Samenvatting praktisch burgerlijk recht (uitgediept)

2023




Samenvatting recht
semester 1




BEDRIJFSMANAGEMENT
EXAMEN: MEERKEUZE VRAGEN, BEGRIPPEN, OPEN VRAGEN




THOMAS MORE GEEL | Accountancy & Fiscaliteit

,Inhoudsopgave
Deel 1: Inleiding tot het recht ..............................................................................................................4
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding .....................................................................................................4
1. Verantwoording ...................................................................................................................4
2. Het begrip recht ..................................................................................................................4
Hoofdstuk 2: Indelingen van het recht .............................................................................................5
1. Privaatrecht en publiek recht ...............................................................................................5
2. Soorten privaatrecht en publiek recht ..................................................................................5
3. Supranationaal VS nationaal recht .......................................................................................6
4. Objectief VS subjectief recht ................................................................................................6
5. Materieel VS Formeel recht .................................................................................................6
Hoofdstuk 3: Bronnen van het recht ................................................................................................7
1. Wetgeving ...........................................................................................................................7
2. Rechtspraak .........................................................................................................................8
3. Rechtsleer ...........................................................................................................................8
4. Gewoonte............................................................................................................................8
5. Algemene rechtsbeginselen .................................................................................................8
Hoofdstuk 4: Structuren van instellingen .........................................................................................8
1. Algemene beginselen ..........................................................................................................8
2. Federale politieke instellingen..............................................................................................9
3. Regionale politieke instellingen.......................................................................................... 11
Hoofdstuk 5: Rechtshandhaving .................................................................................................... 12
1. Privaatrechtelijk procesrecht (1) ........................................................................................ 12
2. Privaatrechtelijk procesrecht (2) ........................................................................................ 13
3. Gewone gerechtelijke instellingen...................................................................................... 13
4. Bijzondere instelling........................................................................................................... 15
Deel 2: Het personenrecht ................................................................................................................ 15
Hoofdstuk 6: personenrecht .......................................................................................................... 15
1. Begrippen .......................................................................................................................... 15
2. Elementen van staat van de persoon ................................................................................. 15
3. Persoonlijke publiciteit....................................................................................................... 16
4. Personenbescherming: persoonlijkheidsrechten ................................................................ 17
Deel 3: Het goederenrecht ................................................................................................................ 17
Hoofdstuk 7: goederen; soorten en belang .................................................................................... 17
1. Begrip en soorten van goederen ........................................................................................ 17
2. Roerende en onroerende goederen ................................................................................... 17



1

, 3. Gebruiksgoederen en verbruiksgoederen .......................................................................... 18
4. Lichamelijke goederen en onlichamelijke goederen ........................................................... 18
5. Publiek en privaat goederen .............................................................................................. 19
Deel 4: Verbintenissenrecht .............................................................................................................. 19
Hoofdstuk 8: definitie – natuurlijke verbintenis – aanvullend recht ................................................ 19
1. Definitie – verbintenis........................................................................................................ 19
2. Schuldenaar en schuldeisers .............................................................................................. 19
3. Ontstaan van verbintenis ................................................................................................... 19
4. Natuurlijke verbintenis ...................................................................................................... 19
5. Aanvullend recht ............................................................................................................... 19
Hoofdstuk 9: bronnen van verbintenissen ..................................................................................... 20
1. Inleiding ............................................................................................................................ 20
2. Rechtshandelingen – contracten – definitie en enkele soorten ........................................... 20
3. Rechtshandelingen – contracten – totstandkoming ............................................................ 20
4. Rechtshandelingen – contracten – interpretatie en kwalificatie .......................................... 21
5. Rechtshandelingen – contracten – gevolgen van contract .................................................. 21
6. Rechtshandelingen – contracten – tenietgaan van contracten ............................................ 22
7. Rechtsfeiten ...................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 10: algemeen regime van de verbintenis ...................................................................... 23
1. Modaliteiten van de verbintenis ........................................................................................ 23
2. Verbintenissen met pluraliteit van voorwerpen of subjecten .............................................. 23
3. Overdracht van verbintenissen .......................................................................................... 23
4. Nakoming van de verbintenis ............................................................................................. 24
5. Niet-nakoming van de verbintenis ...................................................................................... 24
6. Gronden van tenietgaan van de verbintenis ....................................................................... 24
Deel 5: de onrechtmatige daad ......................................................................................................... 25
Hoofdstuk 11: de onrechtmatige daad........................................................................................... 25
1. Terminologie en overzicht .................................................................................................. 25
2. Verantwoordelijkheid voor de eigen onrechtmatige daad .................................................. 25
3. Uitgebreide aansprakelijkheid wegen onrechtmatige daad ................................................ 26
4. Vergoeding van de schade veroorzaakt door abnormalen .................................................. 27
5. Samenloop van contractuele met buitencontractuele aansprakelijkheid ............................ 27
Deel 6: zekerheden ........................................................................................................................... 27
Hoofdstuk 12: zekerheden............................................................................................................. 27
1. Begrip en belang ................................................................................................................ 27
2. Indeling ............................................................................................................................. 28



2

, 3. Kenmerken zakelijke zekerheden ....................................................................................... 28
4. Voorrechten ...................................................................................................................... 28
5. Hypotheek ......................................................................................................................... 28
6. Pand .................................................................................................................................. 29
Deel 7: bewijs + verjaring .................................................................................................................. 29
Hoofdstuk 13: bewijs..................................................................................................................... 29
1. Bewijslast en bewijsstandaard ........................................................................................... 29
2. De toelaatbaarheid van bewijsmiddelen ............................................................................ 29
3. De verschillende bewijs middelen ...................................................................................... 29
Hoofdstuk 14: verjaring ................................................................................................................. 30
1. Begrip en soorten .............................................................................................................. 30
2. Verantwoording van de verjaring ....................................................................................... 31
3. Verjaringstermijn ............................................................................................................... 31
4. Schorsing en stuiting van de verjaring ................................................................................ 31




3

, Deel 1: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1. Verantwoording
- Wat is het recht?
 Zaak van alle burgers
 Hopeloos ouderwets (altijd hopeloos te laat => eerst een fout gemaakt worden voordat
er iets gedaan wordt)
 “( )” oorzaak ontstaan rechtsregels
 Recht = NT moraal (slecht geweten)
 Verschil tussen rechtsregels en fatsoenregels
 Rechtsregels = algemene rechtsnorm (moet van de wet)
 Fatsoenregels = Vb. kinderen leren om met hun mond dicht te eten (moet niet van de
wet maar is toch belangrijk)

2. Het begrip recht
- Algemeen
 Objectief recht = (↓ 4 kenmerken)
 Geheel van algemeen geldende normatieve regels
 Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat
 Waarvan de naleving afdwingbaar is
 En die de ordening van het maatschappelijk leven begon
 Subjectief recht =
 Objectief recht toegepast op een persoon/situatie

- Geheel van algemeen geldende normatieve rechtsregels
 Verbods-, gebods-, toelatings- en organiek regels
 Verbod: je mag niet
 Gebod: je moet
 Toelating: je mag
 Organieke regels: regelt een orgaan (vb. hoe een rechtbank eruitziet)
 Aanvullend of dwingend recht
 Dwingend recht = verplicht volgen
o Rechtsregels moeten nageleefd worden door de rechtssubject: afwijken niet mogelijk
o Openbare orde/goede zeden of ter bescherming van zwakkere personen
 Aanvullend recht = kan van afgeweken worden
o Geldt indien beide partijen niets anders overeengekomen zijn
o Vb. bij een huwelijk
 Algemene of individuele normen
 Algemene norm =
o Voor alle rechtssubjecten die zich in dezelfde feitelijke omstandigheden bevinden
 Individuele norm =
o Hebben betrekking op bepaald rechtssubject (bv. aanstelling in parlement/als notaris)




4

, - Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
 Meeste rechtsregels worden door de overheid/staat opgelegd
 Rechtsregels van de overheid in Belgisch staatsblad
 Schoolregels zijn geen rechten, maar afspraken

- Afdwingbare normen
 Doel van rechtsregels = afdwingen van bepaald gedrag
 Eventueel met sancties

- Normen die de ordening van het maatschappelijk leven begin
 NT: wet van de sterkste
 Algemeen belang staat altijd boven individueel belang

Hoofdstuk 2: Indelingen van het recht
1. Privaatrecht en publiek recht
- Privaatrecht
 Verhouding tussen privépersonen
 Individuen
 Groepen van individuen

- Publiek recht
 Organisatie van de staat
 Verhouding tussen burger en overheid

- Gemengde taken
 Vb. sociaal recht (arbeidsrecht VS sociale zekerheidsrecht)
 Arbeidsrecht = privaat recht (lonen)
 Sociale zekerheidsrecht = publiek recht (uitkeringen)

2. Soorten privaatrecht en publiek recht
- Soorten privaatrecht
 Burgerlijk recht
 Verhouding tussen burgers
 Eigendom, personenrecht, familie recht
 IPR
 Internationaal privaatrecht
 Bepaalt de regels van een privaatrecht bij een situatie met verschillende nationaliteiten
(vb. een huwelijk)

- Soorten publiek recht
 Grondwettelijk recht
 Regelt wat er in de grondwet moet staan
 Administratief recht
 Regelt hoe het land te werk zal gaan (regelt de administratie)
 Strafrecht
 alle misdrijven worden omschreven, strafprocesrecht (procedure +rechtbank)
 Fiscaal recht
 Innen van belastingen



5

, - Gemengd recht
 Ondernemings- en economie recht
 Burgerlijkprocesrecht
 Sociaalrecht
 Vennootschapsrecht

3. Supranationaal VS nationaal recht
- Supranationaal
 Internationale verdragen  zorgen voor extra ordening
 Rechtstreekse gelding
 Onrechtstreekse gelding  via supranationaal orgaan

- Nationale wetgeving
 Wetten
 Federaal niveau maakt de regels
 Decreten/ordonnanties
 Gemeenschappen en gewesten maken regels/gemeente maakt regels
 Koninklijk besluit
 Sluiten van gemeenschaps- en gewestregeringen
 Regelgeving door de uitvoerende macht
 Provinciale en gemeentelijke reglementen

4. Objectief VS subjectief recht
- Publieke subjectieve rechten
 Volgen uit het objectieve publiekrecht

- Privaat subjectieve rechten
 Volgen uit het objectief privaatrecht
 Vermogensrecht en persoonlijkheidsrecht

- Rechtsmisbruik (= algemeen rechtsbeginsel)
 Wanneer men het recht uitoefent met de bedoeling om anderen te schaden
 Wanneer men zijn recht uitoefent zonder enig nut of belang voor zichzelf
 Wanneer men zware schade toebrengt aan de ander terwijl men slechts voor zichzelf een
gering voordeel heeft

5. Materieel VS Formeel recht
- Materieel recht
 Regels die rechten en plichten opleggen

- Formeel recht
 Geeft aan hoe het materieel recht bereikt kan worden




6