2.
Originaliteit – Plagiaat, to do or not to do?
Belangrijke begrippen:
Plagiaat
= Het letterlijk overnemen, zonder brondvermelding. Zonder betaalde
rechten (bijvoobreeld bij muziek)
= Ongeoorloofd gebruik maken van het werk, ideeën, woorden of
creatieve inspanningen van iemand anders en deze presenteren als
eigen werk,ZONDER de juiste bronvermelding of toestemming.
Herinterpretering
= Verder gaan op het idee van een ander, maar er je eigen draai aan
geven. Er is sprake van een nieuw inzicht.
= Het proces van het opnieuw bekijken, analyseren en uitleggen van
iets op een nieuwe manier. Het betekent dat je een bestaand idee,
concept, kunstwerk, tekst, of gebeurtenis opnieuw overweegt en er een
andere betekenis aan geeft op een andere manier interpreteren dan
oorspronkelijk bedoeld.
Voorbeelden van herinterpretering: homage, parodie, hedendaags
maken/ eigen stijl, beïnvloeding, kritiek, invalshoek.
2.1 Proces: wereldberoemde schilder pleegt plagiaat!
Situatie: Luc Tuymans werd veroordeeld omdat
zijn schilderij “A Belgian Politician” gebaseerd was
op een persfoto (gemaakt door Katrijn Van Giel)
van politicus Jean-Marie Dedecker.
Of dit plagiaat is of niet, varieert in de publieke
opinie en dit wordt aangeduid in enkele artikelen:
Artikel 1 ‘de kunstwereld’: kunstenaars en
anderen steunen de schilder Luc Tuymans
door een petitie te ondertekenen. Ze beweren
dat de rechter de hedendaagse kunstpraktijk
(waarin het gebruik van foto’s gebruikelijk is)
criminaliseert.
, Artikel 2 ‘een tuymans is geen foto’: Jan van Hove steunt
Tuymans. Argument: het gebruik van fotografie in de schilderkunst is
niet nieuw, en tuymans heeft altijd bestaande beelden als
inspiratiebron gebruikt. Zijn schilderijen overstijgen vaak de originele
documenten (er is hier een kunstenaar aan het werk en geen kopiist.
Artikel 3 ‘het telefoongesprek’: De fotografe Katrijn Van Giel
ontdekt gelijkenissen tussen een schilderij van Tuymans en een van
haar foto’s. Ze telefoneert met tuymans op eigen initiatief, maar het
gesprek loopt moeizaam vermits tuymans het beschouwd als financiële
kwestie. Dit leidt tot een rechtszaak waarbij tuymans veroordeeld
wordt voor schending van auteursrechten.
Artikel 4 ‘minnelijke schikking’: Er werd een minnelijke schikking
getroffen in de plagiaatzaak tussen Van Giel en Tuymans. ->
Resultaat: de gerechtelijke actie van Van Giel wordt ingetrokken en het
schilderij “A Belgian Politician” kon weer vrij tentoongesteld en
verkocht worden in de kunstmarkt.
2.2 Dat andere proces: de strips van Lichtenstein
‘Whaam’ – Roy Lichtenstein
Roy Lichtenstein staat bekend om zijn kunstwerken
die geïnspireerd zijn op stripverhalen en populaire
cultuur. Zijn schilderij "Whaam!" uit 1963 is een
van zijn meest beroemde werken en maakt deel uit
van zijn serie die beïnvloed is door stripboeken.
In dit geval zou het juister zijn om te zeggen dat
Lichtenstein "herinterpreteerde" in plaats van
"plagiaat pleegde."
Roy’s schilderijen zijn duidelijk geïnspireerd
door bestaande stripverhalen. Hij heeft deze op
zijn eigen manier benaderd, een manier die een
nieuwe kunstzinnige dimensie toevoegt.
Hij nam elementen uit stipverhalen, zoals het
gebruik van dikke contourlijnen, stippen en felle
kleuren, en bracht ze over naar de wereld van de schilderkunst. Hij
transformeerde er de oorspronkelijke stripbeelden mee en gaf ze een nieuwe
betekenis in de context van beeldende kunst. -> beschouwd als een vorm van
popart, waarbij alledaagde beelden en populaire cultuur worden hergebruikt en
herinterpreteerd in een artistieke context.
Originaliteit – Plagiaat, to do or not to do?
Belangrijke begrippen:
Plagiaat
= Het letterlijk overnemen, zonder brondvermelding. Zonder betaalde
rechten (bijvoobreeld bij muziek)
= Ongeoorloofd gebruik maken van het werk, ideeën, woorden of
creatieve inspanningen van iemand anders en deze presenteren als
eigen werk,ZONDER de juiste bronvermelding of toestemming.
Herinterpretering
= Verder gaan op het idee van een ander, maar er je eigen draai aan
geven. Er is sprake van een nieuw inzicht.
= Het proces van het opnieuw bekijken, analyseren en uitleggen van
iets op een nieuwe manier. Het betekent dat je een bestaand idee,
concept, kunstwerk, tekst, of gebeurtenis opnieuw overweegt en er een
andere betekenis aan geeft op een andere manier interpreteren dan
oorspronkelijk bedoeld.
Voorbeelden van herinterpretering: homage, parodie, hedendaags
maken/ eigen stijl, beïnvloeding, kritiek, invalshoek.
2.1 Proces: wereldberoemde schilder pleegt plagiaat!
Situatie: Luc Tuymans werd veroordeeld omdat
zijn schilderij “A Belgian Politician” gebaseerd was
op een persfoto (gemaakt door Katrijn Van Giel)
van politicus Jean-Marie Dedecker.
Of dit plagiaat is of niet, varieert in de publieke
opinie en dit wordt aangeduid in enkele artikelen:
Artikel 1 ‘de kunstwereld’: kunstenaars en
anderen steunen de schilder Luc Tuymans
door een petitie te ondertekenen. Ze beweren
dat de rechter de hedendaagse kunstpraktijk
(waarin het gebruik van foto’s gebruikelijk is)
criminaliseert.
, Artikel 2 ‘een tuymans is geen foto’: Jan van Hove steunt
Tuymans. Argument: het gebruik van fotografie in de schilderkunst is
niet nieuw, en tuymans heeft altijd bestaande beelden als
inspiratiebron gebruikt. Zijn schilderijen overstijgen vaak de originele
documenten (er is hier een kunstenaar aan het werk en geen kopiist.
Artikel 3 ‘het telefoongesprek’: De fotografe Katrijn Van Giel
ontdekt gelijkenissen tussen een schilderij van Tuymans en een van
haar foto’s. Ze telefoneert met tuymans op eigen initiatief, maar het
gesprek loopt moeizaam vermits tuymans het beschouwd als financiële
kwestie. Dit leidt tot een rechtszaak waarbij tuymans veroordeeld
wordt voor schending van auteursrechten.
Artikel 4 ‘minnelijke schikking’: Er werd een minnelijke schikking
getroffen in de plagiaatzaak tussen Van Giel en Tuymans. ->
Resultaat: de gerechtelijke actie van Van Giel wordt ingetrokken en het
schilderij “A Belgian Politician” kon weer vrij tentoongesteld en
verkocht worden in de kunstmarkt.
2.2 Dat andere proces: de strips van Lichtenstein
‘Whaam’ – Roy Lichtenstein
Roy Lichtenstein staat bekend om zijn kunstwerken
die geïnspireerd zijn op stripverhalen en populaire
cultuur. Zijn schilderij "Whaam!" uit 1963 is een
van zijn meest beroemde werken en maakt deel uit
van zijn serie die beïnvloed is door stripboeken.
In dit geval zou het juister zijn om te zeggen dat
Lichtenstein "herinterpreteerde" in plaats van
"plagiaat pleegde."
Roy’s schilderijen zijn duidelijk geïnspireerd
door bestaande stripverhalen. Hij heeft deze op
zijn eigen manier benaderd, een manier die een
nieuwe kunstzinnige dimensie toevoegt.
Hij nam elementen uit stipverhalen, zoals het
gebruik van dikke contourlijnen, stippen en felle
kleuren, en bracht ze over naar de wereld van de schilderkunst. Hij
transformeerde er de oorspronkelijke stripbeelden mee en gaf ze een nieuwe
betekenis in de context van beeldende kunst. -> beschouwd als een vorm van
popart, waarbij alledaagde beelden en populaire cultuur worden hergebruikt en
herinterpreteerd in een artistieke context.
