Hechting en Hechtingsproblemen
Inleiding
1.1 Hechting
= Dynamische begrip
• 1969 (J. Bowlby): ‘de sterke affectieve banden die mensen met elkaar verbinden’
• 2005 (G. de Lange): ‘menselijke verbondenheid met de wereld’
Fundamentele ontwikkelingstaak tussen 0 & 3 jaar:
• Relationeel concept = hoe mensen banden met elkaar vormen
• Bepaald door:
o Sensitiviteit van de hechtingsfiguur
gevoelig zijn voor de signalen die door het kind worden uitgezonden
o Responsiviteit van de hechtingsfiguur
het adequaat beantwoorden van de noden van het kind
MAAR slecht ding in onze maatschappij = mensen mogen niet afzien =
ONZIN Bv. niet elk kind dat zin heeft in chocloade krijgt chocolade + niet
elke moeder moet naast zijn kind gaan zitten als het weent want moet bv.
eten in het oog houden
Ondersteunt het ontstaan van het ik-besef:
• je bestaat voor mij (bestaansrecht)
• je bestaat op jouw manier voor mij (persoonsrecht)
• ik zal er altijd zijn als je me nodig hebt (onvoorwaardelijke acceptatie)
Leidt tot:
• Basisvertrouwen in zichzelf
• Vertrouwen in de ander
• Veilige hechting = indien gevaar zal je hulp krijgen MAAR indien veilig zal je zelf sterk
genoeg zijn
Zorgt voor, of ondersteunt:
o gezond vertrouwen, gezonde angst & adequaat sociaal functioneren
o = invloed op de hele levensloop, draagt bij tot de ‘overleving van de soort’
• Het vermogen om zich te hechten is genetisch bepaald (aanwezig vanaf de geboorte)
• Vooral in stress-gerelateerde situaties
1.2 Intern werkmodel
Beeld: Beschikbaarheid gehechtheidsfiguur & Steun die hij/zij biedt in stressvolle situaties
Beïnvloed door de sensitiviteit & responsiviteit van de verzorger:
• Signalen waarnemen + adequaat interpreteren + adequaat & snel reageren
Hechtingsrelaties:
• Kan met allerlei verschillende mensen worden opgebouwd & op een verschillende
manier vorm krijgen
• WEL duidelijke hiërarchie binnen de groep van hechtingsfiguren
• diegene met de moederrol vervult meestal = primaire hechtingsfiguur
1
, Veralgemeende conclusie:
• het beeld van de verzorger = soort gids/model voor (de ontwikkeling van) relaties
• de ‘representatie’ kleurt het opbouwen van relaties met anderen (o.a. via de
verwachtingen die worden gesteld)
• het beeld en de relaties kunnen, door (LT) ervaringen, veranderen!
Cirkel van veilige gehechtheid
2.1 Soorten
ONVEILIG VERMIJDEND
Je krijgt wel de ruimte om naar
buiten te gaan, dit is eerder omdat
de ouders niet echt met je bezig
zijn, je ouders staan ook niet klaar
voor als er iets mis met je gaat
Je moet het op een veel te jonge leeftijd alles alleen doen
Meestal verwaarlozende thuissituaties
Kinderen gaan een beetje uit de buurt blijven, alleen bij hoge nood zullen ze je
opzoeken (ze zien je niet staan ookal hebben ze je wel nodig)
Gaat geen relaties aangaan, afstand nemen, maar toch een beetje gehecht
ONVEILIGE AFWEREND
Ik durf je niet te laten vertrekken, voor mijn
gemoedsrust, de wereld = te onveilig
=> Kind antwoord op de noden van
ouder, kinderen dien voor veiligheid
=> Overbeschermend opvoeden
=> Kinderen willen niet onder vleugels
blijven dus duwen de ouders weg, maar
durven ook niet te ver te gaan en komen
snel terug (ambivalent)
2
Inleiding
1.1 Hechting
= Dynamische begrip
• 1969 (J. Bowlby): ‘de sterke affectieve banden die mensen met elkaar verbinden’
• 2005 (G. de Lange): ‘menselijke verbondenheid met de wereld’
Fundamentele ontwikkelingstaak tussen 0 & 3 jaar:
• Relationeel concept = hoe mensen banden met elkaar vormen
• Bepaald door:
o Sensitiviteit van de hechtingsfiguur
gevoelig zijn voor de signalen die door het kind worden uitgezonden
o Responsiviteit van de hechtingsfiguur
het adequaat beantwoorden van de noden van het kind
MAAR slecht ding in onze maatschappij = mensen mogen niet afzien =
ONZIN Bv. niet elk kind dat zin heeft in chocloade krijgt chocolade + niet
elke moeder moet naast zijn kind gaan zitten als het weent want moet bv.
eten in het oog houden
Ondersteunt het ontstaan van het ik-besef:
• je bestaat voor mij (bestaansrecht)
• je bestaat op jouw manier voor mij (persoonsrecht)
• ik zal er altijd zijn als je me nodig hebt (onvoorwaardelijke acceptatie)
Leidt tot:
• Basisvertrouwen in zichzelf
• Vertrouwen in de ander
• Veilige hechting = indien gevaar zal je hulp krijgen MAAR indien veilig zal je zelf sterk
genoeg zijn
Zorgt voor, of ondersteunt:
o gezond vertrouwen, gezonde angst & adequaat sociaal functioneren
o = invloed op de hele levensloop, draagt bij tot de ‘overleving van de soort’
• Het vermogen om zich te hechten is genetisch bepaald (aanwezig vanaf de geboorte)
• Vooral in stress-gerelateerde situaties
1.2 Intern werkmodel
Beeld: Beschikbaarheid gehechtheidsfiguur & Steun die hij/zij biedt in stressvolle situaties
Beïnvloed door de sensitiviteit & responsiviteit van de verzorger:
• Signalen waarnemen + adequaat interpreteren + adequaat & snel reageren
Hechtingsrelaties:
• Kan met allerlei verschillende mensen worden opgebouwd & op een verschillende
manier vorm krijgen
• WEL duidelijke hiërarchie binnen de groep van hechtingsfiguren
• diegene met de moederrol vervult meestal = primaire hechtingsfiguur
1
, Veralgemeende conclusie:
• het beeld van de verzorger = soort gids/model voor (de ontwikkeling van) relaties
• de ‘representatie’ kleurt het opbouwen van relaties met anderen (o.a. via de
verwachtingen die worden gesteld)
• het beeld en de relaties kunnen, door (LT) ervaringen, veranderen!
Cirkel van veilige gehechtheid
2.1 Soorten
ONVEILIG VERMIJDEND
Je krijgt wel de ruimte om naar
buiten te gaan, dit is eerder omdat
de ouders niet echt met je bezig
zijn, je ouders staan ook niet klaar
voor als er iets mis met je gaat
Je moet het op een veel te jonge leeftijd alles alleen doen
Meestal verwaarlozende thuissituaties
Kinderen gaan een beetje uit de buurt blijven, alleen bij hoge nood zullen ze je
opzoeken (ze zien je niet staan ookal hebben ze je wel nodig)
Gaat geen relaties aangaan, afstand nemen, maar toch een beetje gehecht
ONVEILIGE AFWEREND
Ik durf je niet te laten vertrekken, voor mijn
gemoedsrust, de wereld = te onveilig
=> Kind antwoord op de noden van
ouder, kinderen dien voor veiligheid
=> Overbeschermend opvoeden
=> Kinderen willen niet onder vleugels
blijven dus duwen de ouders weg, maar
durven ook niet te ver te gaan en komen
snel terug (ambivalent)
2
