Temperatuur meten
Voor het goed kunnen functioneren van de lichaamscellen, en dus weefsels en organen, is een
stabiele lichaamstemperatuur van 37 graden Celsius noodzakelijk. De lichaamstemperatuur is niet
overal gelijk. De perifere temperatuur (huid), varieert van 32,0 tot 36,5 graden Celsius. De centrale
temperatuur (inwendige of kerntemperatuur) kan van plek tot plek en van orgaan tot orgaan
wisselen. Daarom wordt de temperatuur van het bloed als kerntemperatuur gemeten. Dit omdat
het bloed langs alle organen stroomt en zo een gemiddelde temperatuur heeft.
De beste plek om de lichaamstempratuur te meten is de longen. Het bloed dat zich daar in de
arteria pulmonalis (longslagader) bevindt, is samengesteld uit het bloed dat net het hele lichaam
gepasseerd heeft. Op de IC kan dit gedaan worden wanneer er bij de cliënt een zogenaamde Swan
Ganz katheter is ingebracht. Tempratuur meting is nooit een reden om een katheter in te brengen!
Het beste kan de temperatuur in het rectum gemeten worden. Deze temperatuur is synoniem aan
de kerntemperatuur.
Bij een maximumthermometer blijft de meter na het meten staan op de hoogst gemeten waarde
tijdens die meting. Thermometers die gebruikt worden om de lichaamstemperatuur te meten zijn
bijna allemaal een maximumthermometer. Zo geeft een elektronische thermometer, wanneer de
temperatuur vastgesteld is, meestal een piepje en blijft totdat de thermometer 'gereset' wordt de
gemeten waarde weergegeven.
Bij een intermitterende koorts is het verschil tussen de ochtend- en middagtemperatuur meer dan 1
graad Celsius. Eén van de gemeten waarden is echter normaal.
Wanneer het verschil tussen de ochtend- en middagtemperatuur meer dan 1 graad Celsius en
beide gemeten waarden ook verhoogd zijn, is er sprake van remitterende koorts.
Lichaamstemperatuur
Normale lichaamstemperatuur Tussen 36,0 C en 37,5 C
Hypothermie (ondertemperatuur) < 36,0 C
Hyperthermie (subfebriele temperatuur) 37,5 C en 38,0 C
Hyperthermie (matige koorts) 38,1 C en 39,0 C
Hyperthermie (hoge koorts) 39,1 C en 41,0 C
Hyperpyrexie (zeer hoge koorts) > 41,1 C
Oorzaken verhoogde lichaamstemperatuur Oorzaken te lage lichaamstemperatuur
Pyrogene stofen in het bloed Langdurige blootstelling aan
Bepaalde geneesmiddelen koude
Hersenaandoeningen Ontregeling van
temperatuurregulatiecentrum
Ontregelde diabetes mellitus
Waar meet je de temperatuur? En hoeveel wijkt dit af van de temperatuur in het rectum?
Aurale : trommelvlies 0,5-0,7 graden lager
Rectaal : rectum
Axillair : oksel 0,5 graden lager
Orale : oraal 0,3 graden lager
Contra-indicaties
Bij een stollingsstoornis mag er niet rectaal tempratuur gemeten worden
Oraal meten van temperatuur bij baby’s, kleine kinderen en verwarde / onrustige personen
Intra-aurale temperatuurmeting bij kinderen jonger dan 1 jaar
Teveel vaseline zorgt voor een lagere temperatuurmeting
Axillaire methode bij magere mensen
Voor het goed kunnen functioneren van de lichaamscellen, en dus weefsels en organen, is een
stabiele lichaamstemperatuur van 37 graden Celsius noodzakelijk. De lichaamstemperatuur is niet
overal gelijk. De perifere temperatuur (huid), varieert van 32,0 tot 36,5 graden Celsius. De centrale
temperatuur (inwendige of kerntemperatuur) kan van plek tot plek en van orgaan tot orgaan
wisselen. Daarom wordt de temperatuur van het bloed als kerntemperatuur gemeten. Dit omdat
het bloed langs alle organen stroomt en zo een gemiddelde temperatuur heeft.
De beste plek om de lichaamstempratuur te meten is de longen. Het bloed dat zich daar in de
arteria pulmonalis (longslagader) bevindt, is samengesteld uit het bloed dat net het hele lichaam
gepasseerd heeft. Op de IC kan dit gedaan worden wanneer er bij de cliënt een zogenaamde Swan
Ganz katheter is ingebracht. Tempratuur meting is nooit een reden om een katheter in te brengen!
Het beste kan de temperatuur in het rectum gemeten worden. Deze temperatuur is synoniem aan
de kerntemperatuur.
Bij een maximumthermometer blijft de meter na het meten staan op de hoogst gemeten waarde
tijdens die meting. Thermometers die gebruikt worden om de lichaamstemperatuur te meten zijn
bijna allemaal een maximumthermometer. Zo geeft een elektronische thermometer, wanneer de
temperatuur vastgesteld is, meestal een piepje en blijft totdat de thermometer 'gereset' wordt de
gemeten waarde weergegeven.
Bij een intermitterende koorts is het verschil tussen de ochtend- en middagtemperatuur meer dan 1
graad Celsius. Eén van de gemeten waarden is echter normaal.
Wanneer het verschil tussen de ochtend- en middagtemperatuur meer dan 1 graad Celsius en
beide gemeten waarden ook verhoogd zijn, is er sprake van remitterende koorts.
Lichaamstemperatuur
Normale lichaamstemperatuur Tussen 36,0 C en 37,5 C
Hypothermie (ondertemperatuur) < 36,0 C
Hyperthermie (subfebriele temperatuur) 37,5 C en 38,0 C
Hyperthermie (matige koorts) 38,1 C en 39,0 C
Hyperthermie (hoge koorts) 39,1 C en 41,0 C
Hyperpyrexie (zeer hoge koorts) > 41,1 C
Oorzaken verhoogde lichaamstemperatuur Oorzaken te lage lichaamstemperatuur
Pyrogene stofen in het bloed Langdurige blootstelling aan
Bepaalde geneesmiddelen koude
Hersenaandoeningen Ontregeling van
temperatuurregulatiecentrum
Ontregelde diabetes mellitus
Waar meet je de temperatuur? En hoeveel wijkt dit af van de temperatuur in het rectum?
Aurale : trommelvlies 0,5-0,7 graden lager
Rectaal : rectum
Axillair : oksel 0,5 graden lager
Orale : oraal 0,3 graden lager
Contra-indicaties
Bij een stollingsstoornis mag er niet rectaal tempratuur gemeten worden
Oraal meten van temperatuur bij baby’s, kleine kinderen en verwarde / onrustige personen
Intra-aurale temperatuurmeting bij kinderen jonger dan 1 jaar
Teveel vaseline zorgt voor een lagere temperatuurmeting
Axillaire methode bij magere mensen
