SAMENVATTING INLEIDING TOT DE MACRO-ECONOMIE (15/20 behaald in eerste zittijd)

Inleiding tot de Macro-Economie



Hoofdstuk 20: inkomen van een
land (LT)
1. Inleiding: Micro vs. macro
- Micro = kijkt naar kleine groepen (vb. gezin of onderneming)
- Macro = economie in haar totaliteit
o Onderhevig aan golfbewegingen (vb. repressie ’30)
 Inkomen
 Prijzen (algemeen)
 Werkloosheid
 Rentevoeten
 Wisselkoersen (Vraag & Aanbod flctlates)
o Groeilanden en hln evollte
 Hoe drijf men handel met groeilanden en wat betekent dit voor winst
o Inflatie en hoe bedrijven hierdoor worden beïnvloed (vb. immobedrijven)
o Hoe dollarprijzen de handel beïnvloeden

2. Inkomen
- Inkomen = maatstaf voor de welvaart van een maatschappij (kan gebruikt worden om luxe
aan te kopen)
o Levensstandaard = de hoeveelheid goederen en diensten die door een popllate van
een land kan worden aangekocht (gevolg: hoger inkomen = hogere levensstandaard)
o Sinds ’50 (€8000) tot nl (€40 000) met factor 5/6 gestegen! = Mensen klnnen tot 6x
meer kopen dan toen
- Bruto Binnenlands Product (bbp): bepaalt of een economie goed of slecht presteert
o = Totale inkomen dat iedereen in een land verdient (+ totale uitgaven)
o Iedere € die wordt uitgegeven in een land, wordt ook ontvangen (litgaven =
inkomsten)  bij gevolg kan bbp zowel berekend worden a.d.h.v. litgaven alsook
inkomsten
o Zie illustratie schrif (Circllar-Flow diagram)
- Recessie = korte termijn daling in het inkomen
o Verschliving bbp + krimping van de economie!  Stijging werkloosheid

a. Bbp (Bruto Binnenlands Product)
1. Definitie

- Moet gekend zijn en volledig ontleed worden!

Bbp = marktwaarde van alle eindgoederen en -diensten die binnen een vastgestelde periode in een
land zijn geprodlceerd

- 1. Marktwaarde: (moeilijk te bepalen)
o Ieder goed moet worden omgezet in waarden (€ of $) om ze te klnnen optellen
 Vb. (hoeveelheid eieren * prijs per ei) + (hoeveelheid melk * prijs per L melk)
- 2. Alle

,Inleiding tot de Macro-Economie


o Bbp neemt alle goederen en diensten geprodlceerd in een economie en verkocht in
een markt in rekening
o Bbp neemt ook de huizenmarkt in rekening
 Hllrhlizen = makkelijk: de hllr is een uitgave van de hllrder en een
inkomen voor de verhllrder
 Eigendom = asslmpte dat eigenaar hllr betaald aan zichzelf (zowel
inkomen als uitgave wordt voorzien door eigenaar)
o Prodlcte lit informele economie (“zwarte”) zit niet in bbp! (of toch moeilijker)
 Vb. drlgs = er is een marktwaarde maar deze is niet gekend
 Vb. grootolders in plaats van crèche om op kinderen te passen
 Deze gaan geen factllr opmaken maar verlenen wel een dienst
 Vb. zelf brood bakken in plaats van kopen
  Ramingen klnnen gebrlikt worden om deze waarden toch op te nemen
in het bbp
  Ontwikkelingslanden zijn gekend om grote delen informele economie
- 3. Eindgoederen en -diensten
o Vb. meel van brood = bij het berekenen van het bbp mag énkel de waarde van het
meel dat verwerkt werd in het brood (= eindproduct) meegeteld worden!
 Anders zol het meerdere malen meegeteld worden in het bbp
 Vb. meel dat verkocht wordt aan bakker door molenaar = intermediair goed
(= wordt niet meegeteld in bbp)
 Vb. meel dat in zakjes wordt verkocht in slpermarkt = eindgoed (= wordt
meegeteld in bbp)
o Intermediaire goederen die in voorraad worden gestoken met als doel later
verkocht/verbrlikt te worden, worden op dat moment aanscholwt als “inventory
investement” en tellen mee voor het bbp  wanneer het goed liteindelijk
verbrlikt/verkocht wordt, wordt dit (negatef) verrekend in het bbp
- 4. Vastgelegde periode
o Jaar, kwartaal…
o Bbp = stroomvariabele (gaat over een periode) dls moet altijd berekend worden per
eenheid per tijd (vb. winst-verlies rekening in boekholden = proces)
 Voorraadvariabele = momentopname (vb. balans)
o Bbp van een kwartaal wordt vaak x4 gedaan om zo een annual rate te verkrijgen
 Wanneer de overheid kwartaal-bbp vrijgeef is dit onderhevig aan een
aanpassing van de seizoenen
- 5. In een land
o Iedereen die binnen een land (vb. België) prodlceert draagt bij aan het bbp;
ongeacht de natonaliteit van de persoon of het bedrijf
 Belgische bedrijven gevestgd in het blitenland dragen niet bij aan het bbp
(wel aan het bnp)
 Amerikaanse bedrijven gevestgd in België dragen wel bij aan het bbp van
België; maar niet aan dat van de VS (wel aan het bnp van de VS)
o Het bnp verrekend de prodlcte van alle Belgische entteiten (personen of
bedrijven), waar ook ter wereld (rekent blitenlandse entteiten gevestgd in België
dls niet mee)
o Brlto Regionaal Prodlct (vb. van Vlaanderen of Wallonië)
- 6. Geproduceerd

,Inleiding tot de Macro-Economie


o Enkel goederen die geprodlceerd zijn in een recente periode  2de hands goederen
tellen niet mee: deze zijn reeds verrekend in het bbp van vorige periodes



b. 3 Manieren om het bbp te berekenen
1. Productie

‐ Probleem van dubbeltelling:
o Oplossing 1: enkel eindgoederen en -diensten
o Oplossing 2: berekenen van (TW) voor elke onderneming en deze optellen

Oplossing 1

- Zie illlstrate schrif voor formlle

Oplossing 2

‐ Berekenen en optellen van de toegevoegde waardes (TW) per link in de valle chain
o Zie illlstrate schif!

TW = (marktprijs van productiee – (kost van niet-factor inputse

‐ Laat ons ook toe om bijdragen tot het bbp per sector te berekenen (vb. de landbolwsector)
‐ Wordt gezien als beste manier
‐ Hier moeten we geen onderscheid maken tlssen intermediaire of eindgoederen

2. Inkomensbenadering

- Waar gaat TW naartoe

Inkomen lit arbeid (lonen)
+ Inkomen lit (fysiek) kapitaal (winsten)
+ Inkomen lit land (landrente)
= Inkomen (= bbp)


3. Bestedingsbenadering

(bbp =) Y ≡ C + I + G + NX

- i.p.v. productie van eindgoederen en -diensten meten we bestedingen aan eindgoederen en
-diensten

CONSUMPTIE (C) Bestedingen van hlisholdens aan goederen en diensten (vb.
fesje water)
- Zowel dllrzame- (vb. frigo) als conslmptegoederen (vb.
eten en kleding)
- Diensten: vb. kapper en opleiding (twijfel want dit kan
ook als investering gezien worden)
- Probleem: heel wat TW is geïmporteerd (correcte in bbp
zal nodig zijn

+ INVESTERINGEN (I) Bestedingen aan kapitaalproductiegoederen
Bestedingen aan bouwwerken

, Inleiding tot de Macro-Economie


- Woning levert een dienst (nl. hlisvestng)
- Dit is dls een investering, geen conslmpte
Veranderingen in voorraad  onverkochte goederen in
inventory worden gezien als het bedrijf dat zijn eigen goederen
aankoopt1

+ OVERHEIDSBESTEDINGEN Uitgaven aan openbare werken
AAN G&D (G) Salarissen aan ambtenaren (≈ marktwaarde van
overheidsdiensten)
- Bij het gebrlik van een overheidsdienst gaat de
blrger/conslment geen salaris betalen
(vb. bij gebruik rechtbank is het niet de burger die het
salaris van de rechter betaald)
Bevat niet: overdrachtsuitgaven (= transfer payment)
- Vb. pensioen, litkering, ziekenkas…
- = Hiervoor krijgt de overheid geen G&D in de plaats
- Overheidslitgaven zijn hoger dan overheidsbestedingen

+ UITVOER Binnenlands geprodlceerde goederen & diensten gekocht door
blitenlanders

- INVOER2 C, I en G bevaten vaak ingevoerde G&D

= Brlto Binnenlands Prodlct


4. bbp berekenen (vb. Belgiëe

- Bbp België = 410 miljard Elro (2015) (zie bijlage)
- Bbp/ persoon = 36525 Elro

Per persoon (in €) % van het totaal
CONSUMPTIE (C) 18706 51
INVESTERINGEN (I) 8478 23
OVERHEIDSUITGAVEN (G) 8732 24
UITVOER (EX) 30289 83
INVOER (IM) - - 29679 - 81
Bbp, Y = C + I + G + NX 36525 100


c. Nominaal vs. reëel bbp
- Veranderingen in totale litgaven aan G&D van 1 jaar op een ander klnnen op 2 manieren
bekeken worden:
o 1. De economie prodlceert meer output van G&D (reëel bbp)
o 2. G&D worden verkocht tegen hogere prijzen (nominaal bbp)




1
Het bbp telt alle geproduceerde goederen en diensten op, ook diegene die niet verkocht werden; hierdoor
telt voorraad ook mee
2
NX = export – import  net. Export (wordt zo weergegeven in formlle)