HOOFDSTUK 4: ORGANISATIE EN REGULATIE VAN LICHAAMSSYSTEMEN
4.1 SOORTEN WEEFSELS
Weefsel is een groep van vergelijkbare cellen. Een orgaan bevat verschillende soorten weefsels en
meerdere organen zijn te vinden in een organisch systeem
- Weefsel: bestaande uit gespecialiseerde cellen van hetzelfde type dat een
gemeenschappelijke functie uitvoeren in het lichaam . 4 grote categorieën van vezels
o Bindweefsel: bindt en ondersteunt lichaamsdelen
o Spierweefsel: beweegt het lichaam en de lichaamsdelen
o Zenuwweefsel: ontvangt sensorisch informatie en voert zenuwimpulsen
o Epitheelweefsel: bedekt het lichaamsoppervlak en bekleedt lichaamsholtes
4.2 BINDWEEFSEL VERBINDT EN ONDERSTEUNT
Divers in structuur en functie, maar alle types hebben 3 gemeenschappelijke componenten
- Gespecialiseerde cellen
- Grondsubstantie: non-cellulair materiaal dat de cellen onderscheidt. Varieert van vast (bot),
naar semivloeibaar (kraakbeen), naar vloeibaar (bloed)
- Proteïnevezels: 3 mogelijke types
o Witte collageenvezels:
bevatten collageen =
proteïne die vezels
flexibiliteit en sterkte geeft
o Reticulaire vezels: zeer
dunne collageenvezels,
sterk vertakte eiwitten die
delicate
ondersteuningsnetwerken
vormen
o Gele elastische vezels:
bevatten elastine =
proteïne die niet zo sterk
is als collageen, maar
meer elastisch. Gaan
terug naar hun originele
vorm en kunnen 100keer
hun grootte stretchen
zonder schade
o Geërfde bindweefselziektes heb je wanneer je geërfde genen hebt die
leiden tot slecht gevormde vezels → Bv:Marfan → Mutaties in FBN1
3 types van bindweefsels
- Vezelig bindweefsel
- Ondersteunend bindweefsel
- Vloeibaar bindweefsel
Vezelig bindweefsel
, - Bestaat in 2 vormen: Los en vast. Beide hebben fibroblasten (cellen) gelokaliseerd op een
afstand van elkaar en gescheiden door een jelly-achtig grondsubstantie die witte
collageenvezels en gele elastische vezels bevat
- Matrix includeert grondsubstantie en vezels
- Losse vezelig bindingsweefsels: bevat areolaire en reticulaire bindingsweefsels,
ondersteuningsepithelium en veel interne organen
o Aanwezigheid in de longen, slagaders en urineblaas staat toe dat de organen
uitzetten
o Vormt een beschermende cover die veel interne organen insluit (spieren,
bloedvaten en zenuwen)
o Vetweefsel: speciaal type los bindingsweefsel waarin cellen groter worden en vet
opslaan. Het heeft een beetje extracellulaire matrix.
- Cellen (adipocyten) zitten in groep en elk is gevuld met vloeibaar vet
dat gebruikt wordt voor energie, isolatie en orgaanbescherming
- Vooral te vinden onder de huis, rond de nieren en op het oppervlak
van het hart.
- Geeft hormoon vrij dat hongercontrolecenters in het brein reguleert
- Vast vezelig bindweefsel: bevat veel collageenvezels samengepakt
o Heeft meer specifieke functies
o Bv: te vinden in de pezen, die spieren aan botten connecteren, en in ligamenten,
die beenderen aan andere beenderen connecteert bij gewrichten
Ondersteunend bindweefsel
Bot en kraakbeen zijn de 2 grootste ondersteunende bindweefsels
- Bieden elk structuur, vorm, bescherming en beweging
- Kraakbeen is iets meer flexibel omdat het mineralisatie van de matrix ontbreekt
Kraakbeen
- Cellen liggen in kleine
kamers = lacunes,
gescheiden door een
vast maar flexibel matrix
o Matrix gevormd door
cellen (chondroblasten en
chondrocyten)
- Geneest traag omdat het
directe bloedtoevoer
ontbreekt
- 3 types kraakbeen,
onderscheiden door type
vezel gevonden in de matrix
o Hyaline kraakbeen: meest voorkomende kraakbeen, bevat enkel fijne
collageenvezels. Matrix heeft een glasachtig, doorzichtig uiterlijk
- Te vinden in de neus en op het einde van lange beenderen en ribben
- Vormt ringen in de muren van luchtwegen (respiratory passages)
- Foetaal skelet is hieruit gemaakt
o Elastisch kraakbeen: bevat groter nummer elastische vezels en is dus flexibeler en
gevonden in het kader van het buitenoor
4.1 SOORTEN WEEFSELS
Weefsel is een groep van vergelijkbare cellen. Een orgaan bevat verschillende soorten weefsels en
meerdere organen zijn te vinden in een organisch systeem
- Weefsel: bestaande uit gespecialiseerde cellen van hetzelfde type dat een
gemeenschappelijke functie uitvoeren in het lichaam . 4 grote categorieën van vezels
o Bindweefsel: bindt en ondersteunt lichaamsdelen
o Spierweefsel: beweegt het lichaam en de lichaamsdelen
o Zenuwweefsel: ontvangt sensorisch informatie en voert zenuwimpulsen
o Epitheelweefsel: bedekt het lichaamsoppervlak en bekleedt lichaamsholtes
4.2 BINDWEEFSEL VERBINDT EN ONDERSTEUNT
Divers in structuur en functie, maar alle types hebben 3 gemeenschappelijke componenten
- Gespecialiseerde cellen
- Grondsubstantie: non-cellulair materiaal dat de cellen onderscheidt. Varieert van vast (bot),
naar semivloeibaar (kraakbeen), naar vloeibaar (bloed)
- Proteïnevezels: 3 mogelijke types
o Witte collageenvezels:
bevatten collageen =
proteïne die vezels
flexibiliteit en sterkte geeft
o Reticulaire vezels: zeer
dunne collageenvezels,
sterk vertakte eiwitten die
delicate
ondersteuningsnetwerken
vormen
o Gele elastische vezels:
bevatten elastine =
proteïne die niet zo sterk
is als collageen, maar
meer elastisch. Gaan
terug naar hun originele
vorm en kunnen 100keer
hun grootte stretchen
zonder schade
o Geërfde bindweefselziektes heb je wanneer je geërfde genen hebt die
leiden tot slecht gevormde vezels → Bv:Marfan → Mutaties in FBN1
3 types van bindweefsels
- Vezelig bindweefsel
- Ondersteunend bindweefsel
- Vloeibaar bindweefsel
Vezelig bindweefsel
, - Bestaat in 2 vormen: Los en vast. Beide hebben fibroblasten (cellen) gelokaliseerd op een
afstand van elkaar en gescheiden door een jelly-achtig grondsubstantie die witte
collageenvezels en gele elastische vezels bevat
- Matrix includeert grondsubstantie en vezels
- Losse vezelig bindingsweefsels: bevat areolaire en reticulaire bindingsweefsels,
ondersteuningsepithelium en veel interne organen
o Aanwezigheid in de longen, slagaders en urineblaas staat toe dat de organen
uitzetten
o Vormt een beschermende cover die veel interne organen insluit (spieren,
bloedvaten en zenuwen)
o Vetweefsel: speciaal type los bindingsweefsel waarin cellen groter worden en vet
opslaan. Het heeft een beetje extracellulaire matrix.
- Cellen (adipocyten) zitten in groep en elk is gevuld met vloeibaar vet
dat gebruikt wordt voor energie, isolatie en orgaanbescherming
- Vooral te vinden onder de huis, rond de nieren en op het oppervlak
van het hart.
- Geeft hormoon vrij dat hongercontrolecenters in het brein reguleert
- Vast vezelig bindweefsel: bevat veel collageenvezels samengepakt
o Heeft meer specifieke functies
o Bv: te vinden in de pezen, die spieren aan botten connecteren, en in ligamenten,
die beenderen aan andere beenderen connecteert bij gewrichten
Ondersteunend bindweefsel
Bot en kraakbeen zijn de 2 grootste ondersteunende bindweefsels
- Bieden elk structuur, vorm, bescherming en beweging
- Kraakbeen is iets meer flexibel omdat het mineralisatie van de matrix ontbreekt
Kraakbeen
- Cellen liggen in kleine
kamers = lacunes,
gescheiden door een
vast maar flexibel matrix
o Matrix gevormd door
cellen (chondroblasten en
chondrocyten)
- Geneest traag omdat het
directe bloedtoevoer
ontbreekt
- 3 types kraakbeen,
onderscheiden door type
vezel gevonden in de matrix
o Hyaline kraakbeen: meest voorkomende kraakbeen, bevat enkel fijne
collageenvezels. Matrix heeft een glasachtig, doorzichtig uiterlijk
- Te vinden in de neus en op het einde van lange beenderen en ribben
- Vormt ringen in de muren van luchtwegen (respiratory passages)
- Foetaal skelet is hieruit gemaakt
o Elastisch kraakbeen: bevat groter nummer elastische vezels en is dus flexibeler en
gevonden in het kader van het buitenoor
