HOOFDSTUK 10: ADEMHALINGSSYSTEEM
10.1 HET ADEMHALINGSSYSTEEM
Organen verzekeren dat zuurstof in het lichaam komt
en koolstofdioxide het lichaam verlaat
- Tijdens inademen: lucht van de atmosfeer
gebracht naar de longen door enkele holtes,
buisjes en openingen
- Tijdens uitademen: lucht vanuit de longen
gebracht naar de atmosfeer door dezelfde
structuren
Ventilatie: in- en uitademen
- Tijdens ventilatie hangt het ademhalingssysteem af van het cardiovasculair systeem om
zuurstof te transporteren van de longen naar de weefsels en koolstofdioxide van de weefsels
naar de longen
- Gasuitwisseling nodig omdat lichaamscellen cellulaire respiratie uitvoeren om energie (ATP)
te maken
- Cellen gebruiken O2 en produceren CO2, dus ademhalingssysteem voorziet de cellen van O2
en verwijdert CO2
10.2 DE BOVENSTE LUCHTWEGEN
De neus
De neus opent aan de neusgaten (nostrils), die naar de
neusholtes leiden
- Neusholten zijn nauwe kanalen gescheiden van
elkaar door een tussenschot, samengesteld uit
bot en kraakbeen
- Lucht dat binnen de neusholtes gaat, komen
langs grote, stevige haren die zich als een
screeningmachine gedragen.
o De haren filteren de lucht en vangen kleine deeltjes zodat ze niet in de luchtwegen
kunnen komen
- Rest van de neusholtes zijn bekleed met een slijmvlies. Het slijm helpt bij het vangen van
stofdeeltjes en bij het bewegen van de deeltjes naar de farynx (keelholte), waar het ingeslikt
of uitgehoest kan worden
- Eronder ligt de submucosa: bevat groot aantal haarvaten die de binnenkomende lucht
opwarmen en bevochtigen. Maakt ons ook gevoelig voor bloedneuzen indien er een wondje is
in de neus
Trilhaarcellen in de nasale holte die als geurreceptoren werken. Van hieruit gaan zenuwen naar de
hersenen, waar impulsen gegenereerd door geurreceptoren als een geur worden geïnterpreteerd
,Traanklieren gaan over in de nasale holtes door traanbuisjes (vandaar lopende neus bij het wenen)
Nasale holten ook verbonden met sinussen van de hersenen (holtes) vocht kan in deze sinussen
terechtkomen wat voor een hogere druk zorgt en een sinushoofdpijn
Lucht passeert in de neus-keelholte, dat verbonden is met de gehoorbuizen (eustachiane buizen), dat
op z’n beurt verbonden is met de middenoor (lucht hierdoor
kan voor een ‘popping’ geluid zorgen => luchtdruk in de oor)
De keelholte
Verbindt de nasale en orale holtes aan het strottenhoofd
Heeft 3 delen
- Nasopharynx: nasale holtes openen hier boven het
zacht gehemelte
- Oropharynx: Orale holtes openen hier
- Laryngopharynx: Opent in het strottenhoofd
Amandelen vormen een beschermende ring aan het
knooppunt van de orale holte en de keelholte
- Bestaan uit lymfoïde weefsels
- Zijn deel van het immuunsysteem
- Bevatten lymfocyten, die beschermen tegen invasie van ingeademde vreemde antigenen
- Dienen als een primaire verdediging voor het ademhalingssysteem, omdat lucht direct
passeert over de amandelen
- B- en T-cellen responderen op antigenen die mogelijks de interne weefsels en vloeistoffen
kunnen beschadigen
Keelholte dient als een doorgang voor lucht en voedsel
- Is open om lucht door te laten gaan, maar de slokdarm is gewoonlijk gesloten en opent
wanneer men slikt
o Indien voedsel in strottenhoofd terecht komt → ophoesten van het eten.
Indien dit niet werkt, Heimlich
strategie gebruiken
Strottenhoofd
Kraakbeenachtige structuur die dient als een doorgang
voor lucht tussen de keelholte en de luchtpijp
- Triangulaire box waarvan de apex, Adamsappel,
ligt aan de voorkant van de nek
, Wordt ook de stembox genoemd omdat het mede zorgt voor de stembanden
- Stembanden zijn slijmvliesplooien ondersteund door elastische ligamenten. Stukjes tussen
stembanden zijn glottissen
- Wanneer lucht uit de glottis wordt gebannen, wordt er geluid geproduceerd
- Hoge en lage noten van de stem geregeld door de spanning op de stembanden
o Hogere spanning → smallere glottis → hogere stem (en vice versa)
- Luidheid of intensiteit van de stem hangt af van de amplitude van de vibraties (mate waarin
de stembanden vibreren)
- Wanneer eten wordt ingeslikt, beweegt het strottenhoofd omhoog tegen het epiglottis
(strotklep = flap weefsel die voorkomt dat voedsel in het strottenhoofd komt)
10.3 DE LAGERE LUCHTWEGEN
De luchtpijp
Buis die strottenhoofd aan de primaire bronchiën verbindt.
Ligt voor de slokdarm en is ervan gescheiden door een flexibele spierwand
- Wanden luchtpijp bevatten bindweefsel en gladde spieren versterkt door C-
vormige kraakbeenachtige ringen → ringen voorkomen dat de luchtpijp ineenzakt
o Laat toe dat de luchtpijp kan uitzetten tijdens het slikken
Slijmvlies die de luchtpijp bekleedt heeft een buitenste laag van pseudogestratificeerde trilharen
kolomepitheel en bekercellen (goblet cells)
10.1 HET ADEMHALINGSSYSTEEM
Organen verzekeren dat zuurstof in het lichaam komt
en koolstofdioxide het lichaam verlaat
- Tijdens inademen: lucht van de atmosfeer
gebracht naar de longen door enkele holtes,
buisjes en openingen
- Tijdens uitademen: lucht vanuit de longen
gebracht naar de atmosfeer door dezelfde
structuren
Ventilatie: in- en uitademen
- Tijdens ventilatie hangt het ademhalingssysteem af van het cardiovasculair systeem om
zuurstof te transporteren van de longen naar de weefsels en koolstofdioxide van de weefsels
naar de longen
- Gasuitwisseling nodig omdat lichaamscellen cellulaire respiratie uitvoeren om energie (ATP)
te maken
- Cellen gebruiken O2 en produceren CO2, dus ademhalingssysteem voorziet de cellen van O2
en verwijdert CO2
10.2 DE BOVENSTE LUCHTWEGEN
De neus
De neus opent aan de neusgaten (nostrils), die naar de
neusholtes leiden
- Neusholten zijn nauwe kanalen gescheiden van
elkaar door een tussenschot, samengesteld uit
bot en kraakbeen
- Lucht dat binnen de neusholtes gaat, komen
langs grote, stevige haren die zich als een
screeningmachine gedragen.
o De haren filteren de lucht en vangen kleine deeltjes zodat ze niet in de luchtwegen
kunnen komen
- Rest van de neusholtes zijn bekleed met een slijmvlies. Het slijm helpt bij het vangen van
stofdeeltjes en bij het bewegen van de deeltjes naar de farynx (keelholte), waar het ingeslikt
of uitgehoest kan worden
- Eronder ligt de submucosa: bevat groot aantal haarvaten die de binnenkomende lucht
opwarmen en bevochtigen. Maakt ons ook gevoelig voor bloedneuzen indien er een wondje is
in de neus
Trilhaarcellen in de nasale holte die als geurreceptoren werken. Van hieruit gaan zenuwen naar de
hersenen, waar impulsen gegenereerd door geurreceptoren als een geur worden geïnterpreteerd
,Traanklieren gaan over in de nasale holtes door traanbuisjes (vandaar lopende neus bij het wenen)
Nasale holten ook verbonden met sinussen van de hersenen (holtes) vocht kan in deze sinussen
terechtkomen wat voor een hogere druk zorgt en een sinushoofdpijn
Lucht passeert in de neus-keelholte, dat verbonden is met de gehoorbuizen (eustachiane buizen), dat
op z’n beurt verbonden is met de middenoor (lucht hierdoor
kan voor een ‘popping’ geluid zorgen => luchtdruk in de oor)
De keelholte
Verbindt de nasale en orale holtes aan het strottenhoofd
Heeft 3 delen
- Nasopharynx: nasale holtes openen hier boven het
zacht gehemelte
- Oropharynx: Orale holtes openen hier
- Laryngopharynx: Opent in het strottenhoofd
Amandelen vormen een beschermende ring aan het
knooppunt van de orale holte en de keelholte
- Bestaan uit lymfoïde weefsels
- Zijn deel van het immuunsysteem
- Bevatten lymfocyten, die beschermen tegen invasie van ingeademde vreemde antigenen
- Dienen als een primaire verdediging voor het ademhalingssysteem, omdat lucht direct
passeert over de amandelen
- B- en T-cellen responderen op antigenen die mogelijks de interne weefsels en vloeistoffen
kunnen beschadigen
Keelholte dient als een doorgang voor lucht en voedsel
- Is open om lucht door te laten gaan, maar de slokdarm is gewoonlijk gesloten en opent
wanneer men slikt
o Indien voedsel in strottenhoofd terecht komt → ophoesten van het eten.
Indien dit niet werkt, Heimlich
strategie gebruiken
Strottenhoofd
Kraakbeenachtige structuur die dient als een doorgang
voor lucht tussen de keelholte en de luchtpijp
- Triangulaire box waarvan de apex, Adamsappel,
ligt aan de voorkant van de nek
, Wordt ook de stembox genoemd omdat het mede zorgt voor de stembanden
- Stembanden zijn slijmvliesplooien ondersteund door elastische ligamenten. Stukjes tussen
stembanden zijn glottissen
- Wanneer lucht uit de glottis wordt gebannen, wordt er geluid geproduceerd
- Hoge en lage noten van de stem geregeld door de spanning op de stembanden
o Hogere spanning → smallere glottis → hogere stem (en vice versa)
- Luidheid of intensiteit van de stem hangt af van de amplitude van de vibraties (mate waarin
de stembanden vibreren)
- Wanneer eten wordt ingeslikt, beweegt het strottenhoofd omhoog tegen het epiglottis
(strotklep = flap weefsel die voorkomt dat voedsel in het strottenhoofd komt)
10.3 DE LAGERE LUCHTWEGEN
De luchtpijp
Buis die strottenhoofd aan de primaire bronchiën verbindt.
Ligt voor de slokdarm en is ervan gescheiden door een flexibele spierwand
- Wanden luchtpijp bevatten bindweefsel en gladde spieren versterkt door C-
vormige kraakbeenachtige ringen → ringen voorkomen dat de luchtpijp ineenzakt
o Laat toe dat de luchtpijp kan uitzetten tijdens het slikken
Slijmvlies die de luchtpijp bekleedt heeft een buitenste laag van pseudogestratificeerde trilharen
kolomepitheel en bekercellen (goblet cells)
