Inleiding in de psychologie
Les 1, hoofdstuk 1
Psychologie
Psychologie staat voor studie van de geest.
Pseudopsychologie = niet wetenschappelijk. Bijv tiktok testjes.
Descartes= Onderscheid lichaam en geest.
Onderscheid Psychiatrie en Psychologie= Psychiater is een artsenopleiding, zij mogen medicatie
voorschrijven.
Kritisch denken
Wat is de bron?
Is de bewering extreem? Is het moeilijk voor te stellen?
Wat is het bewijsmateriaal?
Kan de conclusie beïnvloed zijn door Bias?
Confirmation bias= bevestigd datgene wat je eigenlijk al dacht. ( Dit kan je uitzetten door de
onderzoekers niet te vertellen wie welke pil bijv heeft gehad.
Emotionele bias= je informatie wordt vanuit je emotie gestuurd door je vooroordeel.
Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
Zijn er voor het oplossen verschillende invalshoeken nodig?
Empirisch onderzoek
Stap 1: een hypothese ontwikkelen
Stap 2: objectieve data verzamelen
Stap 3: data analyseren
Stap 4: de resultaten publiceren en laten bekritiseren
Onderzoekstypen
- Experimenten, Experimenteel onderzoek= oorzaak en gevolg.
- Correlatie-onderzoek, Correlatie- onderzoek= verband aantonen, dingen die samenhangen.
- Survey-onderzoek= een vragenlijst invullen, bijna altijd annoniem.
- Natuurlijke observatie = het observeren van mensen
- Gevalstudie= een onderzoek naar 1 bepaald persoon, die vaak een speciaal kenmerk heeft.
Een aantal onderzoeksbegrippen
Controle-groepen en experimentele groepen
- Experimentele groep: krijgt het medicijn.
- Controle groep: niet.
Afhankelijk en onafhankelijke variabele
- Onafhankelijke variabele = oorzaak
- Afhankelijk variabele= gevolg
Randomisering en placebo’s
, - Random= willekeurig zonder te kijken naar eigenschappen etc
- Placebo= een pil die een replica is van de echte pil maar niet werkt.
Significante resultaten en replicatie
- Significant= is iets wat niet zomaar kan gebeuren?
6 psychologische perspectieven
Biologisch perspectief
- Persoonlijkheid, voorkeuren, gedragspatronen ontstaan door lichamelijke eigenschappen.
- Neurowetenschap: werking van de genen, hersenen, het zenuwstelsel en/of de hormonen
- Evolutionaire psychologie: gedrag is de uitkomst van genetische aanpassingen
(Darwins natuurlijke selectie)
Cognitief perspectief (hoe denken wij?)
- Mensen verlenen op een actieve manier betekenis aan zichzelf en hun omgeving
- Cognitie => opnemen, opslaan en gebruiken van informatie
- Mentale processen zoals: leren, geheugen, perceptie, en denken.
- Introspectie, structuralisme, functionalisme gestaltpsychologie, moderne cognitieve
neurowetenschap
Behavioristisch perspectief
- Geen innerlijke processen, maar waarneembaar gedrag – blackbox
- Wat mensen en dieren aan gedrag vertonen is gebaseerd op leerervaringen (stimulus –
respons)
- De omgeving bepaalt het gedrag
- Watson en Skinner (operant conditioneren)
Perspectieven vanuit de gehele persoon
Psychodynamisch
- Sigmund Freud (1856-1939)
- Nadruk op onbewuste beweegredenen: onbewuste verdrongen conflicten in bewustzijn
brengen
- Droominterpretatie
- Kritiek, maar ook heel actueel
Humanisme
- Ontstaan als kritiek op de psychoanalyse en het behaviorisme en de psychoanalyse
- Gericht op vrije wil => groei en zelfactualisatie
- Zelfbeeld is bepalend voor gedrag
- Abraham Maslow => behoeftehiërarchie
- Rogers: Empathie en onvoorwaardelijke acceptatie en echtheid
Ontwikkelingsperspectief
- Psychologische verandering is het gevolg van een interactie tussen erfelijke eigenschappen
en de omgeving.
- Nature of nurture? Aangeboren of aangeleerd.
Les 1, hoofdstuk 1
Psychologie
Psychologie staat voor studie van de geest.
Pseudopsychologie = niet wetenschappelijk. Bijv tiktok testjes.
Descartes= Onderscheid lichaam en geest.
Onderscheid Psychiatrie en Psychologie= Psychiater is een artsenopleiding, zij mogen medicatie
voorschrijven.
Kritisch denken
Wat is de bron?
Is de bewering extreem? Is het moeilijk voor te stellen?
Wat is het bewijsmateriaal?
Kan de conclusie beïnvloed zijn door Bias?
Confirmation bias= bevestigd datgene wat je eigenlijk al dacht. ( Dit kan je uitzetten door de
onderzoekers niet te vertellen wie welke pil bijv heeft gehad.
Emotionele bias= je informatie wordt vanuit je emotie gestuurd door je vooroordeel.
Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
Zijn er voor het oplossen verschillende invalshoeken nodig?
Empirisch onderzoek
Stap 1: een hypothese ontwikkelen
Stap 2: objectieve data verzamelen
Stap 3: data analyseren
Stap 4: de resultaten publiceren en laten bekritiseren
Onderzoekstypen
- Experimenten, Experimenteel onderzoek= oorzaak en gevolg.
- Correlatie-onderzoek, Correlatie- onderzoek= verband aantonen, dingen die samenhangen.
- Survey-onderzoek= een vragenlijst invullen, bijna altijd annoniem.
- Natuurlijke observatie = het observeren van mensen
- Gevalstudie= een onderzoek naar 1 bepaald persoon, die vaak een speciaal kenmerk heeft.
Een aantal onderzoeksbegrippen
Controle-groepen en experimentele groepen
- Experimentele groep: krijgt het medicijn.
- Controle groep: niet.
Afhankelijk en onafhankelijke variabele
- Onafhankelijke variabele = oorzaak
- Afhankelijk variabele= gevolg
Randomisering en placebo’s
, - Random= willekeurig zonder te kijken naar eigenschappen etc
- Placebo= een pil die een replica is van de echte pil maar niet werkt.
Significante resultaten en replicatie
- Significant= is iets wat niet zomaar kan gebeuren?
6 psychologische perspectieven
Biologisch perspectief
- Persoonlijkheid, voorkeuren, gedragspatronen ontstaan door lichamelijke eigenschappen.
- Neurowetenschap: werking van de genen, hersenen, het zenuwstelsel en/of de hormonen
- Evolutionaire psychologie: gedrag is de uitkomst van genetische aanpassingen
(Darwins natuurlijke selectie)
Cognitief perspectief (hoe denken wij?)
- Mensen verlenen op een actieve manier betekenis aan zichzelf en hun omgeving
- Cognitie => opnemen, opslaan en gebruiken van informatie
- Mentale processen zoals: leren, geheugen, perceptie, en denken.
- Introspectie, structuralisme, functionalisme gestaltpsychologie, moderne cognitieve
neurowetenschap
Behavioristisch perspectief
- Geen innerlijke processen, maar waarneembaar gedrag – blackbox
- Wat mensen en dieren aan gedrag vertonen is gebaseerd op leerervaringen (stimulus –
respons)
- De omgeving bepaalt het gedrag
- Watson en Skinner (operant conditioneren)
Perspectieven vanuit de gehele persoon
Psychodynamisch
- Sigmund Freud (1856-1939)
- Nadruk op onbewuste beweegredenen: onbewuste verdrongen conflicten in bewustzijn
brengen
- Droominterpretatie
- Kritiek, maar ook heel actueel
Humanisme
- Ontstaan als kritiek op de psychoanalyse en het behaviorisme en de psychoanalyse
- Gericht op vrije wil => groei en zelfactualisatie
- Zelfbeeld is bepalend voor gedrag
- Abraham Maslow => behoeftehiërarchie
- Rogers: Empathie en onvoorwaardelijke acceptatie en echtheid
Ontwikkelingsperspectief
- Psychologische verandering is het gevolg van een interactie tussen erfelijke eigenschappen
en de omgeving.
- Nature of nurture? Aangeboren of aangeleerd.
