Samenvatting familiaal vermogensrecht
Inleiding ......................................................................................................... 7
Huwelijksvermogensrecht .............................................................................. 7
Primair huwelijksstelsel ................................................................................................. 7
Basisbeginselen: minimum minimorum (kleine garantie op de rechten en plichten) ............... 7
Aard van de bepalingen:........................................................................................................ 8
Persoonlijke gevolgen ........................................................................................................... 8
Vermogensrechtelijke gevolgen............................................................................................. 8
Toepassingsgebied ............................................................................................................ 9
Krachtlijnen....................................................................................................................... 9
Vermogensrechtelijke gevolgen uitwerking ........................................................................... 9
Gelijkheid.......................................................................................................................... 9
Autonomie ........................................................................................................................ 9
Solidariteit ........................................................................................................................ 9
Hulp- en bijdrage verplichting ........................................................................................ 9
Bescherming van de gezinswoning ............................................................................... 10
Hoofdelijk voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen................... 10
Secundair huwelijksvermogensstelsel .......................................................................... 10
Wettlijk stelsel .................................................................................................................... 11
Statuut van de goederen/schulden .................................................................................. 11
BW .............................................................................................................................. 11
De residuaire gemeenschapskwalificatie als uitgangspunt ............................................ 11
De baten ..................................................................................................................... 11
Baten van het eigen vermogen.......................................................................................... 11
Baten van het gemeenschappelijk vemogen ..................................................................... 11
De schulden................................................................................................................. 12
Definitief en voorlopig passief ........................................................................................... 12
Het definitief passief: eigen en gemeenschappelijke schulden ......................................... 12
Het Voorlopig passief......................................................................................................... 12
De bewijsregels ........................................................................................................... 12
Bewijs van het eigen karakter van goederen .................................................................... 13
Het bestuur van de vermogens ........................................................................................ 13
Begrip ......................................................................................................................... 13
1
, Bestuur eigen vermogen .............................................................................................. 13
Bestuur gemeenschappelijk vermogen ......................................................................... 13
alleen bestuur .................................................................................................................... 14
Gezamenlijk bestuur .......................................................................................................... 14
Beschermingsmechanismen .............................................................................................. 14
Ontbinding, vereffenig en verdeling ................................................................................. 14
Ontbinding .................................................................................................................. 14
Vereffening en verdeling van het huwelijksvermogensstelsel........................................ 15
Vereffening ........................................................................................................................ 15
Patrimonia samestellen (kwalificatie van de goederen en schulden ............................ 15
Vergoedingsrekeningen opstellen ................................................................................. 15
Schulden GV betalen ..................................................................................................... 16
Verrekenen van de vergoedingen ................................................................................. 17
Verdeling............................................................................................................................ 17
Convetntionele stelsels................................................................................................ 18
Huwelijksovereenkomst ...................................................................................................... 18
Begrip ............................................................................................................................. 18
Geldigheidsvereisten ....................................................................................................... 18
Grondvereisten............................................................................................................ 18
Vormvereisten............................................................................................................. 18
Inhoud ............................................................................................................................ 18
Publiciteitsvereisten ........................................................................................................ 19
De conventionele stelsels .................................................................................................... 19
Gemeenschapsstelsels ..................................................................................................... 19
Uitbreiding van het GV ................................................................................................ 19
Uitbreiding van het GV: inbreng ........................................................................................ 19
Uitbreiding van het GV: anticipatieve inbreng .................................................................. 20
Algehele gemeenschap ...................................................................................................... 20
Beding tot afwijking van de wijze van vereffening en verdeling ..................................... 20
Beding van vooruitmaking................................................................................................. 20
Beding van ongelijke verdeling .......................................................................................... 20
KWalificatie als schenking? .......................................................................................... 21
Stelsel scheiding van goederen ........................................................................................ 21
Solidariteit? ................................................................................................................. 21
2
, Rechterlijke billijkheidscorrectie .................................................................................. 21
Relatievermogensrecht .................................................................................22
Samenwoningsvermogensrecht ................................................................................... 22
Wettelijke samenwoning..................................................................................................... 22
Het primair wettelijk samenwoningsrecht ........................................................................ 22
Het scundair wettelijk samenwoningsvermogensrecht ..................................................... 22
Feitelijke samenwoning....................................................................................................... 22
erfrecht .........................................................................................................23
Inleiding en begrippen ................................................................................................. 23
Openvallen van de nalatenschap ................................................................................. 24
de nalatenschap valt open door de dood ............................................................................. 24
stel dat het overlijden niet kan worden vastgesteld.......................................................... 24
wanneer valt nalatenschap precies open? ........................................................................ 24
De nalatenschap valt open in de woonplaats ....................................................................... 24
formaliteiten ...................................................................................................................... 24
erfbekwaamheid ......................................................................................................... 25
bestaan op het moment van het openvallen van de nalatenschap ........................................ 25
kind dat nog niet is verwekt............................................................................................. 25
overlevingsvoorwaarde ................................................................................................... 25
samenvattend ................................................................................................................. 25
niet onwaardig zijn ............................................................................................................. 25
Gronden van onwaardigheid art. 4.6, §1 BW .................................................................... 26
Schuldig verklaard voor opzettelijke misdrijven met de dood tot gevolg ....................... 26
Gezinsdrama’s en zelfmoord ........................................................................................ 26
schuldig verklaard wegens bepaalde misdrijven zonder de dood tot gevolg ................... 26
vergiffenis .......................................................................................................................... 26
overgang van de nalatenschap..................................................................................... 27
voorlopige bezitsoverdracht ................................................................................................ 27
eigendomsovergang en erfkeuze ......................................................................................... 27
Erfkeuze .......................................................................................................................... 27
verwerpen ................................................................................................................... 27
zuiver aanvaarden ....................................................................................................... 28
aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving ................................................... 28
3
, binnen welke termijn moet ik de erfkeuze maken ........................................................ 28
wat als een handelingsonbekwame een erfkeuze moet maken? ................................... 28
optierecht ................................................................................................................... 29
wettelijke devolutie .................................................................................................... 29
de wettelijke erfgerechtigden.............................................................................................. 29
inleiding en begrippen ..................................................................................................... 29
bloedverwanten .............................................................................................................. 30
bloedverwanten 1e orde .............................................................................................. 30
bloedverwanten 2e orde .............................................................................................. 30
Bloedverwanten 3e orde.............................................................................................. 31
Bloedverwanten 4e orde.............................................................................................. 31
plaatsvervulling ........................................................................................................... 31
techniek ............................................................................................................................. 31
verdeling per staak ............................................................................................................ 32
adoptie........................................................................................................................ 32
volle adoptie ...................................................................................................................... 32
gewone adoptie ................................................................................................................. 32
langstlevende echtgenoot ............................................................................................... 33
Voorwaarden .............................................................................................................. 33
erfrecht vervalt .................................................................................................................. 33
omvang van de erfaanspraken ..................................................................................... 34
afstammelingen met lle ..................................................................................................... 34
Gehele nalatenschap? ................................................................................................... 34
Beknot dit erfrecht de rechten van de afstammelingen? ............................................. 34
nauwe zijverwanten en of ascendenten en LLE ................................................................. 34
verre zijverwanten of zonder bloedverwanten en LLE ....................................................... 35
ongeacht met wie de LLE tot de nalatenschap komt......................................................... 35
bijzondere kenmerken van het erfrechtelijk vruchtgebruik ........................................... 35
bijzondere regels bij aanvang van erfrechtelijk vruchtgebruik.......................................... 35
bijzondere regels inzake de beëindiging van het erfrechtelijk vruchtgebruik ................... 35
omzetting VG ................................................................................................................. 36
omzetting in volle eigendom ..................................................................................... 36
Omzetting in geld ...................................................................................................... 36
omzetting in geïndexeerde en gewaarborgde rente................................................. 36
4
Inleiding ......................................................................................................... 7
Huwelijksvermogensrecht .............................................................................. 7
Primair huwelijksstelsel ................................................................................................. 7
Basisbeginselen: minimum minimorum (kleine garantie op de rechten en plichten) ............... 7
Aard van de bepalingen:........................................................................................................ 8
Persoonlijke gevolgen ........................................................................................................... 8
Vermogensrechtelijke gevolgen............................................................................................. 8
Toepassingsgebied ............................................................................................................ 9
Krachtlijnen....................................................................................................................... 9
Vermogensrechtelijke gevolgen uitwerking ........................................................................... 9
Gelijkheid.......................................................................................................................... 9
Autonomie ........................................................................................................................ 9
Solidariteit ........................................................................................................................ 9
Hulp- en bijdrage verplichting ........................................................................................ 9
Bescherming van de gezinswoning ............................................................................... 10
Hoofdelijk voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen................... 10
Secundair huwelijksvermogensstelsel .......................................................................... 10
Wettlijk stelsel .................................................................................................................... 11
Statuut van de goederen/schulden .................................................................................. 11
BW .............................................................................................................................. 11
De residuaire gemeenschapskwalificatie als uitgangspunt ............................................ 11
De baten ..................................................................................................................... 11
Baten van het eigen vermogen.......................................................................................... 11
Baten van het gemeenschappelijk vemogen ..................................................................... 11
De schulden................................................................................................................. 12
Definitief en voorlopig passief ........................................................................................... 12
Het definitief passief: eigen en gemeenschappelijke schulden ......................................... 12
Het Voorlopig passief......................................................................................................... 12
De bewijsregels ........................................................................................................... 12
Bewijs van het eigen karakter van goederen .................................................................... 13
Het bestuur van de vermogens ........................................................................................ 13
Begrip ......................................................................................................................... 13
1
, Bestuur eigen vermogen .............................................................................................. 13
Bestuur gemeenschappelijk vermogen ......................................................................... 13
alleen bestuur .................................................................................................................... 14
Gezamenlijk bestuur .......................................................................................................... 14
Beschermingsmechanismen .............................................................................................. 14
Ontbinding, vereffenig en verdeling ................................................................................. 14
Ontbinding .................................................................................................................. 14
Vereffening en verdeling van het huwelijksvermogensstelsel........................................ 15
Vereffening ........................................................................................................................ 15
Patrimonia samestellen (kwalificatie van de goederen en schulden ............................ 15
Vergoedingsrekeningen opstellen ................................................................................. 15
Schulden GV betalen ..................................................................................................... 16
Verrekenen van de vergoedingen ................................................................................. 17
Verdeling............................................................................................................................ 17
Convetntionele stelsels................................................................................................ 18
Huwelijksovereenkomst ...................................................................................................... 18
Begrip ............................................................................................................................. 18
Geldigheidsvereisten ....................................................................................................... 18
Grondvereisten............................................................................................................ 18
Vormvereisten............................................................................................................. 18
Inhoud ............................................................................................................................ 18
Publiciteitsvereisten ........................................................................................................ 19
De conventionele stelsels .................................................................................................... 19
Gemeenschapsstelsels ..................................................................................................... 19
Uitbreiding van het GV ................................................................................................ 19
Uitbreiding van het GV: inbreng ........................................................................................ 19
Uitbreiding van het GV: anticipatieve inbreng .................................................................. 20
Algehele gemeenschap ...................................................................................................... 20
Beding tot afwijking van de wijze van vereffening en verdeling ..................................... 20
Beding van vooruitmaking................................................................................................. 20
Beding van ongelijke verdeling .......................................................................................... 20
KWalificatie als schenking? .......................................................................................... 21
Stelsel scheiding van goederen ........................................................................................ 21
Solidariteit? ................................................................................................................. 21
2
, Rechterlijke billijkheidscorrectie .................................................................................. 21
Relatievermogensrecht .................................................................................22
Samenwoningsvermogensrecht ................................................................................... 22
Wettelijke samenwoning..................................................................................................... 22
Het primair wettelijk samenwoningsrecht ........................................................................ 22
Het scundair wettelijk samenwoningsvermogensrecht ..................................................... 22
Feitelijke samenwoning....................................................................................................... 22
erfrecht .........................................................................................................23
Inleiding en begrippen ................................................................................................. 23
Openvallen van de nalatenschap ................................................................................. 24
de nalatenschap valt open door de dood ............................................................................. 24
stel dat het overlijden niet kan worden vastgesteld.......................................................... 24
wanneer valt nalatenschap precies open? ........................................................................ 24
De nalatenschap valt open in de woonplaats ....................................................................... 24
formaliteiten ...................................................................................................................... 24
erfbekwaamheid ......................................................................................................... 25
bestaan op het moment van het openvallen van de nalatenschap ........................................ 25
kind dat nog niet is verwekt............................................................................................. 25
overlevingsvoorwaarde ................................................................................................... 25
samenvattend ................................................................................................................. 25
niet onwaardig zijn ............................................................................................................. 25
Gronden van onwaardigheid art. 4.6, §1 BW .................................................................... 26
Schuldig verklaard voor opzettelijke misdrijven met de dood tot gevolg ....................... 26
Gezinsdrama’s en zelfmoord ........................................................................................ 26
schuldig verklaard wegens bepaalde misdrijven zonder de dood tot gevolg ................... 26
vergiffenis .......................................................................................................................... 26
overgang van de nalatenschap..................................................................................... 27
voorlopige bezitsoverdracht ................................................................................................ 27
eigendomsovergang en erfkeuze ......................................................................................... 27
Erfkeuze .......................................................................................................................... 27
verwerpen ................................................................................................................... 27
zuiver aanvaarden ....................................................................................................... 28
aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving ................................................... 28
3
, binnen welke termijn moet ik de erfkeuze maken ........................................................ 28
wat als een handelingsonbekwame een erfkeuze moet maken? ................................... 28
optierecht ................................................................................................................... 29
wettelijke devolutie .................................................................................................... 29
de wettelijke erfgerechtigden.............................................................................................. 29
inleiding en begrippen ..................................................................................................... 29
bloedverwanten .............................................................................................................. 30
bloedverwanten 1e orde .............................................................................................. 30
bloedverwanten 2e orde .............................................................................................. 30
Bloedverwanten 3e orde.............................................................................................. 31
Bloedverwanten 4e orde.............................................................................................. 31
plaatsvervulling ........................................................................................................... 31
techniek ............................................................................................................................. 31
verdeling per staak ............................................................................................................ 32
adoptie........................................................................................................................ 32
volle adoptie ...................................................................................................................... 32
gewone adoptie ................................................................................................................. 32
langstlevende echtgenoot ............................................................................................... 33
Voorwaarden .............................................................................................................. 33
erfrecht vervalt .................................................................................................................. 33
omvang van de erfaanspraken ..................................................................................... 34
afstammelingen met lle ..................................................................................................... 34
Gehele nalatenschap? ................................................................................................... 34
Beknot dit erfrecht de rechten van de afstammelingen? ............................................. 34
nauwe zijverwanten en of ascendenten en LLE ................................................................. 34
verre zijverwanten of zonder bloedverwanten en LLE ....................................................... 35
ongeacht met wie de LLE tot de nalatenschap komt......................................................... 35
bijzondere kenmerken van het erfrechtelijk vruchtgebruik ........................................... 35
bijzondere regels bij aanvang van erfrechtelijk vruchtgebruik.......................................... 35
bijzondere regels inzake de beëindiging van het erfrechtelijk vruchtgebruik ................... 35
omzetting VG ................................................................................................................. 36
omzetting in volle eigendom ..................................................................................... 36
Omzetting in geld ...................................................................................................... 36
omzetting in geïndexeerde en gewaarborgde rente................................................. 36
4
