Les 1
Lastige woorden casus Mw. Van der Wal:
● Aneurysma = Zwakke plek in een slagader. Wand is dunner-> uitstulping. Vaatwand
kan scheuren
● Myocardinfarct = Hartinfarct. Afsluiting kransslagader stopt de bloedvoorziening naar
deel van de hartspier.
● Dotteren = Een dicht of vernauwd bloedvat van de hartspier wordt weer open
gemaakt met een klein ballonentje
● Enkel Arm Index = Getal dat verteld of je een vernauwing in 1 van de slagaders in je
been hebt.
EAI <0,9 (1x meten) of <0,9 (gemiddelde van 3x meten) -> PAV!
EAI >1,1 (1x meten) of >1,0 (gemiddelde van 3x meten) - geen PAV!
EAI >0,9 en <1,0 -> PAV mogelijk
● PAV= Perifeer Arterieel Vaatlijden
● Kritische Ischemie= Aandoening waarbij er te weinig bloed door slagaders naar de
voeten kan lopen.
● Arteria Femoralis= Dijbeenslagader
● Decompensatio Cordis= hartfalen -> pompfunctie van het hart is verminderd.
Zuurstofrijk bloed wordt slecht rondgepompt. Dit kan leiden tot overvulling van de
bloedvaten en longen.
● Atriumfibrilleren= Hartritmestoornis. Hart klopt onregelmatig en sneller. Zo'n 100+
slagen per minuut.
● Angiografie= Röntgenonderzoek waarbij bloedonderzoek zichtbaar worden
● Normaalwaarde NTproBNP: onder 300
● Natrium armdieet: Zout houdt vocht vast, dus minder natrium hou je minder vocht
vast.
● Pulsaties: Kloppen van de pols, polsslag
Kennisclip: klinisch redeneren volgens proActive nursing
Klinisch redeneren is het continue kritisch nadenken en meedenken over de situatie van de
patiënt en de kleine en grote beslissingen die voortvloeiende daaruit genomen moeten
worden met betrekking tot de bestaande en de te verwachten problematiek en de zorg.
● Observeren , Ordenen , Oordelen, Overdenken
6 stappen klinisch redeneren ProActive Nurising. (Niet EBP)
1. Oriëntatie op de situatie/klinisch gebied -> beoordeel de situatie op klinisch
beeld/voorgeschiedenis, SBAR-methode
2. Klinische probleemstellingen -> Beredeneer de problematiek en de prioriteiten; Welke
zorgthema's zijn betrokken, op basis van de fysiologie
3. Aanvullende klinisch onderzoek -> Beredeneer welke informatie nog nodig is; Welk
aanvullend onderzoek is van belang? Wat de verwachte uitkomsten zijn en wanneer deze
urgent/ernstig zijn. Anamnese, Lichamelijk onderzoek, lab, Beeldvormend, fysiologisch
onderzoek
4. Klinisch beleid -> Beredeneer hoe de problematiek effectief aangepakt kan worden; Welke
interventies zijn nodig, hoe moet de patiënt begeleidt worden, hoofdlijnen behandelen etc.
5. Klinisch verloop -> Beschrijf het verloop voor de korte en lange termijn; Prognose, welke
complicaties kunnen optreden, risico's van de behandeling
,6. Nabeschouwing -> Beschouw de zorg en jouw aandeel daarin en wat je geleerd ervan
hebt; Waar en wanneer was de patiëntveiligheid niet optimaal, sprake van ethisch dilemma,
wat heb je geleerd van de casus.
SBAR-Methode, de actuele gezondheidssituatie van je patiënt in
kaart brengen
S(ituation): Geef aan wie je bent, om welke patiënt het gaat en wat het probleem is. De
mentale en fysieke gezondheidstoestand; Wie belt er, Over welke patiënt gaat het, wat is het
probleem?
B(ackground): Geef aan wat de diagnose, voorgeschiedenis en medische behandeling is.
De bestaande of eerder doorgemaakte ziekten, allergieën, behandelingen, zwangerschap,
medicatiebeleid, huidige behandelingen, afgesproken reanimatie beleid
A(ssessement): Meld recente uitslagen en geef een oordeel over het probleem.
Meetgegevens, observaties, bloedwaardes, de mogelijke oorzaken (werkdiagnoses),
urgentie van de situatie
R(eccomadation): Geef aan wat je wilt dat er gebeurt en wanneer. Jouw aanbevelingen ten
aanzien van consultatie, aanvullend onderzoek, aanpassingen klinisch beleid en eventuele
overplaatsing cliënt.
Afsluiten met een R= Read Back.
EWS-Score, Early Warning Signs
Ontwikkeld om vitaal bedreigde patiënten in een vroeg stadium op te kunnen sporen.
Routinematige controles zoals bloeddruk, hart en ademfrequentie beoordelen of de waarde
daarvan zich in een gevarenzone bevindt. Punten worden hierbij toegekend. Een lage score
is veilig. Score 3 of hoger-> arts waarschuwen
● Specifieke kaart voor kinderen > PEWS
● Opletten bij CVA en TIA patiënten, scoren vaak niet meer dan 2 punten, maar wel
vitaal bedreigd!
● Opletten bij obstetrische patiënten
,SIRS-criteria
In geval van een infectiebeeld kijk je met de SIRS-criteria naar de specifieke verschijnselen
van een sepsis. (lichaam reageert heel heftig op schimmel, bacterie)
ABCDE-methode
Eerst primaire(levensbedreigende) vervolgende secundaire en tertiaire letsels en
stoornissen.
A: Airway -> beoordeeld wordt of de lucht/adem weg vrij is. Anders deze vrijmaken.
B: Breathing -> Zijn er symptomen van een verstoorde gaswisseling? Indruk van
zuurstofsaturatie? Toediening zuurstof nodig? Beademing?
C: Circulation -> Zijn er symptomen van een bedreigde circulatie? Eventuele oorzaken?
Bloedingen?
D: Disabilities -> Bewustzijnstoornis en/of andere neurologische symptomen?
E: Exposure/environment -> Lichaamstemp gestoord? Oorzaken zoals omgeving misschien?
ALTIS methode
Gebruik bij huidletsel een wondanamnese volgens ALTIS methode.
A- Aard: Hoe is de wond ontstaan? Wat voor soort wond is het? Doet de wond pijn en hoe
voelt de pijn aan?
● Door druk of schuifkrachten (=decubitus)
● Door feces of urine (letsel door incontinentie)
● Door contact van huid op huid (smetten)
L- lokalisatie: Waar zit de wond en waar doet het pijn?
T- Tijdsduur: Sinds wanneer is er sprake van huidletsel?
I- Intensiteit: Ernst van het letsel: Bij decubitus-welke letsel is het?
S- Samenhang: Beloop van de klachten, Wat is er aan gedaan, Begeleidende
verschijnselen (koorts, jeuk, eczeem), Uitlokkende en vergende factoren (verminderde
mobiliteit, allergische reacties) verzachtende factoren -> op welke momenten minder pijn of
wat kan client zelf aan pijn doen.
Kennisclip: AFP bij decompensatio cordis (deel 1)
Klachten bij hartfalen:
● Kortademigheid
● Verminderde inspanningstolerantie
, ● Vocht vasthouden
● Oedeem van enkels en/of sacrum(bot in de bekken)
● Toegenomen buikomvang
Klasse Geen beperking van het inspanningsvermogen; normale lichamelijke activiteit
I veroorzaakt geen overmatige vermoeidheid, palpitaties of kortademigheid
Klasse Enige beperking van het inspanningsvermogen; in rust geen klachten maar
II normale lichamelijke inspanning veroorzaakt overmatige vermoeidheid,
palpitaties of kortademigheid
Klasse Ernstige beperking van het inspanningsvermogen; in rust geen of weinig
III klachten, maar lichte lichamelijke inspanning veroorzaakt overmatige
vermoeidheid, palpitaties of kortademigheid
Klasse Geen enkele lichamelijke inspanning mogelijk zonder klachten; ook klachten in
IV rust
Tabel 1 Functionele NYHA-classificatie van hartfalen
Meest voorkomende oorzaken:
● Ischemische hartziekten (verminderde bloedvoorzieningen)
● Hypertensie (hoge bloeddruk)
● Obesitas
● Diabetus mellitus
● Toxische stoffen (alcohol,cocaine)
● Schildklierfunctiestoornissen
● Hartklepafwijkingen
● Ritme en geleidingsstoornissen
● Roken
● Overvulling
● Anemie (bloedarmoede)
● Zwangerschap
Lastige woorden casus Mw. Van der Wal:
● Aneurysma = Zwakke plek in een slagader. Wand is dunner-> uitstulping. Vaatwand
kan scheuren
● Myocardinfarct = Hartinfarct. Afsluiting kransslagader stopt de bloedvoorziening naar
deel van de hartspier.
● Dotteren = Een dicht of vernauwd bloedvat van de hartspier wordt weer open
gemaakt met een klein ballonentje
● Enkel Arm Index = Getal dat verteld of je een vernauwing in 1 van de slagaders in je
been hebt.
EAI <0,9 (1x meten) of <0,9 (gemiddelde van 3x meten) -> PAV!
EAI >1,1 (1x meten) of >1,0 (gemiddelde van 3x meten) - geen PAV!
EAI >0,9 en <1,0 -> PAV mogelijk
● PAV= Perifeer Arterieel Vaatlijden
● Kritische Ischemie= Aandoening waarbij er te weinig bloed door slagaders naar de
voeten kan lopen.
● Arteria Femoralis= Dijbeenslagader
● Decompensatio Cordis= hartfalen -> pompfunctie van het hart is verminderd.
Zuurstofrijk bloed wordt slecht rondgepompt. Dit kan leiden tot overvulling van de
bloedvaten en longen.
● Atriumfibrilleren= Hartritmestoornis. Hart klopt onregelmatig en sneller. Zo'n 100+
slagen per minuut.
● Angiografie= Röntgenonderzoek waarbij bloedonderzoek zichtbaar worden
● Normaalwaarde NTproBNP: onder 300
● Natrium armdieet: Zout houdt vocht vast, dus minder natrium hou je minder vocht
vast.
● Pulsaties: Kloppen van de pols, polsslag
Kennisclip: klinisch redeneren volgens proActive nursing
Klinisch redeneren is het continue kritisch nadenken en meedenken over de situatie van de
patiënt en de kleine en grote beslissingen die voortvloeiende daaruit genomen moeten
worden met betrekking tot de bestaande en de te verwachten problematiek en de zorg.
● Observeren , Ordenen , Oordelen, Overdenken
6 stappen klinisch redeneren ProActive Nurising. (Niet EBP)
1. Oriëntatie op de situatie/klinisch gebied -> beoordeel de situatie op klinisch
beeld/voorgeschiedenis, SBAR-methode
2. Klinische probleemstellingen -> Beredeneer de problematiek en de prioriteiten; Welke
zorgthema's zijn betrokken, op basis van de fysiologie
3. Aanvullende klinisch onderzoek -> Beredeneer welke informatie nog nodig is; Welk
aanvullend onderzoek is van belang? Wat de verwachte uitkomsten zijn en wanneer deze
urgent/ernstig zijn. Anamnese, Lichamelijk onderzoek, lab, Beeldvormend, fysiologisch
onderzoek
4. Klinisch beleid -> Beredeneer hoe de problematiek effectief aangepakt kan worden; Welke
interventies zijn nodig, hoe moet de patiënt begeleidt worden, hoofdlijnen behandelen etc.
5. Klinisch verloop -> Beschrijf het verloop voor de korte en lange termijn; Prognose, welke
complicaties kunnen optreden, risico's van de behandeling
,6. Nabeschouwing -> Beschouw de zorg en jouw aandeel daarin en wat je geleerd ervan
hebt; Waar en wanneer was de patiëntveiligheid niet optimaal, sprake van ethisch dilemma,
wat heb je geleerd van de casus.
SBAR-Methode, de actuele gezondheidssituatie van je patiënt in
kaart brengen
S(ituation): Geef aan wie je bent, om welke patiënt het gaat en wat het probleem is. De
mentale en fysieke gezondheidstoestand; Wie belt er, Over welke patiënt gaat het, wat is het
probleem?
B(ackground): Geef aan wat de diagnose, voorgeschiedenis en medische behandeling is.
De bestaande of eerder doorgemaakte ziekten, allergieën, behandelingen, zwangerschap,
medicatiebeleid, huidige behandelingen, afgesproken reanimatie beleid
A(ssessement): Meld recente uitslagen en geef een oordeel over het probleem.
Meetgegevens, observaties, bloedwaardes, de mogelijke oorzaken (werkdiagnoses),
urgentie van de situatie
R(eccomadation): Geef aan wat je wilt dat er gebeurt en wanneer. Jouw aanbevelingen ten
aanzien van consultatie, aanvullend onderzoek, aanpassingen klinisch beleid en eventuele
overplaatsing cliënt.
Afsluiten met een R= Read Back.
EWS-Score, Early Warning Signs
Ontwikkeld om vitaal bedreigde patiënten in een vroeg stadium op te kunnen sporen.
Routinematige controles zoals bloeddruk, hart en ademfrequentie beoordelen of de waarde
daarvan zich in een gevarenzone bevindt. Punten worden hierbij toegekend. Een lage score
is veilig. Score 3 of hoger-> arts waarschuwen
● Specifieke kaart voor kinderen > PEWS
● Opletten bij CVA en TIA patiënten, scoren vaak niet meer dan 2 punten, maar wel
vitaal bedreigd!
● Opletten bij obstetrische patiënten
,SIRS-criteria
In geval van een infectiebeeld kijk je met de SIRS-criteria naar de specifieke verschijnselen
van een sepsis. (lichaam reageert heel heftig op schimmel, bacterie)
ABCDE-methode
Eerst primaire(levensbedreigende) vervolgende secundaire en tertiaire letsels en
stoornissen.
A: Airway -> beoordeeld wordt of de lucht/adem weg vrij is. Anders deze vrijmaken.
B: Breathing -> Zijn er symptomen van een verstoorde gaswisseling? Indruk van
zuurstofsaturatie? Toediening zuurstof nodig? Beademing?
C: Circulation -> Zijn er symptomen van een bedreigde circulatie? Eventuele oorzaken?
Bloedingen?
D: Disabilities -> Bewustzijnstoornis en/of andere neurologische symptomen?
E: Exposure/environment -> Lichaamstemp gestoord? Oorzaken zoals omgeving misschien?
ALTIS methode
Gebruik bij huidletsel een wondanamnese volgens ALTIS methode.
A- Aard: Hoe is de wond ontstaan? Wat voor soort wond is het? Doet de wond pijn en hoe
voelt de pijn aan?
● Door druk of schuifkrachten (=decubitus)
● Door feces of urine (letsel door incontinentie)
● Door contact van huid op huid (smetten)
L- lokalisatie: Waar zit de wond en waar doet het pijn?
T- Tijdsduur: Sinds wanneer is er sprake van huidletsel?
I- Intensiteit: Ernst van het letsel: Bij decubitus-welke letsel is het?
S- Samenhang: Beloop van de klachten, Wat is er aan gedaan, Begeleidende
verschijnselen (koorts, jeuk, eczeem), Uitlokkende en vergende factoren (verminderde
mobiliteit, allergische reacties) verzachtende factoren -> op welke momenten minder pijn of
wat kan client zelf aan pijn doen.
Kennisclip: AFP bij decompensatio cordis (deel 1)
Klachten bij hartfalen:
● Kortademigheid
● Verminderde inspanningstolerantie
, ● Vocht vasthouden
● Oedeem van enkels en/of sacrum(bot in de bekken)
● Toegenomen buikomvang
Klasse Geen beperking van het inspanningsvermogen; normale lichamelijke activiteit
I veroorzaakt geen overmatige vermoeidheid, palpitaties of kortademigheid
Klasse Enige beperking van het inspanningsvermogen; in rust geen klachten maar
II normale lichamelijke inspanning veroorzaakt overmatige vermoeidheid,
palpitaties of kortademigheid
Klasse Ernstige beperking van het inspanningsvermogen; in rust geen of weinig
III klachten, maar lichte lichamelijke inspanning veroorzaakt overmatige
vermoeidheid, palpitaties of kortademigheid
Klasse Geen enkele lichamelijke inspanning mogelijk zonder klachten; ook klachten in
IV rust
Tabel 1 Functionele NYHA-classificatie van hartfalen
Meest voorkomende oorzaken:
● Ischemische hartziekten (verminderde bloedvoorzieningen)
● Hypertensie (hoge bloeddruk)
● Obesitas
● Diabetus mellitus
● Toxische stoffen (alcohol,cocaine)
● Schildklierfunctiestoornissen
● Hartklepafwijkingen
● Ritme en geleidingsstoornissen
● Roken
● Overvulling
● Anemie (bloedarmoede)
● Zwangerschap
