(H1 en H2)
Hoofstuk 1
Inleiding
Afasie is een verworven taalstoornis ten gevolge van plotseling optredend hersenletsel dat is
ontstaan nadat de taal verworven is.
Verschillende taalstoornissen:
Woordvindingsproblemen: moeite met het vinden van de goede woorden
Grammatiale stoornis: lidwoorden en werkwoorden worden weggelaten en er worden geen
grammatcale zinnen gemaakt
Taalstoornissen zoals hierboven worden afasie genoemd. Leterliik betekent afasie ‘geen spraak’.
Afasie is een taalstoornis dus. Dit betekent dat het om een centrale taalstoornis gaat die enerziids
zowel de taalproducte als het taalbegrip en anderziids zowel gesproken als geschreven taal betref.
Dit wil zeggen dat wanneer iemand gedurende een conservate een woord niet kan vinden, hii het
ook niet op kan schriiven. Bii een grammatcale stoornis dan is over het algemeen ook het vermogen
om complexe zinnen te begriipen aangetast. Het artculatorische vermogen kan ook aangetast
worden bii een afasie omdat de spraakmusculatuur verlamd raakt.
Oorzaken van afasie
Hersencellen kunnen alleen goed functoneren als ze van voldoende zuurstof en voedingsstofen
worden voorzien. Deze stofen worden aangevoerd via het bloed. Als er gedurende een paar minuten
te weinig zuurstof en voedingsstofen worden aangevoerd, sterven hersencellen af. Dit wordt
‘necrose’ genoemd. Er is gedurende de eerste maanden na het optreden van de hersenbeschadiging
vooruitgang en zelfs herstel van de taalfunctes mogeliik. Door zuurstofekort in de hersencellen
ontstaat er een oedeem (vochtophoping). Dit vocht neemt ruimte in maar doordat er eigenliik
helemaal geen plek is voor het vocht, door de schedel, gaat het oedeem druk uitoefenen op de
gezonde hersencellen, die daardoor onvoldoende zuurstof en voedingsstofen kriigen, maar nog wel
genoeg om te overleven. Ook kan het ziin dat bepaalde intacte hersengebieden niet meer
functoneren omdat een hersengebied waarmee ze in verbinding staan, afgestorven is. Dit heet
‘diaschise’. Als het oedeem of de diaschise afneemt, dat kan enkele weken tot maanden duren,
kunnen de niet-functonerende, maar intacte gebieden opnieuw gaan functoneren, waardoor de
afasie kan verbeteren of zelfs helemaal kan verdwiinen. Ook kunnen andere hersengebieden functes
overnemen maar over het algemeen is de vooruitgang dan niet erg groot. Er ziin vier mogeliike
oorzaken van verworven hersenletsel:
1. Beroerte
2. Trauma
3. Tumor
4. Ontsteking
Elk van deze oorzaken kan afasie als gevolg hebben, afankeliik van de plaats van beschadiging. Voor
dergeliike beschadigingen wordt vaak de medische term ‘laesie’ gebruikt.
Beroerte
De hersenen worden van bloed voorzien door drie ‘arteriën’ (slagaders), die de taalgebieden van
zuurstof en voedingsstofen voorzien. Als de bloedvoorziening stokt, kan er afasie optreden. In de
meeste gevallen is dit als gevolg van een beroerte. De medische term voor een beroerte is een
‘cerebrovasculair accident’ (CVA). Zo’n CVA kan op drie manier ontstaan:
1. Door een hersenbloeding, waarbii een arterie in de hersenen scheurt. Als gevolg van hiervan
kriigen de gebieden die door deze arterie worden verzorgd onvoldoende zuurstof en