HOOFDSTUK 6: CARDIOVASCULAIR SYSTEEM: BLOED
6.1 BLOED: EEN OVERZICHT
Menselijk hart pompt ±75ml bloed bij elke slag. Indien nodig (bv tijdens sport) kan het hart sneller
door het lichaam laten gaan
Functies bloed onder te verdelen in 3 categorieën: Transport, verdediging en regulatie
Transport
- Bloed krijgt zuurstof in de longen en verdeelt het over de weefselcellen. Op dezelfde manier
neemt bloed voedingsstoffen op vanuit het spijsverteringsstelsel om ze aan de weefsels te
leveren
- Op de terugkeer naar de longen, transporteert bloed koolstofdioxide: bij uitademen wordt
koolstofdioxide-afval geëlimineerd
- Bloed transporteert ook andere afvalproducten, zoals overmaat aan stikstof van het afbreken
van eiwitten, naar de nieren voor eliminatie
- Bloed wisselt voedingsstoffen en afvalstoffen uit met weefsels door capillaire uitwisseling.
Terwijl homeostase in stand gehouden door de compositie van interstitieel vloeistof op
normale limieten te houden
- Verschillende organen en weefsels scheiden hormonen af in het bloed: bloed transporteert ze
naar andere organen en weefsels waar ze dienen als signalen die cellulair metabolisme
beïnvloeden
- Bloed geschikt voor vervoer van stoffen: Eiwitten in bloed helpen met het vervoeren van
hormonen naar de weefsels. Speciale eiwitten (lipoproteïnen / HDL en LDL) dragen
lipiden/vetten door het lichaam
- Hemoglobine: Te vinden in rode bloedcellen. Gespecialiseerd in het combineren van zuurstof
en dit leveren naar de cellen. Helpt ook bij overbrengen van koolstofdioxide terug naar de
longen
Verdediging
- Verdedigt lichaam tegen pathogeeninvasies (binnendringen van ziekteverwekkers) en
bloedverlies
- Sommige bloedcellen hebben de mogelijkheid om ziekteverwekkers op te slokken en
vernietigen door fagocytose.
- Andere witte bloedcellen produceren en scheiden antilichamen af in het bloed
o Antilichaam: proteïne die combineert met specifieke pathogenen en ze ook uitzet.
Uitgezette pathogenen kunnen dan vernietigd worden door fagocytische witte
bloedcellen
- Indien wonde: bloed klontert en verdedigt tegen bloedverlies.
o Bloedklontering: houdt bloedplaatjes en proteïnen in
o Bv Protrombine en fibrinogeen zijn 2 inactieve bloedproteïnen, circuleren constant
en zijn klaar om geactiveerd te worden om een klonter te vormen indien nodig
Regulering
- Regeling van homeostase in het lichaam
, - Regeling van lichaamstemperatuur door warmte, meestal van actieve spieren, op te nemen
en te transporteren over het lichaam. Indien het lichaam te warm wordt, is bloed
getransporteerd naar verbrede bloedvaten in de huid
- Warmte verspreidt zich over de omgeving en het lichaam koelt naar een normale temperatuur
- Vloeistofdeel van bloed, plasma, bevat opgeloste zouten en proteïnen Creëren osmotische
bloeddruk, wat de hoeveelheid vloeistof hoog houdt. Zo speelt bloed rol in behouden van
water-zoutbalans
- Bloed bevat chemische buffers die helpen bij reguleren van zuur-basebalans en behouden
van constante pH-waarde
Samenstelling van bloed
Gevormde elementen (‘formed elements’): cellen en celdelen aanwezig in het bloed, zitten in het
plasma
- Rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes; geproduceerd in rood beenmerg (te
vinden in de meeste beenderen van kinderen, maar slechts in enkele beenderen van
volwassenen)
o Rood beenmerg: bevat stamcellen, oudercellen die alle types rode bloedcellen
verdelen en opvoeden
o Stamcellen: centrale focus in de medische gemeenschap. Onderzoeker in staat
geweest om stamcellen te induceren tot een variëteit van gespecialiseerde celtypes.
Potentieel om ziektes te behandelen
Plasma
- Vloeibaar medium om verschillende substanties te dragen in het bloed
- Verdeelt de warmte gegenereerd als een bijproduct van metabolisme (specifiek
spiercontractie)
- 91% is water, andere 9% zijn zouten, ionen en organische moleculen
6.1 BLOED: EEN OVERZICHT
Menselijk hart pompt ±75ml bloed bij elke slag. Indien nodig (bv tijdens sport) kan het hart sneller
door het lichaam laten gaan
Functies bloed onder te verdelen in 3 categorieën: Transport, verdediging en regulatie
Transport
- Bloed krijgt zuurstof in de longen en verdeelt het over de weefselcellen. Op dezelfde manier
neemt bloed voedingsstoffen op vanuit het spijsverteringsstelsel om ze aan de weefsels te
leveren
- Op de terugkeer naar de longen, transporteert bloed koolstofdioxide: bij uitademen wordt
koolstofdioxide-afval geëlimineerd
- Bloed transporteert ook andere afvalproducten, zoals overmaat aan stikstof van het afbreken
van eiwitten, naar de nieren voor eliminatie
- Bloed wisselt voedingsstoffen en afvalstoffen uit met weefsels door capillaire uitwisseling.
Terwijl homeostase in stand gehouden door de compositie van interstitieel vloeistof op
normale limieten te houden
- Verschillende organen en weefsels scheiden hormonen af in het bloed: bloed transporteert ze
naar andere organen en weefsels waar ze dienen als signalen die cellulair metabolisme
beïnvloeden
- Bloed geschikt voor vervoer van stoffen: Eiwitten in bloed helpen met het vervoeren van
hormonen naar de weefsels. Speciale eiwitten (lipoproteïnen / HDL en LDL) dragen
lipiden/vetten door het lichaam
- Hemoglobine: Te vinden in rode bloedcellen. Gespecialiseerd in het combineren van zuurstof
en dit leveren naar de cellen. Helpt ook bij overbrengen van koolstofdioxide terug naar de
longen
Verdediging
- Verdedigt lichaam tegen pathogeeninvasies (binnendringen van ziekteverwekkers) en
bloedverlies
- Sommige bloedcellen hebben de mogelijkheid om ziekteverwekkers op te slokken en
vernietigen door fagocytose.
- Andere witte bloedcellen produceren en scheiden antilichamen af in het bloed
o Antilichaam: proteïne die combineert met specifieke pathogenen en ze ook uitzet.
Uitgezette pathogenen kunnen dan vernietigd worden door fagocytische witte
bloedcellen
- Indien wonde: bloed klontert en verdedigt tegen bloedverlies.
o Bloedklontering: houdt bloedplaatjes en proteïnen in
o Bv Protrombine en fibrinogeen zijn 2 inactieve bloedproteïnen, circuleren constant
en zijn klaar om geactiveerd te worden om een klonter te vormen indien nodig
Regulering
- Regeling van homeostase in het lichaam
, - Regeling van lichaamstemperatuur door warmte, meestal van actieve spieren, op te nemen
en te transporteren over het lichaam. Indien het lichaam te warm wordt, is bloed
getransporteerd naar verbrede bloedvaten in de huid
- Warmte verspreidt zich over de omgeving en het lichaam koelt naar een normale temperatuur
- Vloeistofdeel van bloed, plasma, bevat opgeloste zouten en proteïnen Creëren osmotische
bloeddruk, wat de hoeveelheid vloeistof hoog houdt. Zo speelt bloed rol in behouden van
water-zoutbalans
- Bloed bevat chemische buffers die helpen bij reguleren van zuur-basebalans en behouden
van constante pH-waarde
Samenstelling van bloed
Gevormde elementen (‘formed elements’): cellen en celdelen aanwezig in het bloed, zitten in het
plasma
- Rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes; geproduceerd in rood beenmerg (te
vinden in de meeste beenderen van kinderen, maar slechts in enkele beenderen van
volwassenen)
o Rood beenmerg: bevat stamcellen, oudercellen die alle types rode bloedcellen
verdelen en opvoeden
o Stamcellen: centrale focus in de medische gemeenschap. Onderzoeker in staat
geweest om stamcellen te induceren tot een variëteit van gespecialiseerde celtypes.
Potentieel om ziektes te behandelen
Plasma
- Vloeibaar medium om verschillende substanties te dragen in het bloed
- Verdeelt de warmte gegenereerd als een bijproduct van metabolisme (specifiek
spiercontractie)
- 91% is water, andere 9% zijn zouten, ionen en organische moleculen
