Samenvatting H6 Sturing: vormen en criteria - Bedrijfskunde integraal
Sturen is het regelen van de bedrijfsprocessen. Een bedrijf moet bijstellen of bijsturen als het
ziet dat een gesteld doel niet gehaald wordt.
6.1.1 Waarom besturen?
Sturing is een belangrijke managementactiviteit. Managers moeten er namelijk voor zorgen
dat doelstellingen gehaald worden. Via sturing houden bedrijven het organisatieproces
onder controle. Anders kunnen zij bijvoorbeeld ongemerkt wegglijden naar een slechte
positie (financieel of op de markt). Verschillende redenen waarom een bedrijf aan sturing
moet doen:
1) Aanpassen aan gewijzigde omstandigheden;
a) Tijdens de uitvoering van de planning zal het bedrijf in de gaten moeten
houden of de omstandigheden en aannames die het bedrijf bij de planning
deed nog steeds gelden. Als dat niet zo is, moet het bedrijf ingrijpen.
2) Verminderen van fouten en het voorkomen van een opeenstapeling van fouten;
a) Als een bedrijf fouten niet vermindert en voorkomt, zullen de fouten zich
opstapelen en op den duur grote schade kunnen veroorzaken.
3) Kunnen omgaan met complexiteit;
a) Hoe groter een bedrijf wordt, hoe complexer het bedrijf wordt. Toch zal het
bedrijf effectief moeten blijven. Sturing wordt daardoor steeds belangrijker om
de bedrijfsactiviteiten nog te kunnen coördineren.
4) MInimaliseren van kosten.
a) In dit geval is sturing bedoeld om de kosten laag te houden.
6.1.2 Vormen van sturing
Een bedrijf kan achteraf constateren dat ze haar doelen niet gehaald heeft en zal dan voor
de volgende ronde bijsturen. Dit noemen we corrigerende of curatieve sturing.
Behalve corrigerende sturing is er ook preventieve sturing. Dit is sturing waarbij het bedrijf
vooraf probeert fouten of het niet halen van de doelen te voorkomen. Dit kan het bedrijf
bijvoorbeeld doen door het personeel goed te trainen en op te leiden.
6.1.3 De criteria voor de effectiviteit van sturing
Als een bedrijf aan de slag gaat om de marketingdoelstellingen te sturen, wil het bedrijf
uiteindelijk ook weten of de methode werkt, effectief is. Effectieve sturingssystemen lijken
enkele algemene eigenschappen met elkaar te delen. Het belang van deze eigenschappen
verschilt van situatie tot situatie.
Er zijn verschillende criteria voor de effectiviteit van sturingsmethoden. De volgende vragen
kunnen helpen bij het bepalen van de effectiviteit van de sturingsmethoden:
- Is er duidelijk verband tussen de sturingsmethode en het gewenste resultaat?
- Wordt de juiste sturingsmethode gebruikt?
- Is de methode objectief?
- Is de methode compleet? Leidt het tot het bereiken van alle gewenste resultaten?
- Is de methode snel genoeg?
- Is de methode accuraat?
- Wordt de methode door iedereen aanvaard?
- Ziet iedereen het nut van de methode in?
, 6.2 Sturing via een systeembenadering
De systeemkunde heeft een waardevolle bijdrage geleverd aan de bedrijfskunde.
Er bestaat een duidelijke relatie tussen sturing en het stellen van doelen.
● Je plant eerst een doel en vervolgens ga je naar dat doel toesturen. Een bedrijf kan
zich bijvoorbeeld tot doel stellen om het aantal fouten in de productie tot 1% te
verminderen. Dit kiezen van het doel noemen we normstelling.
● Het management bepaalt een norm waaraan het de prestatie gaat afmeten. Een
norm kan een kortere levertijd betreffen of een lager ziekteverzuim dat een bedrijf wil
gaan realiseren.
Het gekozen doel, deze norm, wordt in de stuurfase telkens in de gaten gehouden.
Het hiervoor genoemde sturen naar het gekozen doel, de gestelde norm kan het bedrijf op
verschillende manieren aanpakken. We behandelen twee belangrijke sturingsacties:
1) Voortwaartskoppelende sturingsacties;
a) Sturing wordt hiervoor gedaan. Op basis van de planning wordt een bepaalde
te bewerken invoer het bedrijf ingestuurd.
b) Door deze ingaande stroom al te meten voor ze het bedrijf bereikt, kan het
bedrijf vooraf controleren of de procesgang goed zal verlopen. Voldoen de
grondstoffen bijvoorbeeld wel aan de normen? Dit zou het bedrijf zich vooraf
kunnen afvragen. Klopt er iets niet, dan kan het bedrijf ingrijpen door middel
van een regelactie. Medewerkers kunnen bijvoorbeeld proberen de invoer
alsnog in orde te maken. Dit alles wordt ook wel meet- en regelsysteem
genoemd.
c) Feedforward is een andere benaming van dit preventieve meet- en
regelproces.
2) Achterwaartskoppelende sturingsacties;
a) Hier wordt de uitvoer gemeten en vergeleken met de planningsnorm. Als er
afwijkingen van die norm worden geconstateerd, dan wordt er ingegrepen. Dit
kun je doen door het organisatieproces te verbeteren of de invoer bij te
sturen. Een voorbeeld van een dergelijk feedbackproces is de
kwaliteitscontrole aan het einde van een productielijn. Wanneer afwijkingen
van de norm wordt geconstateerd, moet dat gecorrigeerd worden.
b) We noemen dit een terugkoppelend sturingsproces omdat de meetgegevens
aanleiding kunnen geven tot een ingreep die enige stappen teruggaat in het
organisatieproces.
3) Gelijklopende sturingsacties;
a) Deze sturing vindt plaats tijdens het proces en leidt meteen tot een
aanpassing. Hier is de voorwaarde dat de feedback heel snel tot actie leidt.
6.3 Sturing volgens Merchant
De Amerikaanse hoogleraar Kenneth Merchant 1985 onderscheidt drie vormen van sturing,
namelijk:
● Resultatensturing;
○ Dit betreft een terugkoppelend sturingsproces. De resultaten die gerealiseerd
zijn door individuen of groepen worden vergeleken met de
productiedoelstelling. Bij afwijkingen van de doelstelling wordt ingegrepen.
Commerciële televisiezenders doen aan resultatensturing door te sturen op
Sturen is het regelen van de bedrijfsprocessen. Een bedrijf moet bijstellen of bijsturen als het
ziet dat een gesteld doel niet gehaald wordt.
6.1.1 Waarom besturen?
Sturing is een belangrijke managementactiviteit. Managers moeten er namelijk voor zorgen
dat doelstellingen gehaald worden. Via sturing houden bedrijven het organisatieproces
onder controle. Anders kunnen zij bijvoorbeeld ongemerkt wegglijden naar een slechte
positie (financieel of op de markt). Verschillende redenen waarom een bedrijf aan sturing
moet doen:
1) Aanpassen aan gewijzigde omstandigheden;
a) Tijdens de uitvoering van de planning zal het bedrijf in de gaten moeten
houden of de omstandigheden en aannames die het bedrijf bij de planning
deed nog steeds gelden. Als dat niet zo is, moet het bedrijf ingrijpen.
2) Verminderen van fouten en het voorkomen van een opeenstapeling van fouten;
a) Als een bedrijf fouten niet vermindert en voorkomt, zullen de fouten zich
opstapelen en op den duur grote schade kunnen veroorzaken.
3) Kunnen omgaan met complexiteit;
a) Hoe groter een bedrijf wordt, hoe complexer het bedrijf wordt. Toch zal het
bedrijf effectief moeten blijven. Sturing wordt daardoor steeds belangrijker om
de bedrijfsactiviteiten nog te kunnen coördineren.
4) MInimaliseren van kosten.
a) In dit geval is sturing bedoeld om de kosten laag te houden.
6.1.2 Vormen van sturing
Een bedrijf kan achteraf constateren dat ze haar doelen niet gehaald heeft en zal dan voor
de volgende ronde bijsturen. Dit noemen we corrigerende of curatieve sturing.
Behalve corrigerende sturing is er ook preventieve sturing. Dit is sturing waarbij het bedrijf
vooraf probeert fouten of het niet halen van de doelen te voorkomen. Dit kan het bedrijf
bijvoorbeeld doen door het personeel goed te trainen en op te leiden.
6.1.3 De criteria voor de effectiviteit van sturing
Als een bedrijf aan de slag gaat om de marketingdoelstellingen te sturen, wil het bedrijf
uiteindelijk ook weten of de methode werkt, effectief is. Effectieve sturingssystemen lijken
enkele algemene eigenschappen met elkaar te delen. Het belang van deze eigenschappen
verschilt van situatie tot situatie.
Er zijn verschillende criteria voor de effectiviteit van sturingsmethoden. De volgende vragen
kunnen helpen bij het bepalen van de effectiviteit van de sturingsmethoden:
- Is er duidelijk verband tussen de sturingsmethode en het gewenste resultaat?
- Wordt de juiste sturingsmethode gebruikt?
- Is de methode objectief?
- Is de methode compleet? Leidt het tot het bereiken van alle gewenste resultaten?
- Is de methode snel genoeg?
- Is de methode accuraat?
- Wordt de methode door iedereen aanvaard?
- Ziet iedereen het nut van de methode in?
, 6.2 Sturing via een systeembenadering
De systeemkunde heeft een waardevolle bijdrage geleverd aan de bedrijfskunde.
Er bestaat een duidelijke relatie tussen sturing en het stellen van doelen.
● Je plant eerst een doel en vervolgens ga je naar dat doel toesturen. Een bedrijf kan
zich bijvoorbeeld tot doel stellen om het aantal fouten in de productie tot 1% te
verminderen. Dit kiezen van het doel noemen we normstelling.
● Het management bepaalt een norm waaraan het de prestatie gaat afmeten. Een
norm kan een kortere levertijd betreffen of een lager ziekteverzuim dat een bedrijf wil
gaan realiseren.
Het gekozen doel, deze norm, wordt in de stuurfase telkens in de gaten gehouden.
Het hiervoor genoemde sturen naar het gekozen doel, de gestelde norm kan het bedrijf op
verschillende manieren aanpakken. We behandelen twee belangrijke sturingsacties:
1) Voortwaartskoppelende sturingsacties;
a) Sturing wordt hiervoor gedaan. Op basis van de planning wordt een bepaalde
te bewerken invoer het bedrijf ingestuurd.
b) Door deze ingaande stroom al te meten voor ze het bedrijf bereikt, kan het
bedrijf vooraf controleren of de procesgang goed zal verlopen. Voldoen de
grondstoffen bijvoorbeeld wel aan de normen? Dit zou het bedrijf zich vooraf
kunnen afvragen. Klopt er iets niet, dan kan het bedrijf ingrijpen door middel
van een regelactie. Medewerkers kunnen bijvoorbeeld proberen de invoer
alsnog in orde te maken. Dit alles wordt ook wel meet- en regelsysteem
genoemd.
c) Feedforward is een andere benaming van dit preventieve meet- en
regelproces.
2) Achterwaartskoppelende sturingsacties;
a) Hier wordt de uitvoer gemeten en vergeleken met de planningsnorm. Als er
afwijkingen van die norm worden geconstateerd, dan wordt er ingegrepen. Dit
kun je doen door het organisatieproces te verbeteren of de invoer bij te
sturen. Een voorbeeld van een dergelijk feedbackproces is de
kwaliteitscontrole aan het einde van een productielijn. Wanneer afwijkingen
van de norm wordt geconstateerd, moet dat gecorrigeerd worden.
b) We noemen dit een terugkoppelend sturingsproces omdat de meetgegevens
aanleiding kunnen geven tot een ingreep die enige stappen teruggaat in het
organisatieproces.
3) Gelijklopende sturingsacties;
a) Deze sturing vindt plaats tijdens het proces en leidt meteen tot een
aanpassing. Hier is de voorwaarde dat de feedback heel snel tot actie leidt.
6.3 Sturing volgens Merchant
De Amerikaanse hoogleraar Kenneth Merchant 1985 onderscheidt drie vormen van sturing,
namelijk:
● Resultatensturing;
○ Dit betreft een terugkoppelend sturingsproces. De resultaten die gerealiseerd
zijn door individuen of groepen worden vergeleken met de
productiedoelstelling. Bij afwijkingen van de doelstelling wordt ingegrepen.
Commerciële televisiezenders doen aan resultatensturing door te sturen op
