensen doorlopen een donkere bos. Eén iemand van hen heeft
net een horror film gezien, die persoon ziet en hoort volledig andere
dingen dan de andere persoon negatieve emoties uit de film
kleuren zijn ervaringen.
o Een jeugd met heftige ervaringen, wiet roken, genetisch aanleg
kunnen ervoor zorgen dat je vertalingen sneller negatief worden.
Conclusie: iedereen heeft een bepaalde psychosegevoeligheid.
Psychosegevoeligheid
, De combinatie van genetische factoren en omgevingsfactoren kunnen de
psychosegevoeligheid verhogen.
Psychosespectrumsyndroom
= wanneer je last hebt van een hoge psychosegevoeligheid.
Mensen die geen last hebben van hun psychosegevoeligheid kunnen ook
wel eens psychose-achtige klachten ontwikkelen
o Bv. magisch denken, tikje paranoia enz. dit is normaal menselijk.
Enkel wanneer dit uit de hand loopt, kunnen we over psychose en
schizofreniespectrum spreken (3,5% v.d. mensen).
Symptomen bij psychose en schizofrenie
Symptomen: voorstadium
De symptomen starten in een voorstadium met niet specifieke klachten: subtiele
signalen!
Verminderde aandacht en concentratie Sociaal terugtrekken
Verminderde motivatie Achterdochtige ideeën
Slaapstoornissen Bijzondere zaken waarnemen
Prikkelbaarheid Angst
Minder helder kunnen nadenken Achteruitgang in het functioneren
Symptomen: acute psychose
Hallucinaties
= een waarneming zonder dat er een externe prikkel is. (Illusies zijn geen
hallucinaties: bij een illusie is er wel een prikkel, de beelden zijn vervormd.
Verschillende vormen
o Visuele hallucinaties: dingen zien die er niet zijn.
o Akoestische hallucinaties (komt het meest voor): stemmen en
dingen horen die er niet zijn, bv. glas dat breekt.
o Tactiele hallucinaties: mensen voelen bv. slangen in de buik,
aders die stromen enz.
o Gustatoire (smaak) hallucinaties: bv. ijzerachtige smaak.
o Olfactorische hallucinaties: bv. een persoon heeft de indruk dat
hij stinkt.
