Samenvatting familiaal
vermogensrecht
r
, Familiaal vermogensrecht
Deel I: erfrecht
Hoofdstuk 1: wettelijke devolutie
Wettelijke devolutie: situatie waarbij iemand komt te overlijden en die persoon niet geregeld heeft
(geen testament/erfovereenkomst). Wet bepaalt wie erfgenaam is en hoeveel elk krijgt.
Wettelijke erfgenamen zijn:
● Bloedverwanten van de erflater
● LLE
● LLSWP
1.1 Wettelijke erfrecht van de bloedverwanten
1.1.1 Algemeen
Er zijn 4 ordes van bloedverwanten (categorieën) : eerste wat bekeken moet worden, daarna
dichtst in graad. Orde = geheel van erfgenamen die andere uitsluit of samen uitgesloten worden →
groep van erfgenamen die een bepaalde rangorde heeft
● 1e orde : afstammelingen kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen)
● 2e orde : bevoorrechte zijverwanten ((half-)broers en (half-)zussen en hun
afstammelingen) + de ouders wanneer er broers en zussen zijn
● 3e orde : alle ascendenten (ook ouders wanneer er geen bevoorrechte zijverwanten zijn,
grootouders,...)
● 4e orde : alle bloedverwanten in de zijlijn tem de 4e graad andere dan degene hiervoor (Bv.
oom, tante, neven, nichten,grootooms,...) = gewone zijverwanten
Bloedverwanten tot en met de vierde graad erven daarna gaat alles naar de staat (uitz.
plaatsvervulling)
Tussen de verschillende ordes is er een strikte hiërarchie: wanneer de 1e orde erft dan zal 2e niet
erven en zo verder; behalve bij kloving
Binnen elke orde erft de persoon/personen die het dichtste is/zijn in graad
● Uitz: plaatsvervulling
,zijn er meerdere personen in dezelfde graad dan krijgen ze elk een gelijk aandeel = verdeling per
hoofd
● Uitz: plaatsvervulling en kloving
Graden: # generaties tussen de decujus en een bepaalde persoon
Wie het dichtst is in graad binnen een orde erft (Bv.
kind is 1e graad en kleinkind 2e dan zal het kind het
kleinkind uitsluiten)
● Uitz. : plaatsvervulling
Bij gebreke aan wettelijke erfgenamen tot de 4e
graad gaat alles naar de Staat.
● Uitz. : plaatsvervulling
Je moet telkens terug gaan naar de
gemeenschappelijke stamouder vooraleer naar de
persoon zelf te gaan.
1.1.2 Eerste orde: afstammelingen
Ook adoptieve kinderen en hun afstammelingen, maar er moet een onderscheid gemaakt worden
tussen volle en gewone adoptie :
● Volle adoptie : kind houdt op te behoren tot zijn oorspronkelijke familie dus hij krijgt dezelfde
erfrechten als een gewoon kind
● Gewone adoptie : banden met de oorspronkelijke familie worden niet volledig doorbroken.
Het kind erft in zijn adoptieve familie enkel van de adoptant(en)
○ Enkel familierelatie met de adoptant, gewoon geadopteerde kinderen van de
afstammelingen erven dus niet (Bv. ik heb 3 kinderen, A B en C stel dan A een kind
gewoon adopteert en hij overlijdt voor mij dan kan dat gewoon geadopteerd kind niet
van mij erven want hij heeft een band tav A, maar niet met de bloedverwanten van A)
1.1.3 Tweede orde: bevoorrechte zijverwanten en hun afstammelingen + ascendenten
Als er geen erfgenamen zijn van de eerste orde dan gaat men kijken naar de tweede orde =
bevoorrechte zijverwanten en ouders
● Ouder: ook degene die decujus ten volle heeft geadopteerd.
● Bevoorrechte zijverwant: ook de kinderen die door de ouder(s) van de decujus ten volle
geadopteerd werden + de halfbroers en halfzusters en hun afstammelingen
, Toebedeling:
● Ouder : (!) elk vast ¼; ook bij kleine kloving maar dan 2/4 of ¾ kloven
● Bevoorrechte zijverwanten : rest dus ¾ of ½ afhankelijk van of beide ouders nog leven of nog
maar 1
Kleine kloving wanneer er binnen de 2e orde : naast een volle broer of zus ook een halfbroer of
halfzus tot de nalatenschap komt OF halfbroer of halfzus aan moederszijde EN halfbroer of halfzus
aan vaderszijde komt tot de nalatenschap
De nalatenschap wordt in twee gelijke delen verdeeld :
● ½ voor bloedverwanten in de vaderlijke lijn
● ½ voor bloedverwanten in de moederlijke lijn
Volle broers en zussen erven in beide lijnen terwijl de halfbroer of -zus enkel erft van de lijn
waartoe hij behoort.
Voorbeelden:
1) V en M erven elk een vast ¼ dus ½ in totaal. B en Z erven ½ van de
nalatenschap of elk ¼
2) De halfzus C erft de ganse nalatenschap aangezien beide ouders
vooroverleden zijn en GV tot de 3e graad behoort → opmerkelijke
situatie.
1.1.4 Derde orde: ascendenten
(!) Vanaf hier steeds kloven: verdelen in 2 gelijke delen en kijken wie dichtst is in graad binnen elke
lijn.
1.1.5 Vierde orde: bloedverwanten in zijlijn tem de 4e graad
De bloedverwanten in de zijlijn, andere dan broers en zusters en hun afstammelingen
3
vermogensrecht
r
, Familiaal vermogensrecht
Deel I: erfrecht
Hoofdstuk 1: wettelijke devolutie
Wettelijke devolutie: situatie waarbij iemand komt te overlijden en die persoon niet geregeld heeft
(geen testament/erfovereenkomst). Wet bepaalt wie erfgenaam is en hoeveel elk krijgt.
Wettelijke erfgenamen zijn:
● Bloedverwanten van de erflater
● LLE
● LLSWP
1.1 Wettelijke erfrecht van de bloedverwanten
1.1.1 Algemeen
Er zijn 4 ordes van bloedverwanten (categorieën) : eerste wat bekeken moet worden, daarna
dichtst in graad. Orde = geheel van erfgenamen die andere uitsluit of samen uitgesloten worden →
groep van erfgenamen die een bepaalde rangorde heeft
● 1e orde : afstammelingen kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen)
● 2e orde : bevoorrechte zijverwanten ((half-)broers en (half-)zussen en hun
afstammelingen) + de ouders wanneer er broers en zussen zijn
● 3e orde : alle ascendenten (ook ouders wanneer er geen bevoorrechte zijverwanten zijn,
grootouders,...)
● 4e orde : alle bloedverwanten in de zijlijn tem de 4e graad andere dan degene hiervoor (Bv.
oom, tante, neven, nichten,grootooms,...) = gewone zijverwanten
Bloedverwanten tot en met de vierde graad erven daarna gaat alles naar de staat (uitz.
plaatsvervulling)
Tussen de verschillende ordes is er een strikte hiërarchie: wanneer de 1e orde erft dan zal 2e niet
erven en zo verder; behalve bij kloving
Binnen elke orde erft de persoon/personen die het dichtste is/zijn in graad
● Uitz: plaatsvervulling
,zijn er meerdere personen in dezelfde graad dan krijgen ze elk een gelijk aandeel = verdeling per
hoofd
● Uitz: plaatsvervulling en kloving
Graden: # generaties tussen de decujus en een bepaalde persoon
Wie het dichtst is in graad binnen een orde erft (Bv.
kind is 1e graad en kleinkind 2e dan zal het kind het
kleinkind uitsluiten)
● Uitz. : plaatsvervulling
Bij gebreke aan wettelijke erfgenamen tot de 4e
graad gaat alles naar de Staat.
● Uitz. : plaatsvervulling
Je moet telkens terug gaan naar de
gemeenschappelijke stamouder vooraleer naar de
persoon zelf te gaan.
1.1.2 Eerste orde: afstammelingen
Ook adoptieve kinderen en hun afstammelingen, maar er moet een onderscheid gemaakt worden
tussen volle en gewone adoptie :
● Volle adoptie : kind houdt op te behoren tot zijn oorspronkelijke familie dus hij krijgt dezelfde
erfrechten als een gewoon kind
● Gewone adoptie : banden met de oorspronkelijke familie worden niet volledig doorbroken.
Het kind erft in zijn adoptieve familie enkel van de adoptant(en)
○ Enkel familierelatie met de adoptant, gewoon geadopteerde kinderen van de
afstammelingen erven dus niet (Bv. ik heb 3 kinderen, A B en C stel dan A een kind
gewoon adopteert en hij overlijdt voor mij dan kan dat gewoon geadopteerd kind niet
van mij erven want hij heeft een band tav A, maar niet met de bloedverwanten van A)
1.1.3 Tweede orde: bevoorrechte zijverwanten en hun afstammelingen + ascendenten
Als er geen erfgenamen zijn van de eerste orde dan gaat men kijken naar de tweede orde =
bevoorrechte zijverwanten en ouders
● Ouder: ook degene die decujus ten volle heeft geadopteerd.
● Bevoorrechte zijverwant: ook de kinderen die door de ouder(s) van de decujus ten volle
geadopteerd werden + de halfbroers en halfzusters en hun afstammelingen
, Toebedeling:
● Ouder : (!) elk vast ¼; ook bij kleine kloving maar dan 2/4 of ¾ kloven
● Bevoorrechte zijverwanten : rest dus ¾ of ½ afhankelijk van of beide ouders nog leven of nog
maar 1
Kleine kloving wanneer er binnen de 2e orde : naast een volle broer of zus ook een halfbroer of
halfzus tot de nalatenschap komt OF halfbroer of halfzus aan moederszijde EN halfbroer of halfzus
aan vaderszijde komt tot de nalatenschap
De nalatenschap wordt in twee gelijke delen verdeeld :
● ½ voor bloedverwanten in de vaderlijke lijn
● ½ voor bloedverwanten in de moederlijke lijn
Volle broers en zussen erven in beide lijnen terwijl de halfbroer of -zus enkel erft van de lijn
waartoe hij behoort.
Voorbeelden:
1) V en M erven elk een vast ¼ dus ½ in totaal. B en Z erven ½ van de
nalatenschap of elk ¼
2) De halfzus C erft de ganse nalatenschap aangezien beide ouders
vooroverleden zijn en GV tot de 3e graad behoort → opmerkelijke
situatie.
1.1.4 Derde orde: ascendenten
(!) Vanaf hier steeds kloven: verdelen in 2 gelijke delen en kijken wie dichtst is in graad binnen elke
lijn.
1.1.5 Vierde orde: bloedverwanten in zijlijn tem de 4e graad
De bloedverwanten in de zijlijn, andere dan broers en zusters en hun afstammelingen
3
