Samenvatting Anatomie en Fysiologie H3 ‘Circulatie’
§ 3.1 Hart
Iedere harthelft bestaat uit een bovenste deel dat boezem (atrium) wordt genoemd en een
onderste deel, de kamer (ventrikel). De hartkleppen voorkomen terugstroming van het bloed.
In de boezems monden de aders (venen) uit in het hart. Die brengen het bloed terug naar het
hart. Slagaders (arteriën) zijn bloedvaten die het bloed van het hart afvoeren (rechterkamer
longslagader, linkerkamer aorta). Door de pompende werking wordt het bloed de aorta
ingeperst. De wand is elastisch en zorgt ervoor dat het bloed verder wordt gestuwd: de
polsgolf.
§3.1.1 Bouw van de hartwand
De hartwand is van binnen naar buiten opgebouwd uit de volgende lagen:
- Endocard: dekweefsel + laagje bindweefsel, doet dienst als gladde binnenbekleding
- Myocard: Dikste laag, bestaat uit dwarsgestreept (maar onwillekeurig) spierweefsel.
Myocard linkerkamer is het dikst omdat het bloed van hieruit naar de aorta te persen
- Epicard: dun elastisch laagje met hart vergroeid, vormt binnenste blad van dubbelwandige
hartzakje
- Pericard: buitenste blad hartzakje. Tussen beide bladen van hartzakje bevindt zich de
pericardholte, gevuld met vocht. Doet dienst als glijspleet waardoor het hart vrijwel
zonder wrijving kan bewegen (vergelijkbaar met beide pleurabladen rondom iedere long)
§ 3.1.2 Kleppen
Men onderscheidt 2 soorten kleppen:
- Kleppen tussen boezem en kamer AV-kleppen (atrioventriculaire kleppen).
AV-klep tussen linkerboezem en kamer tweeslippige klep/mitralisklep
AV-klep op grens rechterboezen en kamer drieslippige klep/tricuspidalisklep
AV-kleppen zijn plooien van endocard, zitten met dunne peeskoordjes vast aan spiertjes
(papilairspieren) aan binnenzijde myocard.
- Slagaderrijke (arteriële) kleppen bevinden zich aan begin aorta (aortaklep) en
longslagader (pulmonalisklep). Worden ook wel halvemaanvormige kleppen genoemd
§3.1.3 Hartwerking
Het kloppen van het hart (hartritme) is een autonoom (onwillekeurig) gebeuren. De
regelmatige prikkeling van de hartspier veroorzaakt de hartslagfrequentie. De elektrische
verschijnselen kunnen in de vorm van een ECG (elektrocardiogram) worden geregistreerd. Bij
de hartwerking onderscheiden we 2 fasen:
- Systolische fase (systole): kamers trekken samen. Bloed wordt beide slagaders ingeperst,
boezems zijn ontspannen en dus wijd. AV-kleppen gesloten, arteriële kleppen geopend.
- Diastolische fase (diastole): ontspanningsfase, kamers ontspannen en wijd, bloed stroomt
vanuit boezems de kamers in. AV-kleppen geopend, arteriële kleppen gesloten
Mens heeft 2 soorten bloeddruk (tensie): Bovendruk systolische bloeddruk en onderdruk
diastolische bloeddruk. Bloeddruk wordt uitgedrukt in mm Hg (kwik). Bij het ouder
worden, worden vaten steeds minder elastisch, zodat ze minder vlot uitzetten wanneer er
bloed ingeperst wordt verhoogde bloeddruk. In rust in hartslagfrequentie ong. 75
pompbewegingen per minuut. Per keer wordt er ong. 60 ml per kamer weggepompt. We
beschikken gem. over 5 liter bloed.
§3.2 Bloedsomloop en bloedvaten
- Grote bloedsomloop linkerkamer aorta haarvaten van de weefsels (hier vindt
uitwisseling plaats van voedingsstoffen en zuurstof naar cellen toe, terwijl koolstofdioxide
§ 3.1 Hart
Iedere harthelft bestaat uit een bovenste deel dat boezem (atrium) wordt genoemd en een
onderste deel, de kamer (ventrikel). De hartkleppen voorkomen terugstroming van het bloed.
In de boezems monden de aders (venen) uit in het hart. Die brengen het bloed terug naar het
hart. Slagaders (arteriën) zijn bloedvaten die het bloed van het hart afvoeren (rechterkamer
longslagader, linkerkamer aorta). Door de pompende werking wordt het bloed de aorta
ingeperst. De wand is elastisch en zorgt ervoor dat het bloed verder wordt gestuwd: de
polsgolf.
§3.1.1 Bouw van de hartwand
De hartwand is van binnen naar buiten opgebouwd uit de volgende lagen:
- Endocard: dekweefsel + laagje bindweefsel, doet dienst als gladde binnenbekleding
- Myocard: Dikste laag, bestaat uit dwarsgestreept (maar onwillekeurig) spierweefsel.
Myocard linkerkamer is het dikst omdat het bloed van hieruit naar de aorta te persen
- Epicard: dun elastisch laagje met hart vergroeid, vormt binnenste blad van dubbelwandige
hartzakje
- Pericard: buitenste blad hartzakje. Tussen beide bladen van hartzakje bevindt zich de
pericardholte, gevuld met vocht. Doet dienst als glijspleet waardoor het hart vrijwel
zonder wrijving kan bewegen (vergelijkbaar met beide pleurabladen rondom iedere long)
§ 3.1.2 Kleppen
Men onderscheidt 2 soorten kleppen:
- Kleppen tussen boezem en kamer AV-kleppen (atrioventriculaire kleppen).
AV-klep tussen linkerboezem en kamer tweeslippige klep/mitralisklep
AV-klep op grens rechterboezen en kamer drieslippige klep/tricuspidalisklep
AV-kleppen zijn plooien van endocard, zitten met dunne peeskoordjes vast aan spiertjes
(papilairspieren) aan binnenzijde myocard.
- Slagaderrijke (arteriële) kleppen bevinden zich aan begin aorta (aortaklep) en
longslagader (pulmonalisklep). Worden ook wel halvemaanvormige kleppen genoemd
§3.1.3 Hartwerking
Het kloppen van het hart (hartritme) is een autonoom (onwillekeurig) gebeuren. De
regelmatige prikkeling van de hartspier veroorzaakt de hartslagfrequentie. De elektrische
verschijnselen kunnen in de vorm van een ECG (elektrocardiogram) worden geregistreerd. Bij
de hartwerking onderscheiden we 2 fasen:
- Systolische fase (systole): kamers trekken samen. Bloed wordt beide slagaders ingeperst,
boezems zijn ontspannen en dus wijd. AV-kleppen gesloten, arteriële kleppen geopend.
- Diastolische fase (diastole): ontspanningsfase, kamers ontspannen en wijd, bloed stroomt
vanuit boezems de kamers in. AV-kleppen geopend, arteriële kleppen gesloten
Mens heeft 2 soorten bloeddruk (tensie): Bovendruk systolische bloeddruk en onderdruk
diastolische bloeddruk. Bloeddruk wordt uitgedrukt in mm Hg (kwik). Bij het ouder
worden, worden vaten steeds minder elastisch, zodat ze minder vlot uitzetten wanneer er
bloed ingeperst wordt verhoogde bloeddruk. In rust in hartslagfrequentie ong. 75
pompbewegingen per minuut. Per keer wordt er ong. 60 ml per kamer weggepompt. We
beschikken gem. over 5 liter bloed.
§3.2 Bloedsomloop en bloedvaten
- Grote bloedsomloop linkerkamer aorta haarvaten van de weefsels (hier vindt
uitwisseling plaats van voedingsstoffen en zuurstof naar cellen toe, terwijl koolstofdioxide
