HOOFDSTUK 1: ALGEMENE PRINCIPES
1. BEGRIP AANNEMING
AANNEMING
Overeenkomst waarbij de ene partij zich tov de andere partij verbindt om tegen een overeengekomen prijs
een werk uit te voeren of dienst
3 Soorten aanneming:
- Huur van werklieden
- Huur van vervoerders
- Huur van aannemers van werken volgens bestek
Aanneming niet zelfde als arbeidsovereenkomst
- Aannemer: staat niet onder gezag van de bouwheer (opdrachtgever), aannemer heeft vrijheid om
werken op zijn manier aan te pakken. Niet de lasthebber (afgevaardigde, gevolmachtigde) vd
opdrachtgever
- Aanneming niet gelijk aan levering van goederen// koop: levering van bouwmaterialen is
ondergeschikt
2. BOUWPARTNERS EN HUN ONDERLINGE RELATIES
A. SAMENSTELLING VH BOUWTEAM
- Bouwproject minstens 2 partijen: bouwheer (aanbesteder) en aannemer
- Veelal ook architect VC, EPB-verslaggever, …
- Verschil partijen kan snel oplopen!
B. JURIDISCHE KADER VE BOUWPROJECT
- Relaties vastgelegd in contracten
Naast strafrechtelijke-en burgerlijke aansprakelijkheid ook contractuele aansprakelijkheid
- Op bouwcontracten zijn van toepassing
o Voorschriften BW betreffende aanneming op bestek
o Bepalingen van verbintenissen-en contractenrecht
o Gewoonten in de bouwwereld
o Regels der kunst
Suppletief (aanvullend)
o Je kan afwijken van deze aanvullende bepalingen behalve van deze die van DWINGENDE
AARD zijn
- Bepaalde bouwcontracten geregeld door rechtsregels van dwingende aard:
o Wet Breyne
o Overheidsopdrachten
o 10-jarige aansprakelijkheid van architect en aannemer
- Relatie bouwheer - architect - aannemer gestuurd door 2 belangrijke principes
o Bouwheer is volgens wetgever leek (bv als hij akkoord gaat met gebrekkig uitvoeringsdetail)
o Onverenigbaarheid tussen beroep architect en beroep aannemer
1
, Bescherming van de consument (bouwheer)!
C. CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID
- Bouwovereenkomst: wederkerige overeenkomst onder bezwarende titel
( tegen (min of meer) gelijkwaardige tegenprestatie)
- Elke contractant is dus gehouden aan hetgeen in het contract is vermeld
Bij niet nakomen verplichtingen >> sancties!
o Gedwongen uitvoering in natura
o Uitvoering bij equivalent (schadevergoeding)
o Toepassing contractueel schadebeding
o Gerechtelijke ontbinding ten laste van de in gebreke gebleven medecontractant
D. AANSPRAKELIJKHEID TEGENOVER DERDEN
- Werfactiviteit >> schade bij bv buren
Geen contractuele band!
Schadevergoeding via buitencontractuele aansprakelijkheid (BW)
Art. 1382 B.W.: “Elke daad van de mens, waardoor schade aan een ander wordt veroorzaakt, verplicht
degene door wiens schuld de schade is ontstaan, deze te vergoeden”.
Art. 1383 B.W.: “Ieder is aansprakelijk niet alleen voor de schade welke hij door zijn daad, maar ook
voor die welke hij door zijn nalatigheid of door zijn onvoorzichtigheid heeft veroorzaakt”.
- Principe van schade door bewezen fout: FOUT _ SCHADE _ CAUSAAL VERBAND
(via plaatsbeschrijving, moet aangetoond kunnen worden)
E. AANSPRAKELIJKHEID ‘IN SOLIDUM’ !! EXAMEN !!
- Latijn voor ‘het geheel’
- 1 fout, waarbij meerdere partijen aansprakelijk maar tot. Schadevergoeding moet maar door 1 partij
worden betaald
Deze partij kan nadien proberen terugvorderen van de andere partij (regresvordering)
- Verplichte beroepsverzekering architect...
- Contractuele mogelijkheid om af te zien van de ‘aansprakelijkheid in solidum’
F. BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID EN STRAFRECHTERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID
- Strafrechtelijke: overtreding tegen strafrechtelijke bepaling uit de wet
Straf door rechtbank >> boetes, gevangenisstraf
- Burgerlijke: overtreding regel privaat recht (regels voor de onderlinge verhoudingen tussen personen)
Wetsbepaling of contractuele bepaling
Herstelverplichting
- Aanneming in hoofdzaak privaatrecht
o MAAR: werken zonder vergunning, geen VC, werken niet volgens EPB-decreet, werken met
een aannemer met schulden
3. DE BOUWHEER
A. TAAK VD BOUWHEER
- Bouwheer: natuurlijke of rechtspersoon, diegene die initiatief neemt om de bouwwerken te laten
oprichten
2
, o Dient in te staan voor financiering en tijdig aanvragen van nodige vergunningen
Eindverantwoordelijke van het project
B. VERANTWOORDELIJKHEDEN BOUWHEER
- Administratieve verplichtingen bouwheer afhankelijk
o Privaatrechtelijke rechtspersoon: particulier of vennootschap
o Publiekrechtelijke rechtspersoon: overheid
- Algemene verantwoordelijkheden bouwheer
o Contractuele aansprakelijkheid
o Buitencontractuele aansprakelijkheid
Bij schade aan derden (via principe ‘schade zonder fout’)
(Foutloze burenhinder niet kennen)
C. VERENIGING VAN MEDE-EIGENAARS ALS BOUWHEER
- Rechtspersoon die als bouwheer kan optreden bij werken aan gemeenschappelijke delen
- Vertegenwoordigd door de sundicus
o Wettelijk bepaald dat de syndicus alle (bouw)contracten tekent in naam vd VME zodra beslist
- Zodra de VME beslist om werken te laten uitvoeren, zal de syndicus:
o Zich informeren over de mogelijkheden
o Voorstellen opvragen bij mogelijke medecontractanten
o De voorstellen onderzoeken en opmerkingen formuleren
o De Algemene Vergadering inlichten
D. BOUWHEER BIJ PROJECTONTWIKKELING
- Projectontwikkeling: bouwen met de bedoeling deze gebouwen nadien met winst te verkopen
- BOUWPROMOTOR = PROJECTONTW = OPDRACHTGEVER
Niet de eindgebruiker
Gebouw zal al deels verkocht zijn, voor beëindiging vd werken
- Wet breyne !!
E. WERKEN IN OPDRACHT VD OVERHEID
Procedures voor studie, aanbestedening en uitvoeringen van opdrachten voor overheden wordt strikt
vastgelegd in de wet op overheidsopdrachten (zowel opdrachtgever als aannemer strikte regels, bij
overtredingen legt de wet boetes & sancties op)
Overheidsopdracht = schriftelijke overeenkomst die ten bezwarende titel wordt gesloten tss een aannemer
enerzijds en een aanbestedende overheid anderzijds
Principe goed bestuur:
- Transparantiebeginsel/openbaar bestuur
o Zorgt dat de hele procedure op een doorzichtige en controleerbare manier verloopt
- Gelijkheidsbeginsel
o Verplicht aanbestedende overheid om alle kandidaat-schrijvers op gelijke manier te
behandelen en sluit uit dat een kandidaat benadeeld zou worden
- Principe van mededinging
o Wet bepaalt expiciet dat overheidsopdrachten gegund worden na mededinging
- Objectief en onpartijdig karakter vd procedure
3
1. BEGRIP AANNEMING
AANNEMING
Overeenkomst waarbij de ene partij zich tov de andere partij verbindt om tegen een overeengekomen prijs
een werk uit te voeren of dienst
3 Soorten aanneming:
- Huur van werklieden
- Huur van vervoerders
- Huur van aannemers van werken volgens bestek
Aanneming niet zelfde als arbeidsovereenkomst
- Aannemer: staat niet onder gezag van de bouwheer (opdrachtgever), aannemer heeft vrijheid om
werken op zijn manier aan te pakken. Niet de lasthebber (afgevaardigde, gevolmachtigde) vd
opdrachtgever
- Aanneming niet gelijk aan levering van goederen// koop: levering van bouwmaterialen is
ondergeschikt
2. BOUWPARTNERS EN HUN ONDERLINGE RELATIES
A. SAMENSTELLING VH BOUWTEAM
- Bouwproject minstens 2 partijen: bouwheer (aanbesteder) en aannemer
- Veelal ook architect VC, EPB-verslaggever, …
- Verschil partijen kan snel oplopen!
B. JURIDISCHE KADER VE BOUWPROJECT
- Relaties vastgelegd in contracten
Naast strafrechtelijke-en burgerlijke aansprakelijkheid ook contractuele aansprakelijkheid
- Op bouwcontracten zijn van toepassing
o Voorschriften BW betreffende aanneming op bestek
o Bepalingen van verbintenissen-en contractenrecht
o Gewoonten in de bouwwereld
o Regels der kunst
Suppletief (aanvullend)
o Je kan afwijken van deze aanvullende bepalingen behalve van deze die van DWINGENDE
AARD zijn
- Bepaalde bouwcontracten geregeld door rechtsregels van dwingende aard:
o Wet Breyne
o Overheidsopdrachten
o 10-jarige aansprakelijkheid van architect en aannemer
- Relatie bouwheer - architect - aannemer gestuurd door 2 belangrijke principes
o Bouwheer is volgens wetgever leek (bv als hij akkoord gaat met gebrekkig uitvoeringsdetail)
o Onverenigbaarheid tussen beroep architect en beroep aannemer
1
, Bescherming van de consument (bouwheer)!
C. CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID
- Bouwovereenkomst: wederkerige overeenkomst onder bezwarende titel
( tegen (min of meer) gelijkwaardige tegenprestatie)
- Elke contractant is dus gehouden aan hetgeen in het contract is vermeld
Bij niet nakomen verplichtingen >> sancties!
o Gedwongen uitvoering in natura
o Uitvoering bij equivalent (schadevergoeding)
o Toepassing contractueel schadebeding
o Gerechtelijke ontbinding ten laste van de in gebreke gebleven medecontractant
D. AANSPRAKELIJKHEID TEGENOVER DERDEN
- Werfactiviteit >> schade bij bv buren
Geen contractuele band!
Schadevergoeding via buitencontractuele aansprakelijkheid (BW)
Art. 1382 B.W.: “Elke daad van de mens, waardoor schade aan een ander wordt veroorzaakt, verplicht
degene door wiens schuld de schade is ontstaan, deze te vergoeden”.
Art. 1383 B.W.: “Ieder is aansprakelijk niet alleen voor de schade welke hij door zijn daad, maar ook
voor die welke hij door zijn nalatigheid of door zijn onvoorzichtigheid heeft veroorzaakt”.
- Principe van schade door bewezen fout: FOUT _ SCHADE _ CAUSAAL VERBAND
(via plaatsbeschrijving, moet aangetoond kunnen worden)
E. AANSPRAKELIJKHEID ‘IN SOLIDUM’ !! EXAMEN !!
- Latijn voor ‘het geheel’
- 1 fout, waarbij meerdere partijen aansprakelijk maar tot. Schadevergoeding moet maar door 1 partij
worden betaald
Deze partij kan nadien proberen terugvorderen van de andere partij (regresvordering)
- Verplichte beroepsverzekering architect...
- Contractuele mogelijkheid om af te zien van de ‘aansprakelijkheid in solidum’
F. BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID EN STRAFRECHTERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID
- Strafrechtelijke: overtreding tegen strafrechtelijke bepaling uit de wet
Straf door rechtbank >> boetes, gevangenisstraf
- Burgerlijke: overtreding regel privaat recht (regels voor de onderlinge verhoudingen tussen personen)
Wetsbepaling of contractuele bepaling
Herstelverplichting
- Aanneming in hoofdzaak privaatrecht
o MAAR: werken zonder vergunning, geen VC, werken niet volgens EPB-decreet, werken met
een aannemer met schulden
3. DE BOUWHEER
A. TAAK VD BOUWHEER
- Bouwheer: natuurlijke of rechtspersoon, diegene die initiatief neemt om de bouwwerken te laten
oprichten
2
, o Dient in te staan voor financiering en tijdig aanvragen van nodige vergunningen
Eindverantwoordelijke van het project
B. VERANTWOORDELIJKHEDEN BOUWHEER
- Administratieve verplichtingen bouwheer afhankelijk
o Privaatrechtelijke rechtspersoon: particulier of vennootschap
o Publiekrechtelijke rechtspersoon: overheid
- Algemene verantwoordelijkheden bouwheer
o Contractuele aansprakelijkheid
o Buitencontractuele aansprakelijkheid
Bij schade aan derden (via principe ‘schade zonder fout’)
(Foutloze burenhinder niet kennen)
C. VERENIGING VAN MEDE-EIGENAARS ALS BOUWHEER
- Rechtspersoon die als bouwheer kan optreden bij werken aan gemeenschappelijke delen
- Vertegenwoordigd door de sundicus
o Wettelijk bepaald dat de syndicus alle (bouw)contracten tekent in naam vd VME zodra beslist
- Zodra de VME beslist om werken te laten uitvoeren, zal de syndicus:
o Zich informeren over de mogelijkheden
o Voorstellen opvragen bij mogelijke medecontractanten
o De voorstellen onderzoeken en opmerkingen formuleren
o De Algemene Vergadering inlichten
D. BOUWHEER BIJ PROJECTONTWIKKELING
- Projectontwikkeling: bouwen met de bedoeling deze gebouwen nadien met winst te verkopen
- BOUWPROMOTOR = PROJECTONTW = OPDRACHTGEVER
Niet de eindgebruiker
Gebouw zal al deels verkocht zijn, voor beëindiging vd werken
- Wet breyne !!
E. WERKEN IN OPDRACHT VD OVERHEID
Procedures voor studie, aanbestedening en uitvoeringen van opdrachten voor overheden wordt strikt
vastgelegd in de wet op overheidsopdrachten (zowel opdrachtgever als aannemer strikte regels, bij
overtredingen legt de wet boetes & sancties op)
Overheidsopdracht = schriftelijke overeenkomst die ten bezwarende titel wordt gesloten tss een aannemer
enerzijds en een aanbestedende overheid anderzijds
Principe goed bestuur:
- Transparantiebeginsel/openbaar bestuur
o Zorgt dat de hele procedure op een doorzichtige en controleerbare manier verloopt
- Gelijkheidsbeginsel
o Verplicht aanbestedende overheid om alle kandidaat-schrijvers op gelijke manier te
behandelen en sluit uit dat een kandidaat benadeeld zou worden
- Principe van mededinging
o Wet bepaalt expiciet dat overheidsopdrachten gegund worden na mededinging
- Objectief en onpartijdig karakter vd procedure
3
