CAMA – CA Financial Accounting 2
Stramien 1: De boekingen bij massaproductie
Massaproductie Het produceren van een grote hoeveelheid identieke producten.
- Belangrijke informatie hierbij Gerealiseerde kosten en opbrengsten en de analyse van de
verschillen tussen kosten en opbrengsten.
Bij journalisering worden grootboekrekeningen en bedrijfsrekeningen gebruikt.
- Grootboekrekening Voor kosten- en opbrengstsoort, etc.
- Bedrijfsrekening Voor de kostenplaats (afdeling).
Verrekenprijs tussen afdelingen bestaat uit:
- Standaardkostprijs Standaardhoeveelheid x standaardprijs.
- Standaardtarief Gebaseerd op vaste en variabele kosten.
In formule: + = +
Doorbelasting tussen afdelingen gebeurt vaak op basis van een eenheid die het beste past bij het
product of dienst die wordt geleverd.
- Ook het moment van doorbelasting hangt af van het product of dienst.
Het resultaat van een afdeling kan worden gesplitst in:
- Bezettingsverschillen Geven aan of de bezetting van een afdeling afwijk van de normale
bezetting. Ontstaat alleen op vaste kosten.
In formule: (𝑁𝑜𝑟𝑚𝑎𝑙𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑 − 𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑) ×
- Efficiencyverschillen Geven aan of de hoeveelheid werkelijk verbruikte eenheden
productiemiddel afwijkt van het toegestane verbruik in eenheden.
In formule: (𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑 – 𝑆𝑡𝑎𝑛𝑑𝑎𝑎𝑟𝑑 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑) × 𝑆𝑡𝑎𝑛𝑑𝑎𝑎𝑟𝑑𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠
- Prijsverschillen Geven aan of de prijs van de werkelijke verbruikte eenheden
productiemiddel afwijkt van de begrote/standaardprijs.
In formule: (𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠 − 𝑆𝑡𝑎𝑛𝑑𝑎𝑎𝑟𝑑 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠) × 𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑
Journaalposten
Magazijnafgiften
4… Kosten kartonverbruik Afd. A 33.410
Aan 3… Voorraad karton - 33410
Dagrapport machine (afd. B) t.b.v. Afd. A
4… Kosten verbruik machine uur Afd. A 21.000
Aan 8… Opbrengst energie Afd. B 6.000
Aan 8… Opbrengst lonen (vast) Afd. B 6.750
Aan 8… Opbrengst lonen (variabel) Afd. B 3.750
Aan 8… Opbrengst afschrijving Afd. B 4.500
Productierapport (afd. A)
7… Voorraad gereed product - 55.680
Aan 8… Opbrengst karton Afd. A 33.280
Aan 8… Opbrengst machine-uren Afd. A 22.400
1
, Loonverdeling
4… Kosten lonen (vast) Afd. B 7.000
4… Kosten lonen (variabel) Afd. B 3.360
Aan 2… Tussenrekening lonen - 10.360
Afschrijvingskosten
4… Afschrijvingskosten Afd. B 5.000
Aan 0… Afschrijving machines - 5.000
Energiekosten
4… Energiekosten Afd. B 5.850
Aan 1… Bank - 5.850
Stramien 2: De boekingen bij uitval en afval
Uitval Als een product na het gereedkomen wordt afgekeurd.
- Ontstaat in verschillende fasen van het productieproces.
- Positieve waarde Als het uitval nog een restwaarde heeft.
- Negatieve waarde Als het afvoeren en vernietigen geld kost.
- Kenmerk De volledige kosten van de voorgaande stappen van het productieproces gaan
verloren.
Afval Als er meer grondstoffen nodig zijn om een eindproduct te maken dan feitelijk in het
eindproduct wordt opgenomen.
- Positieve waarde Als het gebruikt kan worden in een ander product, kan worden
omgesmolten of op een andere manier kan worden hergebruikt.
- Negatieve waarde Als het geld kost om het afval af te voeren.
- Kenmerk Alleen de niet verbruikte grondstof gaat verloren.
Ook hierbij belangrijke informatie Analyse tussen begroot en werkelijke kosten/opbrengsten afval
en uitval.
Bepalend voor de administratieve verwerking van uitval Moment van keuring:
- Deze kan zijn als onderdeel van het productieproces.
- Deze kan zijn als aparte stap in het productieproces of op een aparte afdeling.
De laatste wordt alleen in het stramien gebruikt.
Uitval heeft in zijn algemeenheid een kostprijsverhogend effect.
- Alleen als deze een negatieve waarde heeft.
Als afval geen waarde heeft Kosten hiervan deel van grondstofkosten.
- Meer of minder afval heeft dan invloed op het efficiencyverschil.
Als afval wel een (positieve of negatieve) waarde heeft Apart resultaat Afvalresultaat.
Journaalposten – Uitval
Werkelijk verbruikte uren en materialen
4… Kosten verbruik grondstoffen Afd. C 8.950
Aan 3… Voorraad grondstoffen - 8.950
4… Kosten verbruik manuren Afd. C 8.955
Aan 8… Opbrengst montageafdeling Afd. A 8.955
4… Kosten verbruik machine-uren Afd. C 18.090
Aan 8… Opbrengst machineafdeling Afd. B 18.090
2
Stramien 1: De boekingen bij massaproductie
Massaproductie Het produceren van een grote hoeveelheid identieke producten.
- Belangrijke informatie hierbij Gerealiseerde kosten en opbrengsten en de analyse van de
verschillen tussen kosten en opbrengsten.
Bij journalisering worden grootboekrekeningen en bedrijfsrekeningen gebruikt.
- Grootboekrekening Voor kosten- en opbrengstsoort, etc.
- Bedrijfsrekening Voor de kostenplaats (afdeling).
Verrekenprijs tussen afdelingen bestaat uit:
- Standaardkostprijs Standaardhoeveelheid x standaardprijs.
- Standaardtarief Gebaseerd op vaste en variabele kosten.
In formule: + = +
Doorbelasting tussen afdelingen gebeurt vaak op basis van een eenheid die het beste past bij het
product of dienst die wordt geleverd.
- Ook het moment van doorbelasting hangt af van het product of dienst.
Het resultaat van een afdeling kan worden gesplitst in:
- Bezettingsverschillen Geven aan of de bezetting van een afdeling afwijk van de normale
bezetting. Ontstaat alleen op vaste kosten.
In formule: (𝑁𝑜𝑟𝑚𝑎𝑙𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑 − 𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑) ×
- Efficiencyverschillen Geven aan of de hoeveelheid werkelijk verbruikte eenheden
productiemiddel afwijkt van het toegestane verbruik in eenheden.
In formule: (𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑 – 𝑆𝑡𝑎𝑛𝑑𝑎𝑎𝑟𝑑 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑) × 𝑆𝑡𝑎𝑛𝑑𝑎𝑎𝑟𝑑𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠
- Prijsverschillen Geven aan of de prijs van de werkelijke verbruikte eenheden
productiemiddel afwijkt van de begrote/standaardprijs.
In formule: (𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠 − 𝑆𝑡𝑎𝑛𝑑𝑎𝑎𝑟𝑑 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠) × 𝑊𝑒𝑟𝑘𝑒𝑙𝑖𝑗𝑘𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑
Journaalposten
Magazijnafgiften
4… Kosten kartonverbruik Afd. A 33.410
Aan 3… Voorraad karton - 33410
Dagrapport machine (afd. B) t.b.v. Afd. A
4… Kosten verbruik machine uur Afd. A 21.000
Aan 8… Opbrengst energie Afd. B 6.000
Aan 8… Opbrengst lonen (vast) Afd. B 6.750
Aan 8… Opbrengst lonen (variabel) Afd. B 3.750
Aan 8… Opbrengst afschrijving Afd. B 4.500
Productierapport (afd. A)
7… Voorraad gereed product - 55.680
Aan 8… Opbrengst karton Afd. A 33.280
Aan 8… Opbrengst machine-uren Afd. A 22.400
1
, Loonverdeling
4… Kosten lonen (vast) Afd. B 7.000
4… Kosten lonen (variabel) Afd. B 3.360
Aan 2… Tussenrekening lonen - 10.360
Afschrijvingskosten
4… Afschrijvingskosten Afd. B 5.000
Aan 0… Afschrijving machines - 5.000
Energiekosten
4… Energiekosten Afd. B 5.850
Aan 1… Bank - 5.850
Stramien 2: De boekingen bij uitval en afval
Uitval Als een product na het gereedkomen wordt afgekeurd.
- Ontstaat in verschillende fasen van het productieproces.
- Positieve waarde Als het uitval nog een restwaarde heeft.
- Negatieve waarde Als het afvoeren en vernietigen geld kost.
- Kenmerk De volledige kosten van de voorgaande stappen van het productieproces gaan
verloren.
Afval Als er meer grondstoffen nodig zijn om een eindproduct te maken dan feitelijk in het
eindproduct wordt opgenomen.
- Positieve waarde Als het gebruikt kan worden in een ander product, kan worden
omgesmolten of op een andere manier kan worden hergebruikt.
- Negatieve waarde Als het geld kost om het afval af te voeren.
- Kenmerk Alleen de niet verbruikte grondstof gaat verloren.
Ook hierbij belangrijke informatie Analyse tussen begroot en werkelijke kosten/opbrengsten afval
en uitval.
Bepalend voor de administratieve verwerking van uitval Moment van keuring:
- Deze kan zijn als onderdeel van het productieproces.
- Deze kan zijn als aparte stap in het productieproces of op een aparte afdeling.
De laatste wordt alleen in het stramien gebruikt.
Uitval heeft in zijn algemeenheid een kostprijsverhogend effect.
- Alleen als deze een negatieve waarde heeft.
Als afval geen waarde heeft Kosten hiervan deel van grondstofkosten.
- Meer of minder afval heeft dan invloed op het efficiencyverschil.
Als afval wel een (positieve of negatieve) waarde heeft Apart resultaat Afvalresultaat.
Journaalposten – Uitval
Werkelijk verbruikte uren en materialen
4… Kosten verbruik grondstoffen Afd. C 8.950
Aan 3… Voorraad grondstoffen - 8.950
4… Kosten verbruik manuren Afd. C 8.955
Aan 8… Opbrengst montageafdeling Afd. A 8.955
4… Kosten verbruik machine-uren Afd. C 18.090
Aan 8… Opbrengst machineafdeling Afd. B 18.090
2
