Week 5: Protocollair versus Modulair
Literatuur
Chorpita: Matching Evidence-Based Treatments for Children and Adolescents: Application of the
Distillation and Matching Model to 615 Treatments From 322 Randomized Trials
Deze studie paste het distillatie- en matchingmodel toe op 322 gerandomiseerde klinische trials
voor mentale gezondheidsbehandelingen voor kinderen. Het model betrof een initiële
datareductie van 615 behandelprotocolbeschrijvingen middels gemiddelden van een set codes
die discrete klinische strategieën beschrijven, ook wel praktijkelementen genoemd.
Praktijkelementen werden vervolgens samengevat in profielen, welke empirisch werden
gematcht aan cliëntfactoren (geobserveerde probleem, leeftijd, sekse en etniciteit). Resultaten
van een analyse van de profielovereenkomst liet een vertakking van de literatuur in meerdere
probleemgebieden zien, waarbinnen enkele speciale gevallen op leeftijd en etniciteit ontstonden
als splitsingen van hogere orde. Dit is de eerste studie om evidence-based behandelprotocollen
empirisch samen te voegen volgens hun samenstellende behandelprocedures. De resultaten
wijzen beide naar de hele organisatie van therapieprocedures op basis van aanpassingsfactoren
en op hiaten in de huidige literatuur over kinder- en adolescentbehandelingen.
Dit is de eerste wetenschappelijke inspanning om de componenten van evidence-based
praktijken in brede zin in de literatuur te onderzoeken, en het vertegenwoordigt een nieuwe
weg voor het in kaart brengen van steeds complexere literatuur. Over het algemeen beschrijft de
literatuur een patroon waarmee succesvolle behandelingen, die verschillen in compositie, zich in
clusters organiseren die eerst en vooral op probleemgebieden voor kinderen van toepassing
zijn. In probleemgebieden bestaat een verscheidenheid aan speciale gevallen, wat suggereert dat
sommige kenmerken van het kind geassocieerd zijn met een uniek patroon van
behandelmethoden. Het model leverde in het algemeen een werkende kaart van de literatuur op,
die de clinicus en onderzoeker snel doorverwijst naar grotere collecties van relevante
studiegroepen en het kleine aantal uitzonderingen die mogelijk relevant zijn bij het overwegen
van behandelingsontwerpen. Ten opzichte van de huidige traditie van het slechts generaliseren
van rationeel gedefinieerde probleemgebieden, laat de DMM duidelijker zien wanneer de
literatuur van toepassing kan zijn op een bepaalde subgroep, evenals wanneer die literatuur een
uniek patroon van praktijken heeft gedefinieerd. Als nieuwe studies de grenzen van
steekproefselectie, therapeutachtergrond en andere relevante variabelen verleggen, kan de
DMM de nieuwe factoren opnemen en de kaart uitbreiden, evenals de behandelingen er anders
uitzien dan de oude.
, De Graaf: Evidence-based werken in de jeugd-GGZ
Het werken met evidence-based protocollen en interventies wordt steeds belangrijker in de
jeugd-ggz. (Inter)nationaal wordt steeds vaker geïnvesteerd in wetenschappelijk onderzoek
naar de effectiviteit van signalering, screening, diagnostiek, preventie en behandeling van
psychische problemen bij kinderen en jongeren. Evidence-based = alle interventies die het
predicaat ‘veelbelovend, theoretisch goed onderbouwd, waarschijnlijk effectief of bewezen
effectief’ hebben gekregen. Interventies signalerings- en screeningsinstrumenten,
diagnostische instrumenten, behandelingen/therapieën, justitiële interventies.
State of Art = vragenlijst over in welke mate managers en hulpverleners uit de jeugd-ggz bekend
zijn met evidence-based interventies en deze ook toepassen. Een groot deel van de
respondenten uit het onderzoek State of Art gebruikt ook niet evidence-based interventies,
omdat deze voor sommige doelgroepen of problemen niet beschikbaar zijn (vaak bij comorbide
stoornissen). Het werken met evidence-based interventies verhoogt de betrouwbaarheid van
professioneel handelen. Dit past ook bij de huidige ontwikkelingen richting meer
stoornisspecifiek werken. Knelpunten die een succesvolle implementatie van evidence-based
werken: sommigen vrezen dat er weinig ruimte overblijft voor de professionaliteit van de
beroepskracht. Ook vindt een aantal respondenten dat de evidence-based interventies
onvoldoende richting geven over hoe om te gaan met kinderen en jongeren die meerdere
stoornissen hebben of die niet een specifieke stoornis hebben, maar wel een hoog
klachtenniveau. Niet alle problematiek valt daarnaast op te lossen met evidence-based
interventies (niet voor alle doelgroepen). Behandelaars gebruiken bij individuele gevallen vaak
elementen uit verschillende protocollen behandeling op maat. Deze samengestelde
behandelingen zijn niet bewezen effectief. Het uitvoeren van complexe evidence-based
programma’s kost meer indirecte tijd dan de uitvoering van sommige vormen van andere
reguliere hulp.
Er wordt gebruikgemaakt van vijf databanken die worden geraadpleegd om inzicht te krijgen in
evidence-based interventies. Er worden hier echter weinig interventies ingediend. Daarnaast is
voor vele professionals onduidelijk wat wordt verstaan onder ‘evidence-based’. Het volgen van
databanken kost bovendien veel tijd. Men is bang dat in de toekomst alleen nog maar
interventies uit de databanken uitgevoerd mogen worden en innovatie hierdoor in gevaar komt.
Ook worden nog niet bewezen effectieve interventies mogelijk niet uitgevoerd, terwijl ze wel
misschien wel effectief zijn.
Op dit moment wordt in de jeugd-ggz nagedacht over de invoering en bruikbaarheid van
monitoringsystemen met als doel de kwaliteit van uitvoering te bewaken. Verwarrend is dat
verschillende monitoringsystemen tegelijkertijd worden gebruikt en ontwikkeld. Bovendien zijn
er naast instellingsbrede monitoringsystemen ook interventiespecifieke monitoringsystemen in
omloop. Eén instelling is daardoor vaak gekoppeld aan meerdere monitoringsystemen, terwijl
de voorkeur uitgaat naar gebruik van één systeem. Binnen instellingen vindt algemene
supervisie en intervisie plaats, maar ook interventiespecifieke supervisie en intervisie om de
kwaliteit van uitvoering te bewaken. Voor deze laatste vorm is echter niet altijd tijd en geld
beschikbaar.
Het werken met evidence-based interventies gebeurt wel steeds vaker. Aanbevelingen:
- Meer afstemming tussen databanken en eenduidigheid in het begrip
- Meer effectonderzoek
- Een systematische implementatiemethode voor innovaties landelijk beschikbaar stellen
voor alle instellingen die jeugd-ggz bieden (bijv. praktische handleiding). Zo’n
implementatiemethode in twee regio’s onderzoeken in een proefimplementatie
- Afstemming tussen partijen
Literatuur
Chorpita: Matching Evidence-Based Treatments for Children and Adolescents: Application of the
Distillation and Matching Model to 615 Treatments From 322 Randomized Trials
Deze studie paste het distillatie- en matchingmodel toe op 322 gerandomiseerde klinische trials
voor mentale gezondheidsbehandelingen voor kinderen. Het model betrof een initiële
datareductie van 615 behandelprotocolbeschrijvingen middels gemiddelden van een set codes
die discrete klinische strategieën beschrijven, ook wel praktijkelementen genoemd.
Praktijkelementen werden vervolgens samengevat in profielen, welke empirisch werden
gematcht aan cliëntfactoren (geobserveerde probleem, leeftijd, sekse en etniciteit). Resultaten
van een analyse van de profielovereenkomst liet een vertakking van de literatuur in meerdere
probleemgebieden zien, waarbinnen enkele speciale gevallen op leeftijd en etniciteit ontstonden
als splitsingen van hogere orde. Dit is de eerste studie om evidence-based behandelprotocollen
empirisch samen te voegen volgens hun samenstellende behandelprocedures. De resultaten
wijzen beide naar de hele organisatie van therapieprocedures op basis van aanpassingsfactoren
en op hiaten in de huidige literatuur over kinder- en adolescentbehandelingen.
Dit is de eerste wetenschappelijke inspanning om de componenten van evidence-based
praktijken in brede zin in de literatuur te onderzoeken, en het vertegenwoordigt een nieuwe
weg voor het in kaart brengen van steeds complexere literatuur. Over het algemeen beschrijft de
literatuur een patroon waarmee succesvolle behandelingen, die verschillen in compositie, zich in
clusters organiseren die eerst en vooral op probleemgebieden voor kinderen van toepassing
zijn. In probleemgebieden bestaat een verscheidenheid aan speciale gevallen, wat suggereert dat
sommige kenmerken van het kind geassocieerd zijn met een uniek patroon van
behandelmethoden. Het model leverde in het algemeen een werkende kaart van de literatuur op,
die de clinicus en onderzoeker snel doorverwijst naar grotere collecties van relevante
studiegroepen en het kleine aantal uitzonderingen die mogelijk relevant zijn bij het overwegen
van behandelingsontwerpen. Ten opzichte van de huidige traditie van het slechts generaliseren
van rationeel gedefinieerde probleemgebieden, laat de DMM duidelijker zien wanneer de
literatuur van toepassing kan zijn op een bepaalde subgroep, evenals wanneer die literatuur een
uniek patroon van praktijken heeft gedefinieerd. Als nieuwe studies de grenzen van
steekproefselectie, therapeutachtergrond en andere relevante variabelen verleggen, kan de
DMM de nieuwe factoren opnemen en de kaart uitbreiden, evenals de behandelingen er anders
uitzien dan de oude.
, De Graaf: Evidence-based werken in de jeugd-GGZ
Het werken met evidence-based protocollen en interventies wordt steeds belangrijker in de
jeugd-ggz. (Inter)nationaal wordt steeds vaker geïnvesteerd in wetenschappelijk onderzoek
naar de effectiviteit van signalering, screening, diagnostiek, preventie en behandeling van
psychische problemen bij kinderen en jongeren. Evidence-based = alle interventies die het
predicaat ‘veelbelovend, theoretisch goed onderbouwd, waarschijnlijk effectief of bewezen
effectief’ hebben gekregen. Interventies signalerings- en screeningsinstrumenten,
diagnostische instrumenten, behandelingen/therapieën, justitiële interventies.
State of Art = vragenlijst over in welke mate managers en hulpverleners uit de jeugd-ggz bekend
zijn met evidence-based interventies en deze ook toepassen. Een groot deel van de
respondenten uit het onderzoek State of Art gebruikt ook niet evidence-based interventies,
omdat deze voor sommige doelgroepen of problemen niet beschikbaar zijn (vaak bij comorbide
stoornissen). Het werken met evidence-based interventies verhoogt de betrouwbaarheid van
professioneel handelen. Dit past ook bij de huidige ontwikkelingen richting meer
stoornisspecifiek werken. Knelpunten die een succesvolle implementatie van evidence-based
werken: sommigen vrezen dat er weinig ruimte overblijft voor de professionaliteit van de
beroepskracht. Ook vindt een aantal respondenten dat de evidence-based interventies
onvoldoende richting geven over hoe om te gaan met kinderen en jongeren die meerdere
stoornissen hebben of die niet een specifieke stoornis hebben, maar wel een hoog
klachtenniveau. Niet alle problematiek valt daarnaast op te lossen met evidence-based
interventies (niet voor alle doelgroepen). Behandelaars gebruiken bij individuele gevallen vaak
elementen uit verschillende protocollen behandeling op maat. Deze samengestelde
behandelingen zijn niet bewezen effectief. Het uitvoeren van complexe evidence-based
programma’s kost meer indirecte tijd dan de uitvoering van sommige vormen van andere
reguliere hulp.
Er wordt gebruikgemaakt van vijf databanken die worden geraadpleegd om inzicht te krijgen in
evidence-based interventies. Er worden hier echter weinig interventies ingediend. Daarnaast is
voor vele professionals onduidelijk wat wordt verstaan onder ‘evidence-based’. Het volgen van
databanken kost bovendien veel tijd. Men is bang dat in de toekomst alleen nog maar
interventies uit de databanken uitgevoerd mogen worden en innovatie hierdoor in gevaar komt.
Ook worden nog niet bewezen effectieve interventies mogelijk niet uitgevoerd, terwijl ze wel
misschien wel effectief zijn.
Op dit moment wordt in de jeugd-ggz nagedacht over de invoering en bruikbaarheid van
monitoringsystemen met als doel de kwaliteit van uitvoering te bewaken. Verwarrend is dat
verschillende monitoringsystemen tegelijkertijd worden gebruikt en ontwikkeld. Bovendien zijn
er naast instellingsbrede monitoringsystemen ook interventiespecifieke monitoringsystemen in
omloop. Eén instelling is daardoor vaak gekoppeld aan meerdere monitoringsystemen, terwijl
de voorkeur uitgaat naar gebruik van één systeem. Binnen instellingen vindt algemene
supervisie en intervisie plaats, maar ook interventiespecifieke supervisie en intervisie om de
kwaliteit van uitvoering te bewaken. Voor deze laatste vorm is echter niet altijd tijd en geld
beschikbaar.
Het werken met evidence-based interventies gebeurt wel steeds vaker. Aanbevelingen:
- Meer afstemming tussen databanken en eenduidigheid in het begrip
- Meer effectonderzoek
- Een systematische implementatiemethode voor innovaties landelijk beschikbaar stellen
voor alle instellingen die jeugd-ggz bieden (bijv. praktische handleiding). Zo’n
implementatiemethode in twee regio’s onderzoeken in een proefimplementatie
- Afstemming tussen partijen
