10. OBSTETRIE EN GYNAECOLOGIE IN ACUTE ZORG
Boek Hoofdstuk Naam
LSEH (Boel) 13 Obstetrische en gynaecologische problemen
Leerboek spoedeisende hulp
Hoofdstuk 13 Obstetrische en gynaecologische problemen
13.3 Fysiologie en pathologie
Verandering bij moeder in relatie tot de vitale functies
HMV stijgt in 1e semester tot 1,5 l/min. Doordat HMV stijgt en bloeddruk constant blijft,
is er een verlaagde perifere vaatweerstand dus perifere vasodilatatie waardoor vrouwen
het snel warm krijgen en grotere kans op neusbloeding.
Onderzoek: Diafragmahoogstand waardoor stand van hart veranderd en het lijkt op een
hartvergroting. Bloedvolume neemt toe waardoor hemoglobine toeneemt en
hematocriet daalt. Bij auscultatie hoor je systolische souffle. ECG geeft ST veranderingen
en andere ritmestoornissen. Veneuze druk verhoogd in onderste extremiteiten, hierdoor
oedeem en uitgezette venen.
Groei en ontwikkeling van de foetus
Cellen aan de buitenkant van het ei verzamelen en vormen een trofoblast. Deze binden
baarmoederwand binnen en maken contact met bloedvaten van moeder en vormen na 5-6
weken de placenta en vliezen. Functies placenta zijn de uitwisseling van
stofwisselingsproducten en produceren van hormonen (prostaglandine). Vruchtwater in
begin gemaakt door vliezen en placenta, later door plas van baby. Zwangerschapsduur
begint vanaf laatste dag van menstruatie (ELM).
Vroeggeboorte: <37 weken
Miskraam: uitstoot zwangerschapsproduct <16 weken
Immature bevalling: 16-28 weken
Overlevingskans baby: 24-26 weken
Premature bevalling: 28-37 weken
Baringsproces
1. Baringskanaal
2. Bekkeningang: promontorium en de bovenrand van symfyse
3. Bekken midden: sacrum en spinale ischiadicar
4. Bekkenuitgang: onderrand van symfyse, zitbeenknobbel en stuitbeen
5. Kind
6. Keizersnee: voorhoofdsligging, dwarsligging, stuitligging.
7. Vaginaal: achterhoofdsligging, hoofdligging, stuitligging.
8. Inwendige spildraai: draaiing om lengteas van voorliggende deel. Nodig omdat
bekkeningang en bekkenuitgang haaks op elkaar staan.
9. Buigingsfacicium: hoofd naar voor en achter te buigen. Nodig voor bocht naar voren in
baringskanaal.
10. Beweging in sagittale vlak: zijwaartse beweging die nodig is bij het passeren van de
bekkeningang.
Samenvatting Major Acute Zorg- Efnaan Alsubeidi- 2022/2023
, 11. Uitdrijvende krachten
12. Barensweeën elke 3-5 minuten en duren 1 minuut.
13. Persreflex ontstaat doordat kind op anus drukt.
14. Kracht om baby eruit te halen komt meer van de samentrekking van de baarmoeder dan
van de buikspieren van de moeder.
15. Begin baring:
16. Regelmatige weeën van 60 seconden die elke 3-5 mintuten komen. Dit patroon moet
langer dan een uur aanhouden en intensiteit moet toenemen.
17. Verkorten en ontsluiten van baarmoedermond
18. Verlies van taai cervixslijm. Bloed afkomstig van plaats waar vliezen van cervix loslaat.
19. Breken van vliezen
Tijdperken baring
1. Ontsluiting: Vanaf weeën tot volkomen ontsluiting. Vaginaal onderzoek om de mate van
indaling te beoordelen en ontsluiting. Foetale harttoon 120-160 en tijdens weeën iets
lager.
2. Uitdrijving: Vanaf volledige ontsluiting tot de geboorte. Vrouw moet actief persen.
3. Placentaire tijdperk: Na geboorte tot geboorte placenta en vliezen.
4. Nageboortetijdperk: Observatieperiode van 2 uur om bloedverlies te controleren.
13.4 Opvangen van een zwangere en hulp bij de baring
Opvang van zwangere
Bloeddruk
Hypertensie of eclampsie bij RR > 160/90
Shock verschijnselen bij hoge pols en RR <90/55
Pols is tijdens zwangerschap normaal 10 slagen/min versneld
Uitwendig onderzoek buik
Inspectie: grootte, vorm en littekens. Eerdere keizersnee?
Palpatie: hoogte van baarmoeder t.o.v. symfyse. Bepaal boven begrenzing van
baarmoeder.
Weeën activiteit: kracht en regelmaat.
Beluisteren van kinderlijke harttonen
Frequentie van kind is 2 x zo groot als die van moeder.
Vertraging van frequentie kan duiden op dat het kind het moeilijk heeft.
Let op vena cava syndroom en leg moeder op linker zijde.
Beoordelen van bloed- of vochtbalans
Bloederig slijm bij weeën is normaal.
Helder bloedverlies kan duiden op placenta praevia of Abruptio placentae.
Vruchtwater is kleurloos met witte vlokjes en ruikt zoet.
Meconium: groen vruchtwater en duid op foetale nood.
Bij een uitstekende navelstreng kan voor een keizersnee eerst moeder in Trendelenburg
en linkerzijde liggen en moet je het hoofdje naar binnen drukken met 3 vingers. Anders
nog de blaas vullen met 500-750 ml NaCl. Voorkom koeling van navelstreng door deze
terug te duwen of op te warmen met dekens of in een bak met warm water.
Hulp bij baring
Samenvatting Major Acute Zorg- Efnaan Alsubeidi- 2022/2023
Boek Hoofdstuk Naam
LSEH (Boel) 13 Obstetrische en gynaecologische problemen
Leerboek spoedeisende hulp
Hoofdstuk 13 Obstetrische en gynaecologische problemen
13.3 Fysiologie en pathologie
Verandering bij moeder in relatie tot de vitale functies
HMV stijgt in 1e semester tot 1,5 l/min. Doordat HMV stijgt en bloeddruk constant blijft,
is er een verlaagde perifere vaatweerstand dus perifere vasodilatatie waardoor vrouwen
het snel warm krijgen en grotere kans op neusbloeding.
Onderzoek: Diafragmahoogstand waardoor stand van hart veranderd en het lijkt op een
hartvergroting. Bloedvolume neemt toe waardoor hemoglobine toeneemt en
hematocriet daalt. Bij auscultatie hoor je systolische souffle. ECG geeft ST veranderingen
en andere ritmestoornissen. Veneuze druk verhoogd in onderste extremiteiten, hierdoor
oedeem en uitgezette venen.
Groei en ontwikkeling van de foetus
Cellen aan de buitenkant van het ei verzamelen en vormen een trofoblast. Deze binden
baarmoederwand binnen en maken contact met bloedvaten van moeder en vormen na 5-6
weken de placenta en vliezen. Functies placenta zijn de uitwisseling van
stofwisselingsproducten en produceren van hormonen (prostaglandine). Vruchtwater in
begin gemaakt door vliezen en placenta, later door plas van baby. Zwangerschapsduur
begint vanaf laatste dag van menstruatie (ELM).
Vroeggeboorte: <37 weken
Miskraam: uitstoot zwangerschapsproduct <16 weken
Immature bevalling: 16-28 weken
Overlevingskans baby: 24-26 weken
Premature bevalling: 28-37 weken
Baringsproces
1. Baringskanaal
2. Bekkeningang: promontorium en de bovenrand van symfyse
3. Bekken midden: sacrum en spinale ischiadicar
4. Bekkenuitgang: onderrand van symfyse, zitbeenknobbel en stuitbeen
5. Kind
6. Keizersnee: voorhoofdsligging, dwarsligging, stuitligging.
7. Vaginaal: achterhoofdsligging, hoofdligging, stuitligging.
8. Inwendige spildraai: draaiing om lengteas van voorliggende deel. Nodig omdat
bekkeningang en bekkenuitgang haaks op elkaar staan.
9. Buigingsfacicium: hoofd naar voor en achter te buigen. Nodig voor bocht naar voren in
baringskanaal.
10. Beweging in sagittale vlak: zijwaartse beweging die nodig is bij het passeren van de
bekkeningang.
Samenvatting Major Acute Zorg- Efnaan Alsubeidi- 2022/2023
, 11. Uitdrijvende krachten
12. Barensweeën elke 3-5 minuten en duren 1 minuut.
13. Persreflex ontstaat doordat kind op anus drukt.
14. Kracht om baby eruit te halen komt meer van de samentrekking van de baarmoeder dan
van de buikspieren van de moeder.
15. Begin baring:
16. Regelmatige weeën van 60 seconden die elke 3-5 mintuten komen. Dit patroon moet
langer dan een uur aanhouden en intensiteit moet toenemen.
17. Verkorten en ontsluiten van baarmoedermond
18. Verlies van taai cervixslijm. Bloed afkomstig van plaats waar vliezen van cervix loslaat.
19. Breken van vliezen
Tijdperken baring
1. Ontsluiting: Vanaf weeën tot volkomen ontsluiting. Vaginaal onderzoek om de mate van
indaling te beoordelen en ontsluiting. Foetale harttoon 120-160 en tijdens weeën iets
lager.
2. Uitdrijving: Vanaf volledige ontsluiting tot de geboorte. Vrouw moet actief persen.
3. Placentaire tijdperk: Na geboorte tot geboorte placenta en vliezen.
4. Nageboortetijdperk: Observatieperiode van 2 uur om bloedverlies te controleren.
13.4 Opvangen van een zwangere en hulp bij de baring
Opvang van zwangere
Bloeddruk
Hypertensie of eclampsie bij RR > 160/90
Shock verschijnselen bij hoge pols en RR <90/55
Pols is tijdens zwangerschap normaal 10 slagen/min versneld
Uitwendig onderzoek buik
Inspectie: grootte, vorm en littekens. Eerdere keizersnee?
Palpatie: hoogte van baarmoeder t.o.v. symfyse. Bepaal boven begrenzing van
baarmoeder.
Weeën activiteit: kracht en regelmaat.
Beluisteren van kinderlijke harttonen
Frequentie van kind is 2 x zo groot als die van moeder.
Vertraging van frequentie kan duiden op dat het kind het moeilijk heeft.
Let op vena cava syndroom en leg moeder op linker zijde.
Beoordelen van bloed- of vochtbalans
Bloederig slijm bij weeën is normaal.
Helder bloedverlies kan duiden op placenta praevia of Abruptio placentae.
Vruchtwater is kleurloos met witte vlokjes en ruikt zoet.
Meconium: groen vruchtwater en duid op foetale nood.
Bij een uitstekende navelstreng kan voor een keizersnee eerst moeder in Trendelenburg
en linkerzijde liggen en moet je het hoofdje naar binnen drukken met 3 vingers. Anders
nog de blaas vullen met 500-750 ml NaCl. Voorkom koeling van navelstreng door deze
terug te duwen of op te warmen met dekens of in een bak met warm water.
Hulp bij baring
Samenvatting Major Acute Zorg- Efnaan Alsubeidi- 2022/2023
