Samenvatting geneesmiddelen
Geneesmiddel
Geneesmiddelen = stoffen bestemd voor:
1. genezen, verlichten of voorkomen aandoening, ziekte, pijn of gebrek
2. herstellen, verbeteren of wijzigen van functioneren van organen
3. medische diagnose stellen
Naamgeving geneesmiddel
1. chemische naam
2. generieke naam (naam waaronder stof internationaal bekend is)
3. merknaam (handelsnaam/fantasie)
Voorwaarde verkoop = toestemming van de europese overheid
1. aantonen dat middel werkt bij de ziekte
2. aantonen dat dosering niet schadelijk is
Inschrijving in RVG = register der verpakte geneesmiddelen of EU register met toelatingsnummer
UR = uitsluitend op recept geneesmiddel, via apotheek
Bij gevaar op deskundig gebruik
OTC = over the counter, zelfzorgmiddel
Als weinig problemen middel bij normaal gebruik
Patiënt beslist zelf
Behandelmethoden
Causale behandeling = middel werkt tegen oorzaak ziekte
Symptomatische behandeling = middel werkt tegen symptomen zieke
Palliatieve behandeling = verzachten van lijden
Substitutie behandeling = aanvullen van tekorten
Preventieve/profylaxe behandeling = ter voorkoming van ziekte
Diagnostisch gebruik = om oorzaak ziekte vast te stellen (ondersteuning/laxeren darmonderzoek)
Toedieningswijzen
1. Lokale toediening
2. Systemische toediening
Lokaal = direct op plaats van werking gebracht
Percutaan/op de huid (crème/zalf)
Slijmvlies
Inhalatie
Oog, oor, vagina
Injectie = intracutaan, intra-articulair, epiduraal
, Systemisch = via bloedsomloop
Oraal
Rectaal
Percutaan (pleisters)
Slijmvlies
Parenteraal = niet via maag-darmkanaal = subcutaan, intramusculair, intraveneus
Voorkeur orale toediening
1. makkelijk gebruik
2. weinig risico
3. lage kosten
Werking
Registratie = aangeven welke werking + welke ziekten.
Indicatie = waarvoor, reden voor gebruik
Contra-indicatie = niet gebruiken bij
Bijwerkingen = buiten gewenste werking ook ongewenste werkingen
- verplicht melden op bijsluiter
- vaak pas naar voren bij ruim gebruik en langere tijd
- Lareb = landelijk bureau bijwerkingen, registratie + voor vragen en opmerkingen
Interacties = werking met andere geneesmiddelen (tegelijk, positief of negatief)
- polyfarmacie = meer dan 5 geneesmiddelen tegelijk gebruiken
Opname, omzetting, uitscheiding
Systemische toediening = middel eerst in het bloed opgenomen voor werkzaam
Lokale werking = niet in het bloed opgenomen
Orale inname = volgt weg van voedsel, opgenomen in maag of darmen
1. orale inname
2. opgenomen maag of darmen
3. via poortader naar lever
4. lever zet stoffen om en kan deel van geneesmiddel onwerkzaam maken (first pass effect)
First pass effect = deel van het middel wordt afgebroken/onwerkzaam bij passage van de lever
First pass effect = daling van de concentratie van geneesmiddel als gevolg van afbraak door de lever
Uitscheiding afbraakproducten
- grotendeels nieren
- ook maag-darmkanaal en gal
- zonder goede lever en nierfunctie niet mogelijk = ophopen = vergiftiging
- (uitscheiding minimaal via lichaamsvocht - transpiratie/tranen/moedermelk)
Van belang bij gebruik geneesmiddel = rekening houden met functie lever en nieren
Geneesmiddel
Geneesmiddelen = stoffen bestemd voor:
1. genezen, verlichten of voorkomen aandoening, ziekte, pijn of gebrek
2. herstellen, verbeteren of wijzigen van functioneren van organen
3. medische diagnose stellen
Naamgeving geneesmiddel
1. chemische naam
2. generieke naam (naam waaronder stof internationaal bekend is)
3. merknaam (handelsnaam/fantasie)
Voorwaarde verkoop = toestemming van de europese overheid
1. aantonen dat middel werkt bij de ziekte
2. aantonen dat dosering niet schadelijk is
Inschrijving in RVG = register der verpakte geneesmiddelen of EU register met toelatingsnummer
UR = uitsluitend op recept geneesmiddel, via apotheek
Bij gevaar op deskundig gebruik
OTC = over the counter, zelfzorgmiddel
Als weinig problemen middel bij normaal gebruik
Patiënt beslist zelf
Behandelmethoden
Causale behandeling = middel werkt tegen oorzaak ziekte
Symptomatische behandeling = middel werkt tegen symptomen zieke
Palliatieve behandeling = verzachten van lijden
Substitutie behandeling = aanvullen van tekorten
Preventieve/profylaxe behandeling = ter voorkoming van ziekte
Diagnostisch gebruik = om oorzaak ziekte vast te stellen (ondersteuning/laxeren darmonderzoek)
Toedieningswijzen
1. Lokale toediening
2. Systemische toediening
Lokaal = direct op plaats van werking gebracht
Percutaan/op de huid (crème/zalf)
Slijmvlies
Inhalatie
Oog, oor, vagina
Injectie = intracutaan, intra-articulair, epiduraal
, Systemisch = via bloedsomloop
Oraal
Rectaal
Percutaan (pleisters)
Slijmvlies
Parenteraal = niet via maag-darmkanaal = subcutaan, intramusculair, intraveneus
Voorkeur orale toediening
1. makkelijk gebruik
2. weinig risico
3. lage kosten
Werking
Registratie = aangeven welke werking + welke ziekten.
Indicatie = waarvoor, reden voor gebruik
Contra-indicatie = niet gebruiken bij
Bijwerkingen = buiten gewenste werking ook ongewenste werkingen
- verplicht melden op bijsluiter
- vaak pas naar voren bij ruim gebruik en langere tijd
- Lareb = landelijk bureau bijwerkingen, registratie + voor vragen en opmerkingen
Interacties = werking met andere geneesmiddelen (tegelijk, positief of negatief)
- polyfarmacie = meer dan 5 geneesmiddelen tegelijk gebruiken
Opname, omzetting, uitscheiding
Systemische toediening = middel eerst in het bloed opgenomen voor werkzaam
Lokale werking = niet in het bloed opgenomen
Orale inname = volgt weg van voedsel, opgenomen in maag of darmen
1. orale inname
2. opgenomen maag of darmen
3. via poortader naar lever
4. lever zet stoffen om en kan deel van geneesmiddel onwerkzaam maken (first pass effect)
First pass effect = deel van het middel wordt afgebroken/onwerkzaam bij passage van de lever
First pass effect = daling van de concentratie van geneesmiddel als gevolg van afbraak door de lever
Uitscheiding afbraakproducten
- grotendeels nieren
- ook maag-darmkanaal en gal
- zonder goede lever en nierfunctie niet mogelijk = ophopen = vergiftiging
- (uitscheiding minimaal via lichaamsvocht - transpiratie/tranen/moedermelk)
Van belang bij gebruik geneesmiddel = rekening houden met functie lever en nieren
