Samenvatting anatomie als onderdeel van het vak: Humane anatomie en fysiologie

Samenvatting Humane Anatomie
Introductie in de anatomie

Anatomie gaat over:

- Macroscopisch tot microscopisch
- Klinische anatomie
- Embryologie (beschrijft hoe een eicel en spermacel samenkomen, hoe de formatie van
gameten werken en hoe er van daaruit een individu ontstaat

Anatomie = leer van de vorm en inwendige bouw van organismen (betekent letterlijk iets
opensnijden).

Vesalius was een van de grondlegger van de anatomie in de Middeleeuwen. De preparaten die toen
werden gebruikt waren mensen die veroordeeld waren met de doodstraf.

Atomen > eiwitten > filamenten > hartspiercel > spierweefsel > orgaan > orgaansysteem > organisme

Orgaansysteem = verschillende organen die met elkaar samenwerken. Er zijn 13 verschillende
orgaansystemen:

- Integumentum (de huid):
o Bevat:
 Huid
 Haar
 Nagels
 Zweetklieren
o Functie:
 Beschermen tegen gevaren
 Reguleert lichaamstempratuur (homeostase)
 Levert informatie doordat het alles monitort/screent

- Skeletsysteem
o Bevat:
 Botten
 Kraakbeen
 Ligamenten (bandensysteem: banden rondom gewrichten of over
structuren)
 Beenmerg (een baby heeft bij elk bot rood beenmerg en dat wordt later
vervangen door geel beenmerg wat vettig is)
o Functie:
 Ondersteuning en bescherming
 Opslag calcium en andere minerale (osteoporose aandoening)
 Vormen van bloedcellen (rode beenmerg)

,- Spiersysteem:
o Bevat:
 Skelet spieren
 Pezen
o Functie:
 Mogelijk maken van beweging (capaciteit voor contraheren en ontspannen)
 Beschermen en ondersteunen
 Warmte genereren t.b.v. lichaamstempratuur (rillen)




- Zenuwstelsel (autonoom en willekeurig)
o Bevat:
 Brein
 Ruggenmerg (met aftakkingen die perifere zenuwen heten)
 Perifere zenuwen
 Zintuigen
o Functie:
 Vormt directe respons op stimuli
 Reguleert activiteiten andere orgaansystemen
 Voorziet en interpreteert externe stimuli


- Endocrien systeem (hormonen):
o Bevat:
 Hypofyse met de hypothalamus (thermostaat/hypothalamus geeft een
signaal door aan de hypofyse die dan een hormoon uitscheidt)
 Pancreas (= alvleesklier maakt insuline)
 Schildklier (ligt in de nek)
 Bijnieren
o Functie:
 Reguleert effect van organen op lange termijn
 Past activiteit van stofwisseling aan
 Speelt grote rol in ontwikkeling



- Lymfatisch systeem:
o Bevat:
 Milt (opslag rode bloedcellen wat zuurstof koppelt)
 Thymus (in de borstkast)
 Lymfevaten
 Tonsillen (amandelen)
o Functie:
 Verdediging tegen infectie en ziekte
 Geeft weefselvloeistof af aan bloedbaan (homeostase)

,- Spijsverteringssysteem:
o Bevat:
 Tanden en tong
 Oesofagus (= slokdarm)
 Maag
 Dunne en dikke darm
 Lever, galblaas en pancreas (= alvleesklier)
o Functie:
 Verteert en verwerkt voedsel
 Absorbeert water en voedingstoffen
 Opslag voor energiereserves



- Voortplantingssysteem:
o Bevat bij mannen:
 Testes (= teelballen)
 Zaadblaasjes (bij de prostaat)
 Prostaat (onder de blaas, blijft groeien)
 Penis en scrotum (= balzak)
o Bevat bij vrouwen:
 Ovaria (= eierstokken)
 Baarmoeder
 Vagina en labia (= lippen)
 Melkklieren
o Functie:
 Produceren van geslachtshormonen
 Aanmaken van geslachtscellen
 Mogelijk maken van bevruchting
 Ondersteunen van groei embryo
 Embryo voorzien van voeding



- Cardiovasculair systeem:
o Bevat:
 Hart
 Bloedvaten
 Bloed
o Functie:
 Distributie van bloed met opgeloste stoffen
 Verspreiden van warmte bij regulatie tempratuur

, - Respiratoire systeem:
o Bevat:
 Neus- en bijholte
 Strottenhoofd
 Trachea (luchtpijp met aftakkingen)
 Longen
o Functie:
 Distributie van lucht naar longblaasjes
 Mogelijk maken van gasuitwisseling
 Produceren van stemgeluid



- Urinaire systeem:
o Bevat:
 Nieren (linker niet ligt hoger doordat aan de rechterkant de levert ligt)
 Ureteren (buis)
 Blaas
 Urethra (plasbuis)
o Functie:
 Verwijderen van afvalstoffen uit bloed
 Reguleren van water- en elektrolytenbalans
 Opslag van urine

Vrouwen hebben vaker een blaasontsteking omdat hun urethra (plasbuis) recht naar
beneden ligt en bij mannen zit er een hoek in.



Aanzichten:

- Frontaal/coronaal: van voren
- Sagittaal/midsagittaal: van zijkant (verticaal doorsnijden)
- Horizontaal/transversaal: doormidden (horizontaal doorsnijden)



Anatomische richtingen:

- Superior of craniaal: naar boven
- Inferior of caudaal: naar onder
- Anterior of ventraal: van voren
- Posterior of doorsaal: van achteren
- Proximaal: dichterbij het centrum van het lichaam
- Distaal: verder van het centrum van het lichaam
- Mediaal: naar het midden toe
- Lateraal: aan de zijkant

pe