Casuslijst HK
Les 1
De Vikingen (inleiding)
Correcte info adhv materïele resten
Nood aan bronnenkritiek: bronnen die ons informeren over de geschiedenis
Overblijfselen vs. Overleveringen (wie schreef ze?)
o Vikingen schreven niet zelf maakten geen geschiedverhalen van eigen avonturen
(contemporaine overleveringen)
o Wel teksten met runen maar die hadden hele andere betekenis
Schriftelijke getuigenissen die er wel zijn komen van Europese clerici op vasteland
(vikingssagen 11-13 E)
o Annalen (in Latijn)
o Gebruik van stereotiep discours, ook beknopt
o Af en toe ook kroniek in andere (volks)taal (bv. Anglo saxon chronicle)
Abdijen geplunderd en in brand gestoken vikingen versmolten beelden tot munten
(positief)
Weinig sporen in de bodem
o Paar burchten/forten opgericht na 840 (oa Brugge) door Frankische koning, Vlaamse
graven.. (castella recens facta)
o Monikken van sint baafs vluchtten weg naar Brugge, verliezen zilveren kruis gestolen
door Bruggelingen 851
o Archeologie: munten, wapens, schepen
Gebeurtenis> interpretatie> neerslag in bron> interpretatie van bron door historici>
verklaring> weergaven als historisch narratief
De Russische agressie tegen Oekraïne en oorlogspropaganda
(bronnen: bewuste creaties?)
Typologie van de bron in functie van de intentie
Zowel vraag naar oorzakelijkheid, als de vraag naar morele schuld en juridische legitimiteit
o Moeten wij ‘als nietswetende burger’ oordelen over de situatie?
Factor geopolitiek: LT vs KT- oorzaken , structuren, feiten, personen
Ideologisch interpretatiekader, wetenschappelijk paradigma
Los van alle discussies, en als noodzakelijke voorwaarde om die te kunnen voeren: wat zijn de
feiten? En Hoe komen we die te weten?
o Ook niet meteen een ‘slechterik’ bestempelen, maar openstaan en ook gebruik
maken van de rede
Hoe komt een Wikipedia-pagina tot stand? Wanneer is iets een ‘officieel feit’?
Over een hedendaags feit ontstaat een narratief terwijl het bezig is
Bv. Bloedbad Bucha
Massamoord van Oekraïense burgers en krijgsgevangenen tijdens strijd om bezetting van
Bucha (1/4/2022)
o Hoeveel mensen zijn daar nu vermoord? Zie ook oorlogsrecht en oorlogsmisdaden?
Veel aanwijzingen dat Rusland schuldig is aan oorlogsmisdaden
o Ontstaan discussie wat er aan de hand is: Wat is echt? Zijn mensen altijd
tegendraads? (bv. eerst antivaxxer en nu pro-poetin)
Men kan niet omgaan met alle tegenstrijdige en manipulerende info die komt +
ook niet moeilijk om te liegen en manipuleren (propaganda)
o Probleem: we zijn afhankelijk van anderen; we kunnen zelf niet ter plekke gaan kijken
, o Dus we leren wat wij te weten komen; manipulatie?
Luchtfoto massagraf? Doodsoorzaken? (wie kan de informatie ter plekke
checken?)
Fact checking: als reporter ben je verplicht om na te gaan of het juist is wat je schrijft; ook
voor wetenschappers
o Journalisten brengen historische kritiek in de praktijk
o Politici zou dit eigenlijk ook moeten doen
o Manieren om artikels te factchecken
Zoek de bron (andere verhalen gebracht door de bron?)
Zoek de foto/ screenshot van de video online
Herkenbare elementen in beeld?
o Klassieker van de mediakritiek; selecties van de feiten en selectieve verontwaardiging
Mensenrechtenorganisaties en onderzoekscomissies (bv. humans rights watch)
o Wordt verdacht gemaakt ‘noise’ op de informatie
Alle partijen in een conflict hebben er belang bij zaken te ‘framen’ juiste feiten worden
vaak gemanipuleerd
o Bv. verkrachting in relatie tot oorlogsmisdaden?
o Bv. dood OekraÏens kind ‘ingezet’ door Oekraïeners omdat het emoties en affiniteit
opwerkt
o Bv. is een massagraf met allemaal mensen die gewoon omkwamen? Sommigen
waren vastgebonden en in gevangenschap doodgeschoten
o Anne Morelli: 10 geboden van de oorlogspropaganda
Ook rekening houden met verwoording van de feiten: discoursanalyse
o Connotaties- actief/ passief
Welke documenten kunne we gebruiken? Welke getuigenissen zij betrouwbaar? Wie heeft
welk belang om te liegen en te verdraaien?
Hoe kunnen juiste feiten op een selectieve manier gebruikt worden?
Maurice De Wilde
Techniek van het harde interview: confrontatie en meespelen met geïnterviewde om
verleden te reconstrueren
o Kijkt op voorhand wat ze allemaal gedaan hebben en zo direct confronteren en
gerichte vragen stellen bevraagden liegen en draaien rond de pot, let ook op
lichaamstaal
o Interviewt ook een demanist (collaborator): confronteert hem met een verslag
van zijn hand
o Komt altijd op onverwachte momenten + urenlang hameren (agressie)
o Stelt vragenlijsten op tijdens voorafgaand gesprek: voorbereiding!
Maurice zelf onderwerp van studie: interviewtechniek op de grens van deontologie
Toegepast door productiekern WOII (1970-1991)
Heel eigenzinnige journalist die interviews doet over controversen
o Collaboratie met de nazi’s
o Na oorlog: vervolging/ repressie van de collaborateurs
Interview: historische bron; verschillende lagen
o Fatische laag (feitelijk uitgesproken tekst-cognitieve info)
o Muzische laag (toonband, intonaties, pauze - gemoedsgesteldheid bevraagde)
o Paralinguale laag (lichaamstaal, mimiek)
o Extra-linguale laag (achtergrondgeluiden/-gebeurtenissen)
Enkel nr.1 makkelijk weer te geven in een tekst
Les 1
De Vikingen (inleiding)
Correcte info adhv materïele resten
Nood aan bronnenkritiek: bronnen die ons informeren over de geschiedenis
Overblijfselen vs. Overleveringen (wie schreef ze?)
o Vikingen schreven niet zelf maakten geen geschiedverhalen van eigen avonturen
(contemporaine overleveringen)
o Wel teksten met runen maar die hadden hele andere betekenis
Schriftelijke getuigenissen die er wel zijn komen van Europese clerici op vasteland
(vikingssagen 11-13 E)
o Annalen (in Latijn)
o Gebruik van stereotiep discours, ook beknopt
o Af en toe ook kroniek in andere (volks)taal (bv. Anglo saxon chronicle)
Abdijen geplunderd en in brand gestoken vikingen versmolten beelden tot munten
(positief)
Weinig sporen in de bodem
o Paar burchten/forten opgericht na 840 (oa Brugge) door Frankische koning, Vlaamse
graven.. (castella recens facta)
o Monikken van sint baafs vluchtten weg naar Brugge, verliezen zilveren kruis gestolen
door Bruggelingen 851
o Archeologie: munten, wapens, schepen
Gebeurtenis> interpretatie> neerslag in bron> interpretatie van bron door historici>
verklaring> weergaven als historisch narratief
De Russische agressie tegen Oekraïne en oorlogspropaganda
(bronnen: bewuste creaties?)
Typologie van de bron in functie van de intentie
Zowel vraag naar oorzakelijkheid, als de vraag naar morele schuld en juridische legitimiteit
o Moeten wij ‘als nietswetende burger’ oordelen over de situatie?
Factor geopolitiek: LT vs KT- oorzaken , structuren, feiten, personen
Ideologisch interpretatiekader, wetenschappelijk paradigma
Los van alle discussies, en als noodzakelijke voorwaarde om die te kunnen voeren: wat zijn de
feiten? En Hoe komen we die te weten?
o Ook niet meteen een ‘slechterik’ bestempelen, maar openstaan en ook gebruik
maken van de rede
Hoe komt een Wikipedia-pagina tot stand? Wanneer is iets een ‘officieel feit’?
Over een hedendaags feit ontstaat een narratief terwijl het bezig is
Bv. Bloedbad Bucha
Massamoord van Oekraïense burgers en krijgsgevangenen tijdens strijd om bezetting van
Bucha (1/4/2022)
o Hoeveel mensen zijn daar nu vermoord? Zie ook oorlogsrecht en oorlogsmisdaden?
Veel aanwijzingen dat Rusland schuldig is aan oorlogsmisdaden
o Ontstaan discussie wat er aan de hand is: Wat is echt? Zijn mensen altijd
tegendraads? (bv. eerst antivaxxer en nu pro-poetin)
Men kan niet omgaan met alle tegenstrijdige en manipulerende info die komt +
ook niet moeilijk om te liegen en manipuleren (propaganda)
o Probleem: we zijn afhankelijk van anderen; we kunnen zelf niet ter plekke gaan kijken
, o Dus we leren wat wij te weten komen; manipulatie?
Luchtfoto massagraf? Doodsoorzaken? (wie kan de informatie ter plekke
checken?)
Fact checking: als reporter ben je verplicht om na te gaan of het juist is wat je schrijft; ook
voor wetenschappers
o Journalisten brengen historische kritiek in de praktijk
o Politici zou dit eigenlijk ook moeten doen
o Manieren om artikels te factchecken
Zoek de bron (andere verhalen gebracht door de bron?)
Zoek de foto/ screenshot van de video online
Herkenbare elementen in beeld?
o Klassieker van de mediakritiek; selecties van de feiten en selectieve verontwaardiging
Mensenrechtenorganisaties en onderzoekscomissies (bv. humans rights watch)
o Wordt verdacht gemaakt ‘noise’ op de informatie
Alle partijen in een conflict hebben er belang bij zaken te ‘framen’ juiste feiten worden
vaak gemanipuleerd
o Bv. verkrachting in relatie tot oorlogsmisdaden?
o Bv. dood OekraÏens kind ‘ingezet’ door Oekraïeners omdat het emoties en affiniteit
opwerkt
o Bv. is een massagraf met allemaal mensen die gewoon omkwamen? Sommigen
waren vastgebonden en in gevangenschap doodgeschoten
o Anne Morelli: 10 geboden van de oorlogspropaganda
Ook rekening houden met verwoording van de feiten: discoursanalyse
o Connotaties- actief/ passief
Welke documenten kunne we gebruiken? Welke getuigenissen zij betrouwbaar? Wie heeft
welk belang om te liegen en te verdraaien?
Hoe kunnen juiste feiten op een selectieve manier gebruikt worden?
Maurice De Wilde
Techniek van het harde interview: confrontatie en meespelen met geïnterviewde om
verleden te reconstrueren
o Kijkt op voorhand wat ze allemaal gedaan hebben en zo direct confronteren en
gerichte vragen stellen bevraagden liegen en draaien rond de pot, let ook op
lichaamstaal
o Interviewt ook een demanist (collaborator): confronteert hem met een verslag
van zijn hand
o Komt altijd op onverwachte momenten + urenlang hameren (agressie)
o Stelt vragenlijsten op tijdens voorafgaand gesprek: voorbereiding!
Maurice zelf onderwerp van studie: interviewtechniek op de grens van deontologie
Toegepast door productiekern WOII (1970-1991)
Heel eigenzinnige journalist die interviews doet over controversen
o Collaboratie met de nazi’s
o Na oorlog: vervolging/ repressie van de collaborateurs
Interview: historische bron; verschillende lagen
o Fatische laag (feitelijk uitgesproken tekst-cognitieve info)
o Muzische laag (toonband, intonaties, pauze - gemoedsgesteldheid bevraagde)
o Paralinguale laag (lichaamstaal, mimiek)
o Extra-linguale laag (achtergrondgeluiden/-gebeurtenissen)
Enkel nr.1 makkelijk weer te geven in een tekst
