Thomas Mariën HIR
Begrippen leerpad 8
Prijsdiscriminatie
Perfecte prijsdiscriminatie
Tot nu veronderstelden we dat alle consumenten dezelfde prijs betalen voor hetzelfde goed of
dezelfde dienst. We gingen met andere woorden uit van uniforme prijzen. In de praktijk is het echter
mogelijk dat een producent aan sommige consumenten een hogere prijs vraagt dan aan anderen.
Dat noemen we prijsdiscriminatie
Perfecte prijsdiscriminatie:
De verkoper weet hoeveel elke koper bereidt is te betalen voor een product, en kan dus aan
iedereen een andere prijs vragen om zo zijn winst te verhogen.
De extra opbrengst bij het produceren van een extra eenheid die de monopolist verkoopt, is nu dus
gelijk aan de bereidheid tot betalen voor die eenheid. Hierdoor valt de MO-curve samen met de
Inverse vraagcurve!
Eerst was dit niet het geval, de MO-curve viel hier niet mee samen. Om de maximale winst te zoeken
moest je toen MO=MK zoeken. Omdat bij de nieuwe situatie MO= vraagcurve, kunnen we de
maximale winst ook vinden door de vraagcurve gelijk te stellen aan de MK curve.
Er is geen consumentensurplus bij perfecte prijsdiscriminatie, aangezien elke consument zijn
volledige bereidheid tot betalen afstaat! ZIE SLIDES
Samengevat:
Bij Perfecte prijsdiscriminatie is er dus een grotere hoeveelheid afzet dan bij uniforme prijszetting.
Bij prijsdiscriminatie is de winst groter en hier is er geen consumentensurplus.
Bij prijsdiscriminatie is er geen DWL.
Met perfecte prijsdiscriminatie kan de producent dus zijn winst vergroten, maar praktisch is dit
principe bijna onmogelijk. Je kan onmogelijk de bereidheid tot betalen van elke consument
inschatten.
Marktsegmentatie
Een monopolist kan zijn winst verhogen door een verschillende prijs te vragen aan zijn
consumenten. We onderzochten het extreme voorbeeld van perfecte prijsdiscriminatie. Nu bekijken
we een realistischer voorbeeld: marktsegmentatie.
Bij marktsegmentatie vraagt de monopolist een verschillende prijs aan verschillende groepen
consumenten!
-Onderscheid op basis van leeftijd (lagere prijs aan jongeren vragen bv, studentenkorting)
Een monopolist kan zijn winst vergroten door de markt in te delen in segmenten en aan beide
segmenten een verschillende prijs te vragen.
Voorwaarde: de consumenten mogen de goederen niet kunnen doorverkopen aan elkaar! Anders
kunnen de segmenten waarvoor het goed goedkoper is, deze goederen kunnen doorverkopen aan de
andere segmenten.
Bij bioscoop werkt dit principe dus wel, wanneer men de kaartjes checkt kan men nagaan of de
houder van het ticket tot bv het segment van de jongeren of van de volwassenen behoort.
, Thomas Mariën HIR
Tweedelig tarief
Een onderneming met marktmacht kan zijn winst vergroten door een tweedelig tarief toe te passen.
In dit geval verkoopt een onderneming onderdelen van eenzelfde product, afzonderlijk.
Bv een fuif die een inkom bedrag vraagt, en dan ook nog een aparte prijs voor de drankbonnen.
Of scheermeisjes: houder en mesjes afzonderlijk kopen.
We veronderstellen dat elke consument een identieke vraag naar bonnetjes heeft (dit is echter niet
heel realistisch).
Als er op een fuif bonnetjes worden verkocht, zal de consument een consumentensurplus hebben.
Dit is het bedrag dat de consument bereidt was om extra te betalen voor de drankbonnen. De
‘producent’ kan nu dus de inkomprijs gelijkstellen aan dit consumentensurplus, en zo dus zijn winst
maximaliseren.
Wanneer de prijs voor bonnetjes lager ligt, zal de winst op de bonnetjes dus ook lager zijn. In dit
geval zal het consumentensurplus dus stijgen, en kan de producent dus de inkom prijs ook verhogen.
De winst wordt gemaximaliseerd, bij de prijs waar de vraagcurve de MK(=GK) curve snijdt. Hier
kunnen we dan makkelijk de inkom prijs en de prijs voor de bonnetjes berekenen.
Een Cournot-duopolie
In dit onderdeel leiden we het Nash-evenwicht af in een Cournot-duopolie.
Deze afleiding gebeurt in meerdere stappen en het kan moeilijk zijn om het overzicht
te bewaren. Hieronder vatten we de structuur van wat volgt even samen. Bekijk deze
structuur opnieuw als je het overzicht verliest
1. Inleiding: We leggen uit wat een Cournot-duopolie is en introduceren het
begrip 'de residuele vraag'.
2. Speltheorie: We zoeken naar een Nash-evenwicht door een payoff-matrix op te
stellen zoals in module 1. We berekenen hiervoor de conditionele winstfuncties.
3. Het Cournot-Nash-evenwicht: We zoeken opnieuw hetzelfde Nash-evenwicht. Nu
doen we dit door grafisch en intuïtief de reacties van beide ondernemingen op
elkaar te analyseren.
4. Kartel: We bekijken de mogelijkheid dat de bedrijven samenwerken en hun
gezamenlijke winst maximaliseren. Dit geeft een andere uitkomst: de
karteloplossing
Cournot – De residuele vraag
Niet alleen monopolies hebben marktmacht. Ook wanneer er een klein aantal producenten actief zijn
op de markt hebben deze ondernemingen marktmacht.
Wanneer een klein aantal producenten een groot aantal consumenten bedient, spreken we van een
oligopolie.
We bekijken het specifieke geval van een Cournot-duopolie. De term duopolie betekent dat er twee
ondernemingen actief zijn.
De term Cournot wijst er op dat we te maken hebben met Cournot-competitie.
Bij een Cournot-competitie produceren beide ondernemingen een identiek goed. De ondernemingen
moeten hun productie op voorhand kiezen. Op een later tijdstip komen de geproduceerde goederen
tegelijk op de markt. De prijs die dan tot stand komt is de hoogst mogelijke prijs waaraan alle
goederen verkocht worden.
Begrippen leerpad 8
Prijsdiscriminatie
Perfecte prijsdiscriminatie
Tot nu veronderstelden we dat alle consumenten dezelfde prijs betalen voor hetzelfde goed of
dezelfde dienst. We gingen met andere woorden uit van uniforme prijzen. In de praktijk is het echter
mogelijk dat een producent aan sommige consumenten een hogere prijs vraagt dan aan anderen.
Dat noemen we prijsdiscriminatie
Perfecte prijsdiscriminatie:
De verkoper weet hoeveel elke koper bereidt is te betalen voor een product, en kan dus aan
iedereen een andere prijs vragen om zo zijn winst te verhogen.
De extra opbrengst bij het produceren van een extra eenheid die de monopolist verkoopt, is nu dus
gelijk aan de bereidheid tot betalen voor die eenheid. Hierdoor valt de MO-curve samen met de
Inverse vraagcurve!
Eerst was dit niet het geval, de MO-curve viel hier niet mee samen. Om de maximale winst te zoeken
moest je toen MO=MK zoeken. Omdat bij de nieuwe situatie MO= vraagcurve, kunnen we de
maximale winst ook vinden door de vraagcurve gelijk te stellen aan de MK curve.
Er is geen consumentensurplus bij perfecte prijsdiscriminatie, aangezien elke consument zijn
volledige bereidheid tot betalen afstaat! ZIE SLIDES
Samengevat:
Bij Perfecte prijsdiscriminatie is er dus een grotere hoeveelheid afzet dan bij uniforme prijszetting.
Bij prijsdiscriminatie is de winst groter en hier is er geen consumentensurplus.
Bij prijsdiscriminatie is er geen DWL.
Met perfecte prijsdiscriminatie kan de producent dus zijn winst vergroten, maar praktisch is dit
principe bijna onmogelijk. Je kan onmogelijk de bereidheid tot betalen van elke consument
inschatten.
Marktsegmentatie
Een monopolist kan zijn winst verhogen door een verschillende prijs te vragen aan zijn
consumenten. We onderzochten het extreme voorbeeld van perfecte prijsdiscriminatie. Nu bekijken
we een realistischer voorbeeld: marktsegmentatie.
Bij marktsegmentatie vraagt de monopolist een verschillende prijs aan verschillende groepen
consumenten!
-Onderscheid op basis van leeftijd (lagere prijs aan jongeren vragen bv, studentenkorting)
Een monopolist kan zijn winst vergroten door de markt in te delen in segmenten en aan beide
segmenten een verschillende prijs te vragen.
Voorwaarde: de consumenten mogen de goederen niet kunnen doorverkopen aan elkaar! Anders
kunnen de segmenten waarvoor het goed goedkoper is, deze goederen kunnen doorverkopen aan de
andere segmenten.
Bij bioscoop werkt dit principe dus wel, wanneer men de kaartjes checkt kan men nagaan of de
houder van het ticket tot bv het segment van de jongeren of van de volwassenen behoort.
, Thomas Mariën HIR
Tweedelig tarief
Een onderneming met marktmacht kan zijn winst vergroten door een tweedelig tarief toe te passen.
In dit geval verkoopt een onderneming onderdelen van eenzelfde product, afzonderlijk.
Bv een fuif die een inkom bedrag vraagt, en dan ook nog een aparte prijs voor de drankbonnen.
Of scheermeisjes: houder en mesjes afzonderlijk kopen.
We veronderstellen dat elke consument een identieke vraag naar bonnetjes heeft (dit is echter niet
heel realistisch).
Als er op een fuif bonnetjes worden verkocht, zal de consument een consumentensurplus hebben.
Dit is het bedrag dat de consument bereidt was om extra te betalen voor de drankbonnen. De
‘producent’ kan nu dus de inkomprijs gelijkstellen aan dit consumentensurplus, en zo dus zijn winst
maximaliseren.
Wanneer de prijs voor bonnetjes lager ligt, zal de winst op de bonnetjes dus ook lager zijn. In dit
geval zal het consumentensurplus dus stijgen, en kan de producent dus de inkom prijs ook verhogen.
De winst wordt gemaximaliseerd, bij de prijs waar de vraagcurve de MK(=GK) curve snijdt. Hier
kunnen we dan makkelijk de inkom prijs en de prijs voor de bonnetjes berekenen.
Een Cournot-duopolie
In dit onderdeel leiden we het Nash-evenwicht af in een Cournot-duopolie.
Deze afleiding gebeurt in meerdere stappen en het kan moeilijk zijn om het overzicht
te bewaren. Hieronder vatten we de structuur van wat volgt even samen. Bekijk deze
structuur opnieuw als je het overzicht verliest
1. Inleiding: We leggen uit wat een Cournot-duopolie is en introduceren het
begrip 'de residuele vraag'.
2. Speltheorie: We zoeken naar een Nash-evenwicht door een payoff-matrix op te
stellen zoals in module 1. We berekenen hiervoor de conditionele winstfuncties.
3. Het Cournot-Nash-evenwicht: We zoeken opnieuw hetzelfde Nash-evenwicht. Nu
doen we dit door grafisch en intuïtief de reacties van beide ondernemingen op
elkaar te analyseren.
4. Kartel: We bekijken de mogelijkheid dat de bedrijven samenwerken en hun
gezamenlijke winst maximaliseren. Dit geeft een andere uitkomst: de
karteloplossing
Cournot – De residuele vraag
Niet alleen monopolies hebben marktmacht. Ook wanneer er een klein aantal producenten actief zijn
op de markt hebben deze ondernemingen marktmacht.
Wanneer een klein aantal producenten een groot aantal consumenten bedient, spreken we van een
oligopolie.
We bekijken het specifieke geval van een Cournot-duopolie. De term duopolie betekent dat er twee
ondernemingen actief zijn.
De term Cournot wijst er op dat we te maken hebben met Cournot-competitie.
Bij een Cournot-competitie produceren beide ondernemingen een identiek goed. De ondernemingen
moeten hun productie op voorhand kiezen. Op een later tijdstip komen de geproduceerde goederen
tegelijk op de markt. De prijs die dan tot stand komt is de hoogst mogelijke prijs waaraan alle
goederen verkocht worden.
