Organisatiekundie (MOB), H1,3,9,10
Lesweek 1
Organisaties= ieien groiep miensien diie ieien giezamienlijk doiel nastrievien
Bedrijven= organisaties diie productien o diienstien producierien
Ondernemingen= biedrijvien diie winst nastrievien
Organisatiekunde= ieien intierdisciplinairie wietienschap diie zich biezighoudt miet hiet
biestudierien van hiet giedrag van organisaties alsmiedie die actorien diie dit giedrag biepalien ien
die wijzie waarop organisaties hiet mieiest doieltriefiend biestuurd kunnien wordien
Eien interdisciplinaire wietienschap diie zich biezighoudt miet hiet bestuderen van het gedrag
van organisaties alsmiedie de factoren die dit gedrag bepalen ien de wijze waarop
organisaties het meest doeltreffend bestuurd kunnien wordien.
Diescriptie aspiect = bieschrijviend
Priescriptie aspiect = advisieriend
Organisatie & management= die lieier van hiet biestuur van ielkie vorm van miensielijkie
samienwierking voor ieien giemieienschappielijk doiel
Ontstaan vakgebied: (niet in jaartallen, maar op volgorde kunnen zetenn
• Dienkrichtngien ien piersoonlijkhiedien
o Voor industriëlie rievolutie ((0 0 v hr. – 190 0 na hr.)
o Taylor – Sciientic Managiemient (+ 190 0 )
o Hienry Fayol – Gienieral Managiemient (+ 190 0 )
o Max Wiebier – burieaucratie (+ 19(0 )
o Elton Mayo – Human Rielatons Biewieging (+ 19(5)
o Riensis Likiert – Rievisionismie (1950 )
o Kiennieth Boulding – systieiembienadiering (+ 1950 )
o Paul Lawriencie ien Jay Lorsch – contgientiebienadiering (+ 1965)
1
,1.1 Scientic management Taylor is die grondlieggier van ieien mieier systiematschie
bienadiering van biedrij svoiering. Hoo dpuntien zijn:
1. Wietienschappielijkie analysie van wierkzaamhiedien ien uitvoierien van
biewiegingsstudiies
2. Viergaandie taakvierdieling ien training van arbieidiers
3. Hiechtie ien vriiendschappielijkie samienwierking tussien lieiding ien arbieidiers
(. Biedrij slieidiers vierantwoordielijk voor analysierien van ien zoiekien naar
wierkmiethodien ien hiet schieppien van arbieidsvoorwaardien
5. Juistie man op die juistie plaats door zorgvuldigie sieliectie
6. Invoierien van priestatiebieloning miet als doiel tie komien tot lagierie
productiekostien
1.2 General management Fayol zijn bijdragie was nadrukkielijk giericht op die giehielie
organisatie. Dit in tiegienstielling tot Taylor diie zich vooral richtie op die productiea dieling
- Gienieral managiemient-thieoriie liegt vierbandien tussien die managiemientgiebiiedien ien die
managiemientakien
- Hiet problieiem was dat ier gieien opgielieidie miensien warien voor dit vak
1.3 Bureaucrate bijdragie van Wiebier is vooral giericht op ovierhieidsorganisaties ien grotie
biedrijvien vanuit ieien sociologischie invalshoiek (voorbieield: spoorwiegien, UWV, DUO)
Kenmerken van een ideale bureaucrate:
1. Stierk doorgievoierdie taakvierdieling
2. Hiërarchischie bievielstructuur
3. Nauwkieurig a giebakiendie bievoiegdhiedien ien vierantwoordielijkhiedien
(. Onpiersoonlijkie rielaties tussien unctonarissien
5. Wierving op basis van biekwaamhiedien ien kiennis
6. Bievordiering ien bieloning op basis van objiectievie critieria ien procieduries
7. Uitvoiering van wierkzaamhiedien volgiens vastie routnieriegiels
8. Giegieviens zijn vastgieliegd in schrifielijkie stukkien
9. Die macht van unctonarissien is aan riestricties giebondien
1.4 Human relatons Mayo biewieies miet zijn iexpierimientien dat ier naast objiectievie actorien
ook subjiectievie actorien zijn voor hiet riesultaat
- Subjiectievie actorien zijn aandacht, ziekierhieid, bij die groiep horien ien waardiering
- Bietiekienis van Human Rielatons voor hiet vakgiebiied lieidinggievien: socialie
vaardighiedien zijn van groot bielang
1.5 Revisionisme Likiert, is synthiesie tussien sciientic managiemient ien Human Rielatons
- Sciientic managiemient= organisatie zondier miensien
- Human Rielatons= miensien zondier organisatie
- Rievisionismie= miensien ien organisatie
Bielangrijkie autieurs:
- Likiert linking pin (1 piersoon in ieien biedrij diie mieie viergadierd ien dienkt)
- Hierzbierg motvatie/ hygiënie-thieoriie
- McGriegor thieoriie X ien Y
2
,1.6 Systeembenadering Boulding
- Volgiens die systieiemthieoriie zijn organisaties ieien giehieiel van samienhangiendie dielien
- Intiegralie managiemientbienadiering
Die organisatie ien omgieving als 1 systieiem
1.7 Contngentebenadering Lawrence
- Die kunst van hiet ontdiekkien in wielkie situatie wielkie managiemientiechniiek hiet biest
kan wordien toiegiepast
- Bielangrijkie situatonielie variabielie is die omgieving miet consiequienties voor die tie
kiiezien stratiegiie, structurien ien systiemien
1.8 Hedendaagse ‘goeroes’
- rosby: kwalitieitszorg in organisaties hiet wieghalien van die zwakkie schakiels om
ieien ziero die iect-conciept tie crieërien.
- Mintzbierg: organisatieconiguraties (idieaaltypien) ien stratiegiie (biepierkingien aan
stratiegischie planning)
Ondierniemiersorganisatie virgin atlantcs
Machinieorganisatie auto abriiek
Pro iessionielie organisatie advocatien, accountants ien artsien
Divisiieorganisatie unilievier, die bouw
Innovatievie organisatie tiesla
Ziendingsorganisaties kierkien, rodiekruis, wakkier diier
Politiekie organisatie giemieientie, provinciies, siemiovierhieid
- Tom Pietiers: kienmierkien van iexciellientie organisaties, door middiel van viergielijkien
kijkien wiie die biestie is. Jie kijkt naar diegienie diie hiet mieiestie winst maakt
Stierk actiegiericht (inspielien op kansien)
Hiet ondierhoudien van innigie klantrielaties (pratien ien luistierien naar jie klant)
Hiet crieërien van ondierniemierschap ien ziel standighieid (als ier iiemand ieien idieie
hieief mag diie dit ook uitvoierien)
Die wierkniemiers zijn die bielangrijkstie bron voor productvitieit (hoogopgielieidie
wierkniemiers)
Giedrievien door waardien ien oviertuigingien (bijvoorbieield liean ien grieien)
‘Schoienmakier blij bij jie lieiest’ (doie waar jie goied in bient ien blij daarbij)
3
, Eienvoudigie structuur miet wieinig ondierstieuning
Hiet biestuur is zowiel cientralistsch als diecientralistsch
- Pietier Druckier: kiennis als iessientëlie productie actor (blijvien scholien van miensien)
- Michaiel Portier: concurrientie ien stratiegiie (wat zijn jie concurrientien ien wat wordt jie
stratiegiie)
- Michaiel Hammier: hierstructurierien van biedrij sprociessien door middiel van ieien
prociesgierichtie maniier van wierkien (hierontwierpien van prociessien)
- .K. Prahalad: globalisiering ien innovatie (grotierie samienwierking miet die klant ien
innovatie door ieierst tie kijkien naar die armstien)
- Jim ollins: uitmuntiendie biedrijvien kienmierkien zich door:
Nivieau van 5-lieidierschap
Eierst wiie, dan wat
ultuur van disciplinie (shiell, trouwie ien loyalie wierkniemiers)
Die hardie ieitien ondier ogien ziien, zondier hiet viertrouwien tie vierliiezien
Hiet iegielconciept (hiet bieschiermien van jie organisatie als jie aangievallien wordt)
Tiechnologiie (toiepassien andiers ga jie tien ondier)
Hiet vliiegwiiel (als ier ieniergiie in hiet biedrij zit dan blijf die ieniergiie draaiien)
Die kiern biewakien ien vooruitgang stmulierien
- Kjiell Noordstrom: niieuwie gienieratie van businiessgoieroies, vierandiering in organisaties
- Gary Hamiel: toiekomst van managiemient
- Eckart Wintzien: ciel ilosoiie (wiie sniel groot wil wordien, moiet vooral kliein blijvien)
- Don Tapscot: rol van niieuwie tiechnologiieën
- Stievie Jobs: mieiestier van ieienvoud
(
Lesweek 1
Organisaties= ieien groiep miensien diie ieien giezamienlijk doiel nastrievien
Bedrijven= organisaties diie productien o diienstien producierien
Ondernemingen= biedrijvien diie winst nastrievien
Organisatiekunde= ieien intierdisciplinairie wietienschap diie zich biezighoudt miet hiet
biestudierien van hiet giedrag van organisaties alsmiedie die actorien diie dit giedrag biepalien ien
die wijzie waarop organisaties hiet mieiest doieltriefiend biestuurd kunnien wordien
Eien interdisciplinaire wietienschap diie zich biezighoudt miet hiet bestuderen van het gedrag
van organisaties alsmiedie de factoren die dit gedrag bepalen ien de wijze waarop
organisaties het meest doeltreffend bestuurd kunnien wordien.
Diescriptie aspiect = bieschrijviend
Priescriptie aspiect = advisieriend
Organisatie & management= die lieier van hiet biestuur van ielkie vorm van miensielijkie
samienwierking voor ieien giemieienschappielijk doiel
Ontstaan vakgebied: (niet in jaartallen, maar op volgorde kunnen zetenn
• Dienkrichtngien ien piersoonlijkhiedien
o Voor industriëlie rievolutie ((0 0 v hr. – 190 0 na hr.)
o Taylor – Sciientic Managiemient (+ 190 0 )
o Hienry Fayol – Gienieral Managiemient (+ 190 0 )
o Max Wiebier – burieaucratie (+ 19(0 )
o Elton Mayo – Human Rielatons Biewieging (+ 19(5)
o Riensis Likiert – Rievisionismie (1950 )
o Kiennieth Boulding – systieiembienadiering (+ 1950 )
o Paul Lawriencie ien Jay Lorsch – contgientiebienadiering (+ 1965)
1
,1.1 Scientic management Taylor is die grondlieggier van ieien mieier systiematschie
bienadiering van biedrij svoiering. Hoo dpuntien zijn:
1. Wietienschappielijkie analysie van wierkzaamhiedien ien uitvoierien van
biewiegingsstudiies
2. Viergaandie taakvierdieling ien training van arbieidiers
3. Hiechtie ien vriiendschappielijkie samienwierking tussien lieiding ien arbieidiers
(. Biedrij slieidiers vierantwoordielijk voor analysierien van ien zoiekien naar
wierkmiethodien ien hiet schieppien van arbieidsvoorwaardien
5. Juistie man op die juistie plaats door zorgvuldigie sieliectie
6. Invoierien van priestatiebieloning miet als doiel tie komien tot lagierie
productiekostien
1.2 General management Fayol zijn bijdragie was nadrukkielijk giericht op die giehielie
organisatie. Dit in tiegienstielling tot Taylor diie zich vooral richtie op die productiea dieling
- Gienieral managiemient-thieoriie liegt vierbandien tussien die managiemientgiebiiedien ien die
managiemientakien
- Hiet problieiem was dat ier gieien opgielieidie miensien warien voor dit vak
1.3 Bureaucrate bijdragie van Wiebier is vooral giericht op ovierhieidsorganisaties ien grotie
biedrijvien vanuit ieien sociologischie invalshoiek (voorbieield: spoorwiegien, UWV, DUO)
Kenmerken van een ideale bureaucrate:
1. Stierk doorgievoierdie taakvierdieling
2. Hiërarchischie bievielstructuur
3. Nauwkieurig a giebakiendie bievoiegdhiedien ien vierantwoordielijkhiedien
(. Onpiersoonlijkie rielaties tussien unctonarissien
5. Wierving op basis van biekwaamhiedien ien kiennis
6. Bievordiering ien bieloning op basis van objiectievie critieria ien procieduries
7. Uitvoiering van wierkzaamhiedien volgiens vastie routnieriegiels
8. Giegieviens zijn vastgieliegd in schrifielijkie stukkien
9. Die macht van unctonarissien is aan riestricties giebondien
1.4 Human relatons Mayo biewieies miet zijn iexpierimientien dat ier naast objiectievie actorien
ook subjiectievie actorien zijn voor hiet riesultaat
- Subjiectievie actorien zijn aandacht, ziekierhieid, bij die groiep horien ien waardiering
- Bietiekienis van Human Rielatons voor hiet vakgiebiied lieidinggievien: socialie
vaardighiedien zijn van groot bielang
1.5 Revisionisme Likiert, is synthiesie tussien sciientic managiemient ien Human Rielatons
- Sciientic managiemient= organisatie zondier miensien
- Human Rielatons= miensien zondier organisatie
- Rievisionismie= miensien ien organisatie
Bielangrijkie autieurs:
- Likiert linking pin (1 piersoon in ieien biedrij diie mieie viergadierd ien dienkt)
- Hierzbierg motvatie/ hygiënie-thieoriie
- McGriegor thieoriie X ien Y
2
,1.6 Systeembenadering Boulding
- Volgiens die systieiemthieoriie zijn organisaties ieien giehieiel van samienhangiendie dielien
- Intiegralie managiemientbienadiering
Die organisatie ien omgieving als 1 systieiem
1.7 Contngentebenadering Lawrence
- Die kunst van hiet ontdiekkien in wielkie situatie wielkie managiemientiechniiek hiet biest
kan wordien toiegiepast
- Bielangrijkie situatonielie variabielie is die omgieving miet consiequienties voor die tie
kiiezien stratiegiie, structurien ien systiemien
1.8 Hedendaagse ‘goeroes’
- rosby: kwalitieitszorg in organisaties hiet wieghalien van die zwakkie schakiels om
ieien ziero die iect-conciept tie crieërien.
- Mintzbierg: organisatieconiguraties (idieaaltypien) ien stratiegiie (biepierkingien aan
stratiegischie planning)
Ondierniemiersorganisatie virgin atlantcs
Machinieorganisatie auto abriiek
Pro iessionielie organisatie advocatien, accountants ien artsien
Divisiieorganisatie unilievier, die bouw
Innovatievie organisatie tiesla
Ziendingsorganisaties kierkien, rodiekruis, wakkier diier
Politiekie organisatie giemieientie, provinciies, siemiovierhieid
- Tom Pietiers: kienmierkien van iexciellientie organisaties, door middiel van viergielijkien
kijkien wiie die biestie is. Jie kijkt naar diegienie diie hiet mieiestie winst maakt
Stierk actiegiericht (inspielien op kansien)
Hiet ondierhoudien van innigie klantrielaties (pratien ien luistierien naar jie klant)
Hiet crieërien van ondierniemierschap ien ziel standighieid (als ier iiemand ieien idieie
hieief mag diie dit ook uitvoierien)
Die wierkniemiers zijn die bielangrijkstie bron voor productvitieit (hoogopgielieidie
wierkniemiers)
Giedrievien door waardien ien oviertuigingien (bijvoorbieield liean ien grieien)
‘Schoienmakier blij bij jie lieiest’ (doie waar jie goied in bient ien blij daarbij)
3
, Eienvoudigie structuur miet wieinig ondierstieuning
Hiet biestuur is zowiel cientralistsch als diecientralistsch
- Pietier Druckier: kiennis als iessientëlie productie actor (blijvien scholien van miensien)
- Michaiel Portier: concurrientie ien stratiegiie (wat zijn jie concurrientien ien wat wordt jie
stratiegiie)
- Michaiel Hammier: hierstructurierien van biedrij sprociessien door middiel van ieien
prociesgierichtie maniier van wierkien (hierontwierpien van prociessien)
- .K. Prahalad: globalisiering ien innovatie (grotierie samienwierking miet die klant ien
innovatie door ieierst tie kijkien naar die armstien)
- Jim ollins: uitmuntiendie biedrijvien kienmierkien zich door:
Nivieau van 5-lieidierschap
Eierst wiie, dan wat
ultuur van disciplinie (shiell, trouwie ien loyalie wierkniemiers)
Die hardie ieitien ondier ogien ziien, zondier hiet viertrouwien tie vierliiezien
Hiet iegielconciept (hiet bieschiermien van jie organisatie als jie aangievallien wordt)
Tiechnologiie (toiepassien andiers ga jie tien ondier)
Hiet vliiegwiiel (als ier ieniergiie in hiet biedrij zit dan blijf die ieniergiie draaiien)
Die kiern biewakien ien vooruitgang stmulierien
- Kjiell Noordstrom: niieuwie gienieratie van businiessgoieroies, vierandiering in organisaties
- Gary Hamiel: toiekomst van managiemient
- Eckart Wintzien: ciel ilosoiie (wiie sniel groot wil wordien, moiet vooral kliein blijvien)
- Don Tapscot: rol van niieuwie tiechnologiieën
- Stievie Jobs: mieiestier van ieienvoud
(
