4H2P3 – MAATSCHAPPIJLEER
COVERAGE: - Migratieachtergrond
PLURIFORME SAMENLEVING o Etnische subcultuur: wanneer
WORDEN WIE JE BENT mensen zich onderling verbonden
HOKJESDENKEN voelen door een
MIGRATIE gemeenschappelijk land van
PROCES VAN INTEGRATIE herkomst en de daarbij horende
VERANDERINGEN IN NEDERLAND waarden, normen, gewoonten en
BURGERSCHAP andere cultuurkenmerken.
BEGRIPPENLIJST - Godsdienst
Cultuur in beweging
- Cultuur is dynamisch.
o Verschilt in de loop van de tijd
o Verschilt per plaats
PLURIFORME SAMENLEVING o Verschilt per groep
Pluriforme samenleving
- Een samenleving waarin verschillen tussen
mensen bestaan in levensstijl, WORDEN WIE JE BENT
godsdiensten, gewoontes en andere Nature of nurture
cultuurkenmerken. - Nature is aangeboren
- Nurture is aangeleerd
Cultuur - De vraag die centraal staat in het nature-
- Alle waarden, normen, gewoonten en nurturedebat is of eigenschappen worden
andere cultuurkenmerken die mensen bepaald door nature of nurture.
binnen een groep of samenleving met
elkaar delen.
- Dominante cultuur: alle waarden, Cultuuroverdracht
normen, gewoontes en andere - Socialisatie: het proces waarbij mensen de
cultuurkenmerken die de meerderheid van waarden, normen en andere
de bevolking met elkaar deelt. cultuurkenmerken leren van de groep en de
- Subcultuur: wanneer binnen een groep samenleving waarbij ze horen.
sommige waarden, normen, gewoonten en
andere cultuurkenmerken afwijken van de Waar socialisatie plaatsvindt
dominante cultuur. - Binnen de groepen waartoe je behoort.
- De overheid speelt ook een grote rol.
- Alle groepen en organisaties die specifieke
Culturele diversiteit waarden, normen en gewoonten
- Dat er veel verschillende subculturen en overdragen heten socialiserende
levensstijlen bestaan. instituties.
Factoren culturele diversiteit Hoe socialisatie plaatsvindt
- Woonomgeving - Imitatie
- Generatie o Vooral bij kinderen
o Ander referentiekader o Mensen in directe omgeving
- Maatschappelijke positie nadoen
- Gender: verschillen tussen mannen en - Informatie
vrouwen o Mensen geven aanwijzingen
o Rolpatronen: algemene - Sociale controle
verwachtingen en opvattingen over o Dwang van buitenaf
hoe iemand zich hoort te gedragen
, 4H2P3 – MAATSCHAPPIJLEER
o Onder sociale controle verstaan
we de manieren waarop mensen HOKJESDENKEN
anderen stimuleren of dwingen Hoe hokjesdenken werkt
zich aan de geldende normen te - Om de wereld overzichtelijk te maken,
houden. heeft je brein allerlei hokjes aangemaakt
waarin je automatisch mensen, dingen of
Internalisatie situaties plaatst,
- Dat mensen zich waarden, normen en o Categoriseren
gewoonten eigen maken en zich - Stereotype
automatisch gaan gedragen zoals hun o Een overdreven vaststaand beeld
omgeving van hen verwacht. van een groep mensen
- Vooroordelen
Identiteit o Een oordeel over iemand zonder
- Persoonlijke identiteit dat je die persoon kent.
o Het beeld dat iemand van zichzelf o Socialisatie speelt een grote rol.
heeft
- Sociale identiteit Maatschappelijke gevolgen
o het deel van je zelfbeeld dat is - Vooroordelen leiden makkelijk tot
afgeleid van de groepen en discriminatie
culturen waarmee je je verbonden o Het ongelijk behandelen van
voelt. mensen op basis van een kenmerk
dat er voor die situatie niet toe
Kiezen wie je wilt zijn doet
- De mate waarin je de vrijheid krijgt om je o Discriminatie komt op
eigen persoonlijke identiteit te ontwikkelen verschillende gebieden voor
hangt samen met: Op de arbeidsmarkt
o Individualisme en collectivisme In het onderwijs
Bij een individualistische Bij opsporing criminaliteit
cultuur ligt er veel nadruk Op straat/sociale media
op persoonlijke o Discriminatie zorgt voor sociale
ontwikkeling en ongelijkheid
individuele vrijheid. - Racisme
Bij een collectivistische o Kwetsende en vernederende
cultuur gaat het belang
uitspraken over of discriminatie
van de groep boven het
van mensen op basis van
belang van het individu.
huidskleur of afkomst
o Masculiniteit en feminiteit
In een masculiene cultuur Wij-zij-denken
zijn de rollen van mannen - Onderscheid maken tussen een wij-groep,
en vrouwen duidelijk waar mensen zichzelf toe rekenen, en een
gescheiden. Mannen zijn zij-groep, waarbij ze anderen indelen.
dominant en gericht op - Mensen hebben meestal een positief beeld
carrière en succes. Van over de eigen groep. Over de anderen
vrouwen wordt verwacht denken ze negatiever.
dat ze meer bescheiden - Kan in extremere vorm tot spanningen in
zijn en vooral een de samenleving leiden.
dienstbare rol hebben - Het benadrukt tegenstellingen en zet
richting man en kinderen. groepen tegenover elkaar.
In een feminiene cultuur
o Polarisatie
zijn rollen van mannen en
Als polarisatie sterker
vrouwen niet gescheiden,
wordt, bedreigt dat de
maar lopen ze in elkaar
eenheid in de
over.
samenleving.
COVERAGE: - Migratieachtergrond
PLURIFORME SAMENLEVING o Etnische subcultuur: wanneer
WORDEN WIE JE BENT mensen zich onderling verbonden
HOKJESDENKEN voelen door een
MIGRATIE gemeenschappelijk land van
PROCES VAN INTEGRATIE herkomst en de daarbij horende
VERANDERINGEN IN NEDERLAND waarden, normen, gewoonten en
BURGERSCHAP andere cultuurkenmerken.
BEGRIPPENLIJST - Godsdienst
Cultuur in beweging
- Cultuur is dynamisch.
o Verschilt in de loop van de tijd
o Verschilt per plaats
PLURIFORME SAMENLEVING o Verschilt per groep
Pluriforme samenleving
- Een samenleving waarin verschillen tussen
mensen bestaan in levensstijl, WORDEN WIE JE BENT
godsdiensten, gewoontes en andere Nature of nurture
cultuurkenmerken. - Nature is aangeboren
- Nurture is aangeleerd
Cultuur - De vraag die centraal staat in het nature-
- Alle waarden, normen, gewoonten en nurturedebat is of eigenschappen worden
andere cultuurkenmerken die mensen bepaald door nature of nurture.
binnen een groep of samenleving met
elkaar delen.
- Dominante cultuur: alle waarden, Cultuuroverdracht
normen, gewoontes en andere - Socialisatie: het proces waarbij mensen de
cultuurkenmerken die de meerderheid van waarden, normen en andere
de bevolking met elkaar deelt. cultuurkenmerken leren van de groep en de
- Subcultuur: wanneer binnen een groep samenleving waarbij ze horen.
sommige waarden, normen, gewoonten en
andere cultuurkenmerken afwijken van de Waar socialisatie plaatsvindt
dominante cultuur. - Binnen de groepen waartoe je behoort.
- De overheid speelt ook een grote rol.
- Alle groepen en organisaties die specifieke
Culturele diversiteit waarden, normen en gewoonten
- Dat er veel verschillende subculturen en overdragen heten socialiserende
levensstijlen bestaan. instituties.
Factoren culturele diversiteit Hoe socialisatie plaatsvindt
- Woonomgeving - Imitatie
- Generatie o Vooral bij kinderen
o Ander referentiekader o Mensen in directe omgeving
- Maatschappelijke positie nadoen
- Gender: verschillen tussen mannen en - Informatie
vrouwen o Mensen geven aanwijzingen
o Rolpatronen: algemene - Sociale controle
verwachtingen en opvattingen over o Dwang van buitenaf
hoe iemand zich hoort te gedragen
, 4H2P3 – MAATSCHAPPIJLEER
o Onder sociale controle verstaan
we de manieren waarop mensen HOKJESDENKEN
anderen stimuleren of dwingen Hoe hokjesdenken werkt
zich aan de geldende normen te - Om de wereld overzichtelijk te maken,
houden. heeft je brein allerlei hokjes aangemaakt
waarin je automatisch mensen, dingen of
Internalisatie situaties plaatst,
- Dat mensen zich waarden, normen en o Categoriseren
gewoonten eigen maken en zich - Stereotype
automatisch gaan gedragen zoals hun o Een overdreven vaststaand beeld
omgeving van hen verwacht. van een groep mensen
- Vooroordelen
Identiteit o Een oordeel over iemand zonder
- Persoonlijke identiteit dat je die persoon kent.
o Het beeld dat iemand van zichzelf o Socialisatie speelt een grote rol.
heeft
- Sociale identiteit Maatschappelijke gevolgen
o het deel van je zelfbeeld dat is - Vooroordelen leiden makkelijk tot
afgeleid van de groepen en discriminatie
culturen waarmee je je verbonden o Het ongelijk behandelen van
voelt. mensen op basis van een kenmerk
dat er voor die situatie niet toe
Kiezen wie je wilt zijn doet
- De mate waarin je de vrijheid krijgt om je o Discriminatie komt op
eigen persoonlijke identiteit te ontwikkelen verschillende gebieden voor
hangt samen met: Op de arbeidsmarkt
o Individualisme en collectivisme In het onderwijs
Bij een individualistische Bij opsporing criminaliteit
cultuur ligt er veel nadruk Op straat/sociale media
op persoonlijke o Discriminatie zorgt voor sociale
ontwikkeling en ongelijkheid
individuele vrijheid. - Racisme
Bij een collectivistische o Kwetsende en vernederende
cultuur gaat het belang
uitspraken over of discriminatie
van de groep boven het
van mensen op basis van
belang van het individu.
huidskleur of afkomst
o Masculiniteit en feminiteit
In een masculiene cultuur Wij-zij-denken
zijn de rollen van mannen - Onderscheid maken tussen een wij-groep,
en vrouwen duidelijk waar mensen zichzelf toe rekenen, en een
gescheiden. Mannen zijn zij-groep, waarbij ze anderen indelen.
dominant en gericht op - Mensen hebben meestal een positief beeld
carrière en succes. Van over de eigen groep. Over de anderen
vrouwen wordt verwacht denken ze negatiever.
dat ze meer bescheiden - Kan in extremere vorm tot spanningen in
zijn en vooral een de samenleving leiden.
dienstbare rol hebben - Het benadrukt tegenstellingen en zet
richting man en kinderen. groepen tegenover elkaar.
In een feminiene cultuur
o Polarisatie
zijn rollen van mannen en
Als polarisatie sterker
vrouwen niet gescheiden,
wordt, bedreigt dat de
maar lopen ze in elkaar
eenheid in de
over.
samenleving.
