Moleculaire Epidemiologie samenvatting
Les 1: moleculaire evolutie
De epidemiologie is de wetenschappelijke studie van het voorkomen en de verspreiding van
ziekten onder de bevolking. De epidemiologie houdt zich dus niet bezig met de diagnose en
behandeling, maar probeert uit te zoeken wie er door een ziekte getrofen worden en welke
factoren die in de hand werken of juist niet (bv. leefijd, geslacht, besmetngsbronnen,
voeding).
Dobzhansky: “de levende natuur is het product van evolutee.
Tuberculose is een meldingsplichtge ziekte. Actef gaat er dan gezocht worden naar de bron
Tuberculose wordt veroorzaakt door Mycobacterium tuberculosis.
De index case is de eerste persoon waarbij een bacterie of ziekte wordt gevonden.
Leerdoelen:
De genetscche variate bij levende organismen kunnen uitleggen
De genetsche variate binnen een soort vormt het uitgangsmateriaal voor evolute via
natuurlijke selecte. Organismen die beter aangepast zijn hebben een selectevoordeel.
Het ontstaan van genetscche variate in populates uitleggen
Genetsche variate kan ontstaan op twee manieren
1. Bij geslachtelijke voortplantng wordt het genetsche materiaal van twee ouders
gecombineerd waardoor het genetsch materiaal van het kind slechts voor de helf van elke
ouder is overgenomen. Als genoeg verschillende allelen in de genenpoel aanwezig zijn is er
een groot aantal combinates binnen ene populate mogelijk. Ook kunnen gekoppelde
kenmerken herschikt worden door crossing-over
2. Er kunnen ook nieuwe variates ontstaan door mutates. Dit zijn wijzigingen in de erfelijke
eigenschappen van het genoom van een cel.
De verscchillende metchoden van classifcate benoemen
Carolus Linnaeus bracht het classifcatesysteem tot stand. Er zijn 3 verschillende manieren
van classifcate:
- Hiërarchisch classifcatesysteem
o Soorten en geslacht
o Familie en orde
o Klasse; rijk
- Op basis van onderlinge verwantschap
- Systematek, taxonomie
Ook heef hij ervoor gezorgd dat alles een voor- en een achternaam heef (Escherichia coli).
De eerste is hierbij de geslachtsnaam en de tweede soortnaam
Selecte en antbiotca resistente
,Een bacterie was vroeger gevoelig voor antbiotca ook al had hij een resistent gen in zich.
Door het gebruik van antmicrobiële medicate worden deze bacteriën eruit geselecteerd en
zorgen ze uiteindelijk ervoor dat er bacteriën ontstaan die geheel resistent zijn tegen die
medicate. Door het verminderen van antmicrobiële selectedruk wordt geprobeerd gehele
resistente tegen te gaan en de bruikbaarheid van de medicate zolang mogelijk te
behouden.
Evolute van resistente:
1. een grote populate van M. Tuberculosis bacteriën bevinden zich in de patënt zijn longen
en maken hem ziek. Bij toeval vindt er een puntmutate plaats in het rpoB gen bij een of
meer van die bacteriecellen.
2. Medicate vernietgd vervolgens de meeste M. Tuberculosis cellen en de patënt lijkt
genezen te zijn waardoor de therapie eindigt.
3. De gemuteerde cellen vermenigvuldigen zich wat resulteert in nog een grote infecte van
de longen en de patënt is weer ziek
4. Weer wordt er therapie gestart maar deze keer is het inefectef omdat de bacteriën
resistent zijn geworden voor deze medicate en de patënt overleefd het deze keer niet.
Evolute is in de levende natuur “een proces, dat resulteert in veranderingen in de erfelijke
kenmerken van een populate tussen verschillende generatese.
Evolutestambomen
Fylogenetsche stamboom: laat
overeenkomsten zien tussen
verschillende soorten. Verloop
van het evoluteproces in de tjd.
Classifcate van organismen:
hiërarchische ladder
Het proces van evolute en Darwin’s evolutetcheorie kunnen uitleggen
Charles Darwin (1809-1882) bedacht de evolutetheorie aan de hand van wat hij zag in de
natuur. Hij zag zoveel variate in soorten waardoor hij zich ging afvragen waarom er
bijvoorbeeld zoveel verschillende soorten vlinders bestonden. Zo is hij uiteindelijk tot de tree
of life gekomen. Darwin is de grondlegger van de evolutetheorie en zijn idee was dat het
plaatsvond door natuurlijke selecte. Let wel op, dit is nog steeds een theorie. Het valt
namelijk moeilijk te bewijzen omdat niemand erbij is geweest. Naast de theorie van Darwin
zijn er ook nog andere theorieën en verklaringen. Het creatonisme vanuit de bijbel
bijvoorbeeld. In Amerika hangen mensen soms aan het intelligence design idee omdat ze
vinden dat we veel te ingewikkeld en specifek gebouwd zijn en dat dat niet kan gebeuren bij
toeval door natuurlijke selecte. Lynn Margulis kwam in 1965 met de endosymbiose theorie,
dit is een model ter verklaring van het ontstaan van eukaryoten: endosymbionten zijn de
afstammelingen van vrij
levende kleine bacteriën.
, De invloed van natuurlijke selecte op de evolute uitleggen
De natuurlijke selecte wordt gezien als het mechanisme waarbij populates zich aanpassen
aan nieuwe omstandigheden, ook wel “survival of the fieste genoemd. Op de
Galapagoseilanden komen bijvoorbeeld 13 soorten Darwinvinken voor. Deze vinken hebben
allemaal veel gemeen maar hebben grote verschillen in de vorm van hun bek. Dit is door
middel van natuurlijke selecte tot stand gekomen. Doordat de ene vink variant voordeel had
op een andere variant in een bepaald gebied kon deze door zijn beter aangepaste bek
sneller en meer eten vinden waardoor zijn overlevingskansen vergroot werden. Dit zorgde er
uiteindelijk voor dat alleen de vogels met de meest aantrekkelijke erfelijke eigenschappen
overleefde en zich voort konden planten. Zo worden voordelige erfelijke eigenschappen
door de natuur geselecteerd. Let wel op, evolute werkt op populates en niet op individuen.
Moleculaire fylogenetca
Genetsch onderzoek loste uiteindelijk het oude raadsel van de evolutonaire verwantschap
van de famingo op. Reconstructe van stambomen op basis van veranderingen in het DNA
hebben er uiteindelijk voor gezorgd dat we weten dat de famingo meer verwant is met de
ooievaar ook al lijken de jongen met hun donsveren meer op ganzen.
Classifcate
Soort: Homo sapiens mens
Geslacht: Homo mens
Familie: Hominidae mensapen
Orde: Primates aapachtge
Klasse: Mammalia zoogdieren
Fylum: Chordata chordadieren
Rijk: animalla dierenrijk.
In 1988 begon R. Lenski met een experiment waarbij hij de evolute wilde nabootsen. Hij
nam 1 E.coli-kolonie die hij verdeeld over 12 erlenmeyers. Na 24 uur werd 1% overgezet in
12 nieuwe erlenmeyers, 8 uur met glucose en vervolgens 16 uur verhongeren. Hij heef ze 14
jaar lang elke dag overgezet. Dit was ’s werelds langstlopende experiment op het gebied van
evolute. In totaal waren er 30.000 nieuwe generates E.coli ontstaan (bij de mens zouden dit
7500 generates zijn geweest). Alle 12 de stammen hadden aan het einde van het
experiment eigenlijk nog steeds dezelfde fenotypen en vergelijkbaar genotypen. Hieruit
werd geconcludeerd dat het milieu de richtng van de evolute bepaalt.
Selecte van mutates?
In principe zijn alle mutates toevallig. Welke mutates zijn gevoelig voor selectedruk? Denk
hierbij bijvoorbeeld aan die vogels met telkens een andere soort bek. Alleen de best
aangepaste vogel zal overleven en zijn genen doorgeven
Synonymous mutates zijn puntmutates, wat betekend dat het een verkeerd gekopieerde
DNA nucleotde is wat alleen een verandering van 1 base paar in de RNA kopie geef. Een
codon bestaat uit een set van 3 nucleotden. Meestal vindt de mutate plaats in de 3 e
nucleotde wat vaak voor hetzelfde eiwit codeert. Denk aan het woord synoniem, het is een
andere code maar met dezelfde betekenis. Non-synonymous mutates hebben een veel
Les 1: moleculaire evolutie
De epidemiologie is de wetenschappelijke studie van het voorkomen en de verspreiding van
ziekten onder de bevolking. De epidemiologie houdt zich dus niet bezig met de diagnose en
behandeling, maar probeert uit te zoeken wie er door een ziekte getrofen worden en welke
factoren die in de hand werken of juist niet (bv. leefijd, geslacht, besmetngsbronnen,
voeding).
Dobzhansky: “de levende natuur is het product van evolutee.
Tuberculose is een meldingsplichtge ziekte. Actef gaat er dan gezocht worden naar de bron
Tuberculose wordt veroorzaakt door Mycobacterium tuberculosis.
De index case is de eerste persoon waarbij een bacterie of ziekte wordt gevonden.
Leerdoelen:
De genetscche variate bij levende organismen kunnen uitleggen
De genetsche variate binnen een soort vormt het uitgangsmateriaal voor evolute via
natuurlijke selecte. Organismen die beter aangepast zijn hebben een selectevoordeel.
Het ontstaan van genetscche variate in populates uitleggen
Genetsche variate kan ontstaan op twee manieren
1. Bij geslachtelijke voortplantng wordt het genetsche materiaal van twee ouders
gecombineerd waardoor het genetsch materiaal van het kind slechts voor de helf van elke
ouder is overgenomen. Als genoeg verschillende allelen in de genenpoel aanwezig zijn is er
een groot aantal combinates binnen ene populate mogelijk. Ook kunnen gekoppelde
kenmerken herschikt worden door crossing-over
2. Er kunnen ook nieuwe variates ontstaan door mutates. Dit zijn wijzigingen in de erfelijke
eigenschappen van het genoom van een cel.
De verscchillende metchoden van classifcate benoemen
Carolus Linnaeus bracht het classifcatesysteem tot stand. Er zijn 3 verschillende manieren
van classifcate:
- Hiërarchisch classifcatesysteem
o Soorten en geslacht
o Familie en orde
o Klasse; rijk
- Op basis van onderlinge verwantschap
- Systematek, taxonomie
Ook heef hij ervoor gezorgd dat alles een voor- en een achternaam heef (Escherichia coli).
De eerste is hierbij de geslachtsnaam en de tweede soortnaam
Selecte en antbiotca resistente
,Een bacterie was vroeger gevoelig voor antbiotca ook al had hij een resistent gen in zich.
Door het gebruik van antmicrobiële medicate worden deze bacteriën eruit geselecteerd en
zorgen ze uiteindelijk ervoor dat er bacteriën ontstaan die geheel resistent zijn tegen die
medicate. Door het verminderen van antmicrobiële selectedruk wordt geprobeerd gehele
resistente tegen te gaan en de bruikbaarheid van de medicate zolang mogelijk te
behouden.
Evolute van resistente:
1. een grote populate van M. Tuberculosis bacteriën bevinden zich in de patënt zijn longen
en maken hem ziek. Bij toeval vindt er een puntmutate plaats in het rpoB gen bij een of
meer van die bacteriecellen.
2. Medicate vernietgd vervolgens de meeste M. Tuberculosis cellen en de patënt lijkt
genezen te zijn waardoor de therapie eindigt.
3. De gemuteerde cellen vermenigvuldigen zich wat resulteert in nog een grote infecte van
de longen en de patënt is weer ziek
4. Weer wordt er therapie gestart maar deze keer is het inefectef omdat de bacteriën
resistent zijn geworden voor deze medicate en de patënt overleefd het deze keer niet.
Evolute is in de levende natuur “een proces, dat resulteert in veranderingen in de erfelijke
kenmerken van een populate tussen verschillende generatese.
Evolutestambomen
Fylogenetsche stamboom: laat
overeenkomsten zien tussen
verschillende soorten. Verloop
van het evoluteproces in de tjd.
Classifcate van organismen:
hiërarchische ladder
Het proces van evolute en Darwin’s evolutetcheorie kunnen uitleggen
Charles Darwin (1809-1882) bedacht de evolutetheorie aan de hand van wat hij zag in de
natuur. Hij zag zoveel variate in soorten waardoor hij zich ging afvragen waarom er
bijvoorbeeld zoveel verschillende soorten vlinders bestonden. Zo is hij uiteindelijk tot de tree
of life gekomen. Darwin is de grondlegger van de evolutetheorie en zijn idee was dat het
plaatsvond door natuurlijke selecte. Let wel op, dit is nog steeds een theorie. Het valt
namelijk moeilijk te bewijzen omdat niemand erbij is geweest. Naast de theorie van Darwin
zijn er ook nog andere theorieën en verklaringen. Het creatonisme vanuit de bijbel
bijvoorbeeld. In Amerika hangen mensen soms aan het intelligence design idee omdat ze
vinden dat we veel te ingewikkeld en specifek gebouwd zijn en dat dat niet kan gebeuren bij
toeval door natuurlijke selecte. Lynn Margulis kwam in 1965 met de endosymbiose theorie,
dit is een model ter verklaring van het ontstaan van eukaryoten: endosymbionten zijn de
afstammelingen van vrij
levende kleine bacteriën.
, De invloed van natuurlijke selecte op de evolute uitleggen
De natuurlijke selecte wordt gezien als het mechanisme waarbij populates zich aanpassen
aan nieuwe omstandigheden, ook wel “survival of the fieste genoemd. Op de
Galapagoseilanden komen bijvoorbeeld 13 soorten Darwinvinken voor. Deze vinken hebben
allemaal veel gemeen maar hebben grote verschillen in de vorm van hun bek. Dit is door
middel van natuurlijke selecte tot stand gekomen. Doordat de ene vink variant voordeel had
op een andere variant in een bepaald gebied kon deze door zijn beter aangepaste bek
sneller en meer eten vinden waardoor zijn overlevingskansen vergroot werden. Dit zorgde er
uiteindelijk voor dat alleen de vogels met de meest aantrekkelijke erfelijke eigenschappen
overleefde en zich voort konden planten. Zo worden voordelige erfelijke eigenschappen
door de natuur geselecteerd. Let wel op, evolute werkt op populates en niet op individuen.
Moleculaire fylogenetca
Genetsch onderzoek loste uiteindelijk het oude raadsel van de evolutonaire verwantschap
van de famingo op. Reconstructe van stambomen op basis van veranderingen in het DNA
hebben er uiteindelijk voor gezorgd dat we weten dat de famingo meer verwant is met de
ooievaar ook al lijken de jongen met hun donsveren meer op ganzen.
Classifcate
Soort: Homo sapiens mens
Geslacht: Homo mens
Familie: Hominidae mensapen
Orde: Primates aapachtge
Klasse: Mammalia zoogdieren
Fylum: Chordata chordadieren
Rijk: animalla dierenrijk.
In 1988 begon R. Lenski met een experiment waarbij hij de evolute wilde nabootsen. Hij
nam 1 E.coli-kolonie die hij verdeeld over 12 erlenmeyers. Na 24 uur werd 1% overgezet in
12 nieuwe erlenmeyers, 8 uur met glucose en vervolgens 16 uur verhongeren. Hij heef ze 14
jaar lang elke dag overgezet. Dit was ’s werelds langstlopende experiment op het gebied van
evolute. In totaal waren er 30.000 nieuwe generates E.coli ontstaan (bij de mens zouden dit
7500 generates zijn geweest). Alle 12 de stammen hadden aan het einde van het
experiment eigenlijk nog steeds dezelfde fenotypen en vergelijkbaar genotypen. Hieruit
werd geconcludeerd dat het milieu de richtng van de evolute bepaalt.
Selecte van mutates?
In principe zijn alle mutates toevallig. Welke mutates zijn gevoelig voor selectedruk? Denk
hierbij bijvoorbeeld aan die vogels met telkens een andere soort bek. Alleen de best
aangepaste vogel zal overleven en zijn genen doorgeven
Synonymous mutates zijn puntmutates, wat betekend dat het een verkeerd gekopieerde
DNA nucleotde is wat alleen een verandering van 1 base paar in de RNA kopie geef. Een
codon bestaat uit een set van 3 nucleotden. Meestal vindt de mutate plaats in de 3 e
nucleotde wat vaak voor hetzelfde eiwit codeert. Denk aan het woord synoniem, het is een
andere code maar met dezelfde betekenis. Non-synonymous mutates hebben een veel
