2017 - 2018
Samenvatt
ing
materieel
strafrecht
Hannelore mason
,Inhoud
Introductie............................................................................................................................... 4
Verhaal................................................................................................................................ 4
Praktisch.............................................................................................................................. 4
1. Inleiding............................................................................................................................... 5
1.1. Begripsbepaling............................................................................................................ 5
1.2. Inhoud en indeling van het strafrecht (later)..................................................................5
2. Positief strafrecht................................................................................................................ 6
2.1. De strafwet................................................................................................................... 6
2.1.1. Algemene bepalingen.............................................................................................6
2.1.2. Toepasselijkheid van de strafwet in de tijd.............................................................9
2.1.3. Toepasselijkheid van de strafwet naar de plaats..................................................11
territoriale misdrijven > onder Belgische strafwet, tenzij uitzondering.............................11
extraterritoriale misdrijven > niet onder Belgische strafwet, tenzij uitzondering..............11
Vele uitzonderingen ivm extra-territoriale misdrijven igv bepaalde aanknopingspunten. 11
Regels ivm afbakening Belgisch grondgebied (NK).......................................................11
Regels ivm lokalisering van het misdrijf : territoriaal misdrijf zodra een van de
constitutieve bestanddelen op Belgisch grondgebied.....................................................11
2.1.4. Toepasselijkheid strafwet naar de persoon..........................................................11
2.2. Het misdrijf.................................................................................................................. 12
2.2.1. Algemene beginselen...........................................................................................12
2.2.2. Het materieel bestanddeel van het misdrijf...........................................................13
2.2.3. Het moreel bestanddeel van het misdrijf..............................................................14
2.2.4. De wettelijke indeling van misdrijven....................................................................15
2.2.5. Verzwarende omstandigheden.............................................................................19
2.2.6. De strafbare poging..............................................................................................20
2.2.7. De rechtvaardigingsgronden................................................................................24
2.3. De dader..................................................................................................................... 30
2.3.1. Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen (art. 5 Sw., inw 2/07/1999).........30
2.3.2. Strafbare deelneming: EXAMEN..........................................................................31
2.3.2.1. Voorwaarden hoofdmisdrijf................................................................................31
2.3.2.2. deelnemingsgedraging.....................................................................................32
2.3.2.3. Hoe bereken ik de straf?...................................................................................33
2.3.3. De gronden van schulduitsluiting..........................................................................34
2.3.4. Gronden van niet-toerekeningsvatbaarheid..........................................................36
2.3.4.1. Niet-toerekeningsvatbaarheid & internering......................................................36
2.3.5. De straf uitsluitende verschoningsgronden...........................................................37
1
, 2.3.5.1. Verschoningsgronden.......................................................................................37
2.3.5.2. Bloed- en aanverwandschap.............................................................................37
2.3.5.3. Aangifte aan de overheid en onderwerping.......................................................38
2.4. Straffen....................................................................................................................... 39
2.4.1. Algemene beginselen...........................................................................................39
2.4.1.1. Straf – EVRM & EHRM.....................................................................................39
2.4.2. De straffen............................................................................................................ 39
2.4.2.1. De indeling van straffen.....................................................................................39
2.4.2.2. Bestanddelen misdrijf en opbouw strafbaarheid................................................40
2.4.2.3. Overzicht straffen..............................................................................................40
2.4.2.4. Vrijheidsberovende straffen...............................................................................40
2.4.2.5. Elektronisch toezicht.........................................................................................41
2.4.2.6. Werkstraf........................................................................................................... 41
2.4.2.7. Autonome probatiestraf.....................................................................................42
2.4.2.8. Geldboete..........................................................................................................43
2.4.2.9. Aan geldboete gelijkaardige mechanisme.........................................................44
2.4.2.10. Verbeurdverklaring (VBV, confiscatie).............................................................44
2.4.2.11. T.B.S (ter beschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank).....................49
2.4.2.12. Beroepsverbod: afzetting en ontzetting...........................................................49
2.4.2.13. Verval van het recht tot sturen/stadionverbod/woonverbod.............................50
2.4.2.14. Bekendmaking van vonnissen en arresten......................................................51
2.4.2.15. Specifieke straffen rechtspersoon (art. 7bis Sw.)............................................51
2.4.3. Bepaling van de straf...............................................................................................52
2.4.3.1. Overzicht straffen..............................................................................................52
2.4.3.2. De straftoemeting..............................................................................................52
2.4.3.3. Straf verminderende verschoningsgronden.......................................................53
2.4.3.4. Bestanddelen misdrijf en opbouw strafbaarheid................................................54
2.4.3.5. Verzachtende omstandigheden.........................................................................54
2.4.3.6. Werking V.O.: voor welke misdrijven.................................................................54
2.4.3.7. Werking V.O.: herhaling strafmaat....................................................................54
2.4.3.8. V.O. bij misdaden: hoofdstraf............................................................................55
2.4.3.9. Misdaden en V.O...............................................................................................58
2.4.3.10. VO bij wanbedrijven........................................................................................58
2.4.3.11. Herhaling.........................................................................................................59
2.4.3.12. Samenloop......................................................................................................59
2.4.4. De modaliteit van straffen........................................................................................61
2.4.4.1. Probatiewet – modaliteiten van strafoplegging..................................................61
2
, 2.4.5. De uitvoering van straffen........................................................................................64
2.4.5.1. Strafuitvoering vrijheidsberovende straf............................................................64
2.4.6. Genade.................................................................................................................... 66
2.4.7. Verjaring van de straf...............................................................................................66
2.4.8. Verval van de straf: overlijden veroordeelde............................................................67
2.4.8.1. Andere gronden van verval van de straf............................................................67
2.4.9. De burgerlijke gevolgen van het misdrijf..................................................................68
2.4.9.1. Niet-strafrechtelijke gevolgen schuldverklaring t.a.v. … (handboek nr 378)......68
2.4.9.2. Andere niet-strafrechtelijke gevolgen schuldigverklaring...................................68
3
Samenvatt
ing
materieel
strafrecht
Hannelore mason
,Inhoud
Introductie............................................................................................................................... 4
Verhaal................................................................................................................................ 4
Praktisch.............................................................................................................................. 4
1. Inleiding............................................................................................................................... 5
1.1. Begripsbepaling............................................................................................................ 5
1.2. Inhoud en indeling van het strafrecht (later)..................................................................5
2. Positief strafrecht................................................................................................................ 6
2.1. De strafwet................................................................................................................... 6
2.1.1. Algemene bepalingen.............................................................................................6
2.1.2. Toepasselijkheid van de strafwet in de tijd.............................................................9
2.1.3. Toepasselijkheid van de strafwet naar de plaats..................................................11
territoriale misdrijven > onder Belgische strafwet, tenzij uitzondering.............................11
extraterritoriale misdrijven > niet onder Belgische strafwet, tenzij uitzondering..............11
Vele uitzonderingen ivm extra-territoriale misdrijven igv bepaalde aanknopingspunten. 11
Regels ivm afbakening Belgisch grondgebied (NK).......................................................11
Regels ivm lokalisering van het misdrijf : territoriaal misdrijf zodra een van de
constitutieve bestanddelen op Belgisch grondgebied.....................................................11
2.1.4. Toepasselijkheid strafwet naar de persoon..........................................................11
2.2. Het misdrijf.................................................................................................................. 12
2.2.1. Algemene beginselen...........................................................................................12
2.2.2. Het materieel bestanddeel van het misdrijf...........................................................13
2.2.3. Het moreel bestanddeel van het misdrijf..............................................................14
2.2.4. De wettelijke indeling van misdrijven....................................................................15
2.2.5. Verzwarende omstandigheden.............................................................................19
2.2.6. De strafbare poging..............................................................................................20
2.2.7. De rechtvaardigingsgronden................................................................................24
2.3. De dader..................................................................................................................... 30
2.3.1. Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen (art. 5 Sw., inw 2/07/1999).........30
2.3.2. Strafbare deelneming: EXAMEN..........................................................................31
2.3.2.1. Voorwaarden hoofdmisdrijf................................................................................31
2.3.2.2. deelnemingsgedraging.....................................................................................32
2.3.2.3. Hoe bereken ik de straf?...................................................................................33
2.3.3. De gronden van schulduitsluiting..........................................................................34
2.3.4. Gronden van niet-toerekeningsvatbaarheid..........................................................36
2.3.4.1. Niet-toerekeningsvatbaarheid & internering......................................................36
2.3.5. De straf uitsluitende verschoningsgronden...........................................................37
1
, 2.3.5.1. Verschoningsgronden.......................................................................................37
2.3.5.2. Bloed- en aanverwandschap.............................................................................37
2.3.5.3. Aangifte aan de overheid en onderwerping.......................................................38
2.4. Straffen....................................................................................................................... 39
2.4.1. Algemene beginselen...........................................................................................39
2.4.1.1. Straf – EVRM & EHRM.....................................................................................39
2.4.2. De straffen............................................................................................................ 39
2.4.2.1. De indeling van straffen.....................................................................................39
2.4.2.2. Bestanddelen misdrijf en opbouw strafbaarheid................................................40
2.4.2.3. Overzicht straffen..............................................................................................40
2.4.2.4. Vrijheidsberovende straffen...............................................................................40
2.4.2.5. Elektronisch toezicht.........................................................................................41
2.4.2.6. Werkstraf........................................................................................................... 41
2.4.2.7. Autonome probatiestraf.....................................................................................42
2.4.2.8. Geldboete..........................................................................................................43
2.4.2.9. Aan geldboete gelijkaardige mechanisme.........................................................44
2.4.2.10. Verbeurdverklaring (VBV, confiscatie).............................................................44
2.4.2.11. T.B.S (ter beschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank).....................49
2.4.2.12. Beroepsverbod: afzetting en ontzetting...........................................................49
2.4.2.13. Verval van het recht tot sturen/stadionverbod/woonverbod.............................50
2.4.2.14. Bekendmaking van vonnissen en arresten......................................................51
2.4.2.15. Specifieke straffen rechtspersoon (art. 7bis Sw.)............................................51
2.4.3. Bepaling van de straf...............................................................................................52
2.4.3.1. Overzicht straffen..............................................................................................52
2.4.3.2. De straftoemeting..............................................................................................52
2.4.3.3. Straf verminderende verschoningsgronden.......................................................53
2.4.3.4. Bestanddelen misdrijf en opbouw strafbaarheid................................................54
2.4.3.5. Verzachtende omstandigheden.........................................................................54
2.4.3.6. Werking V.O.: voor welke misdrijven.................................................................54
2.4.3.7. Werking V.O.: herhaling strafmaat....................................................................54
2.4.3.8. V.O. bij misdaden: hoofdstraf............................................................................55
2.4.3.9. Misdaden en V.O...............................................................................................58
2.4.3.10. VO bij wanbedrijven........................................................................................58
2.4.3.11. Herhaling.........................................................................................................59
2.4.3.12. Samenloop......................................................................................................59
2.4.4. De modaliteit van straffen........................................................................................61
2.4.4.1. Probatiewet – modaliteiten van strafoplegging..................................................61
2
, 2.4.5. De uitvoering van straffen........................................................................................64
2.4.5.1. Strafuitvoering vrijheidsberovende straf............................................................64
2.4.6. Genade.................................................................................................................... 66
2.4.7. Verjaring van de straf...............................................................................................66
2.4.8. Verval van de straf: overlijden veroordeelde............................................................67
2.4.8.1. Andere gronden van verval van de straf............................................................67
2.4.9. De burgerlijke gevolgen van het misdrijf..................................................................68
2.4.9.1. Niet-strafrechtelijke gevolgen schuldverklaring t.a.v. … (handboek nr 378)......68
2.4.9.2. Andere niet-strafrechtelijke gevolgen schuldigverklaring...................................68
3
