H4. Personaliteit
Persoonlijkheidstheorieën:
1. Gemeenschappelijk: Theorieën op verklaringen hoe ontwikkeling persoonlijkheid
2. Verschillen: Waarom verschillen wij van elkaar?
Gemeenschappelijk
Psychoanalyse Humanistische psychologie Behaviorisme en cognitieve
psychologie
Sigmund Freud (1856- Rogers, Marslow, Allport BEHAVIORISME
1939) >< Freud (was te neg.) >< persoonlijkheidspsychologen
Onbewust > bewust Zelfactualisatie
-persoonlijkheid bestaat niet
-Onbewust bepaald wie we zijn (verleden) -resultaat van unieke
-Belangrijkste kracht achter psychisch leven Fenomenologische realiteit
conditioneringsgeschiedenis
-Driften die psychische energie geven: Bewuste subjectieve interpretatie
-verkeerd aangeleerd gedrag ->probl.
-eros (levensdrift) werkelijkheid bepaalt gedrag, gevoelens en
-Thanatos (doodsdrift) gedachten
“you create your own reality” COGNITIEVE PSYCHOLOGIE
Psychoanalyse therapie: Gedachten!!!
onbewust->bewust Persoonlijkheidsontwikkeling Bv. Sociaal-cognitieve visie (Bandura en
Catharsis: emotionele ontlading Mischel)
-freudiaanse verspreking/vergissing
Gezond Ongezond
-projectieve testen (Rorschach,
TAT) Fenomenologische Fenomenologische
-droomanalyse (wensen) realiteit~ realiteit ≠
objectieve realiteit objectieve realiteit
Bewustzijn: Congruente Incongruente/
actuele zelf en kloof tussen
1.bewust: waar we nu aan denken
ideale zelf actuele en ideale -persoon: mensen gaan me afwijzen
2.voorbewust: kunnen in bewustzijn zelf -gedrag: weinig contact zoeken
brengen -omgeving: weinig vrienden
3.onbewuste: niet in bewustzijn
brengen humanistische therapie “locus of control” Rotter
weg terugvinden naar zelfactualisatie
Externe controle: omgeving
m.b.v. psychotherapeut
ID: -bij geboorte verantwoordelijk
-positieve aanvaarding
- primitieve, onbewuste deel -actief luisteren Interne controle: zelf verantwoordelijk
persoonlijkheid -non-direct
-volgt lustprincipe (bevrediging, -empathisch Evaluatie:
vermijding pijn) -behavioristische benadering (ervaring!)
Evaluatie -cognitieve visie (kennis)
EGO: - 1-2 jaar -verdween als persoonlijkheidstheorie
- leren bevrediging uitzetten (vage concepten) =>beide onderschatten belang
- bewuste, rationele pers. -actueel gebruik (client-gericht)
persoonlijkheidstrekken die niet gevolg
- volgt realiteitsprincipe zijn van leerervaringen
SUPEREGO: - 4-5 jaar
- rekening anderen
->ego-ideaal: beeld ideale zelf
->geweten: normen en waarden
-volgt moraliteitsprincipe
=>EGO handelt tussen ID en
SUPEREGO
Persoonlijkheidstheorieën:
1. Gemeenschappelijk: Theorieën op verklaringen hoe ontwikkeling persoonlijkheid
2. Verschillen: Waarom verschillen wij van elkaar?
Gemeenschappelijk
Psychoanalyse Humanistische psychologie Behaviorisme en cognitieve
psychologie
Sigmund Freud (1856- Rogers, Marslow, Allport BEHAVIORISME
1939) >< Freud (was te neg.) >< persoonlijkheidspsychologen
Onbewust > bewust Zelfactualisatie
-persoonlijkheid bestaat niet
-Onbewust bepaald wie we zijn (verleden) -resultaat van unieke
-Belangrijkste kracht achter psychisch leven Fenomenologische realiteit
conditioneringsgeschiedenis
-Driften die psychische energie geven: Bewuste subjectieve interpretatie
-verkeerd aangeleerd gedrag ->probl.
-eros (levensdrift) werkelijkheid bepaalt gedrag, gevoelens en
-Thanatos (doodsdrift) gedachten
“you create your own reality” COGNITIEVE PSYCHOLOGIE
Psychoanalyse therapie: Gedachten!!!
onbewust->bewust Persoonlijkheidsontwikkeling Bv. Sociaal-cognitieve visie (Bandura en
Catharsis: emotionele ontlading Mischel)
-freudiaanse verspreking/vergissing
Gezond Ongezond
-projectieve testen (Rorschach,
TAT) Fenomenologische Fenomenologische
-droomanalyse (wensen) realiteit~ realiteit ≠
objectieve realiteit objectieve realiteit
Bewustzijn: Congruente Incongruente/
actuele zelf en kloof tussen
1.bewust: waar we nu aan denken
ideale zelf actuele en ideale -persoon: mensen gaan me afwijzen
2.voorbewust: kunnen in bewustzijn zelf -gedrag: weinig contact zoeken
brengen -omgeving: weinig vrienden
3.onbewuste: niet in bewustzijn
brengen humanistische therapie “locus of control” Rotter
weg terugvinden naar zelfactualisatie
Externe controle: omgeving
m.b.v. psychotherapeut
ID: -bij geboorte verantwoordelijk
-positieve aanvaarding
- primitieve, onbewuste deel -actief luisteren Interne controle: zelf verantwoordelijk
persoonlijkheid -non-direct
-volgt lustprincipe (bevrediging, -empathisch Evaluatie:
vermijding pijn) -behavioristische benadering (ervaring!)
Evaluatie -cognitieve visie (kennis)
EGO: - 1-2 jaar -verdween als persoonlijkheidstheorie
- leren bevrediging uitzetten (vage concepten) =>beide onderschatten belang
- bewuste, rationele pers. -actueel gebruik (client-gericht)
persoonlijkheidstrekken die niet gevolg
- volgt realiteitsprincipe zijn van leerervaringen
SUPEREGO: - 4-5 jaar
- rekening anderen
->ego-ideaal: beeld ideale zelf
->geweten: normen en waarden
-volgt moraliteitsprincipe
=>EGO handelt tussen ID en
SUPEREGO
