Samenvatting Uitwerking college afwijkingen van het mondslijmvlies

Orale geneeskunde - College pathologie afwijkingen van het mondslijmvlies – Hemel

Mondslijmvliesafwijkingen
1 Rood: tgv dun epitheel, dilatatie of toename van bloedvaten of extravasatie van bloed in weke delen
2 Wit/ leukoplakie: klinische term. Witte, niet-afstrijkbare laesie die niet als een andere aandoening te diagnosticeren is.
3 Ulceratief
4 Gepigmenteerd
5 Blauw
6 Verruceus-papillair
7 Vesiculobulleus

Oorzaken erythemateuse afwijkingen in de mond
• Median rhomboid glossitis
• Denture stomatitis
• Erythematous candidiasis
• Squamous-cell carcinoma
• Erythroplakia
• Plasma-cell gingivitis
• Granulomatous gingivitis
• Desquamative gingivitis
• Linear gingival erythema
• Contact allergic stomatitis
• Gonococcal stomatitis
• Hemangioma
• Lupus erythematosus
• CREST syndrome
• Hereditary hemorrhagic telangiectasia
• Anemia
• Thrombocytopenic purpura
• Infectious mononucleosis
• Reiter disease
• Peripheral ameloblastoma
• Sturge–Weber angiomatosis

Histologisch onderzoek
Biopsie vs. resectie
• Biopsie: klein stukje weefsel uit persoon om diagnose te stellen.
o Naald biopt: met geweertje een stukje in iemand schieten en er een kokertje uit krijgen.
o Incisie biopt: kleiner stukje
▪ Doel: alleen weten wat er aan de hand is. Niet in een keer de hele laesie eruit halen. Biopt op gezond
weefsel naar afwijkend weefsel afnemen.
o Excisiebiopt: hele laesie eruit halen.
• Resectie

Klinische gegevens
• M.b.v. klinische gegevens een differentiaaldiagnose maken.
• Sommige ziektes geven een heel specifiek histologisch beeld maar heel veel aandoeningen geven ook een vergelijkbaar
plaatje aan andere aandoeningen.
o Microscopisch beeld =/ eenduidige diagnose
▪ Soms groot aantal DD’s
• Adequate klinische gegevens
o Belangrijk om de patiënt te karakteriseren, hoe oud is deze? Kind/volwassene/ouder iemand?
o Inperken differentiaaldiagnose door patholoog (meer gegevens, hoe beter pathologen kunnen werken)
o Sneller en selectiever aanvullend onderzoek in te zetten
• Voorkomt onnodige vertraging in de diagnostiek (hoe sneller pathologen kunnen werken, hoe beter)

, Diagnostische technieken
• Standaard: HE-coupe (hematoxiline en eosine)
• Op indicatie aanvullende kleuringen:
o Histochemisch
▪ Alcian blue, PAS
▪ Bv. litogeen en vet aantonen
o Immuunhistochemie: gebruik maken van dat bepaalde cellen bepaalde antigenen presenteren. Commerciële
antlichamen tegen gemaakt, deze kun je aankleuren en zijn zichtbaar onder de microscoop.
▪ Dus gebaseerd op binding van antilichaam aan antigeen inw eefsel waarbij antilichaam aangekleurd kan
worden.
o Immuunfluorescentie bij blaarvormige afwijkingen belangrijk
o Moleculaire diagnostiek bij kanker belangrijk

Biopt uit mond → afhankelijk waar je hen neemt → morfologie is verschillend → VB.
Voorkant tong is anders dan de achterkant.

Witte slijmvliesafwijkingen
 Erfelijk
 White sponge nevus
 Hereditaire benigne intraepitheliale dyskeratose
 Folliculaire keratose
 Reactief
 Focale (frictie) hyperkeratose
 “smokeless tobacco keratosis”
 Stomatitis nicotina
 Hairy leukoplakie
 Hairy tongue
 Leucoedema
 Preneoplastisch / neoplastisch (leukoplakie)
 Overige
 Lingua geographica
 Lichen planus
 Lupus erythematosus
 Candida




Witte slijmvlies afwijking: frictie keratose
• Frictie hyperkeratose: wanneer prothese niet goed zit
• VB. frictie keratose met wit slijmvlies boven de tanden
o Histologisch biopt: epitheel bovenin - plaveiselepitheel in het midden. Geen stratum
granulosum in de slijmvliezen (huid wel). Bovenste laag is hyperkeratose. Bij op blote
voeten lopen eelt, is ook hyperkeratose. Ontstaat ook wanneer je continue hard op de
gingiva drukt.
o Parakeratose = cellen met een kern die in het hypergekeratiniseerde oppervlak zitten.
o Laag die wat breder is = hyperplasie