Samenvatting Anatomie en fysiologie van het endocrien stelsel

ANATOMIE & FYSIOLOGIE VAN
HET ENDOCRIENE STELSEL
INLEIDING
Exocriene klieren: - scheiden hun product af ah extern milieu
 vocht + zout + eiwit/vet
- beschikken over afvoergang

Endocriene klieren: - scheiden hun product af ah bloed
 hormoon
- beschikken nt over afvoergang


CHEMISCHE STRUCTUUT VN HORMONEN
Obv chemische structuur kunnen hormonen in 3 groepen worden verdeeld:

Derivaten vn aminozuren: lijken op aminozuur qua structuur
 bv. adrenaline, dopamine, melatonine, …

Peptidehormonen: ketens vn aminozuren
 bv. ADH, oxytocine, groeihormoon, …
 grootste groep

Derivaten vn vetten: - lijken op cholesterol: steroïden
 bv. oestrogeen, cortisol, …
- lijken op vetzuren: eicosanoïden
 bv. prostaglandines

 wateronoplosbaar !!


HORMONEN: BOODSCHAPPERMOLECULEN
Aangemaakt door endocriene klieren oiv adequate stimulus
Vrijgegeven ih bloed
Werken op afstand vd klier in op doelwitcellen
 ‘target cells’

Brengen respons teweeg thv target cells met eventueel weerslag op bloedsamenstelling
Respons heft stimulus op
= negatieve feedback

, VERSCHIL TSS ENDOCRIEN & ZENUWSTELSEL
Endocrien systeem: - langzame, chronische signaaloverdracht
- gebruikt bloedsomloop om grotere afstanden te overbruggen
- boodschapperstoffen zijn hormonen

Zenuwstelsel: - zeer snelle signalering
- gebruikt zenuwbanen ter overbrugging
- boodschap tss cellen wordt doorgegeven door neurotransmitters thv synapsen


ENKELE VOORNAME FUNCTIES VN HORMONEN
Regulering vd eetlust + spijsvertering
 onderlinge samenwerking spijsverteringsorganen

Regulering vd stofwisseling
 katabolisme: bij vasten & chronische stress
 anabolisme: postprandiaal

Regulering vn membraantransport & vn uitscheiding
 pH-waarde
 water & elektrolytenhuishouding

Regulering vd groei & maturatie
Regulering vd vruchtbaarheid & voortplantingsdrift
In samenwerking met zenuwstelsel
 acute stress respons


HORMONEN BEÏNVLOEDEN ELKAAR
Antagonisme: hormonen werken mekaar tegen
 heffen mekaars werking op = neutraliseren elkaar
 bv. insuline >< glucagon

Synergisme: hormonen versterken elkaar
 bv. steroïdhormonen onderling

Permissief: ene hormoon moet aanwezig zijn opdat het 2e effect zou hebben
 bv. adrenaline heeft GN effect op energieverbruik tenzij schildklierhormoon ook
aanwezig is

Integratief: hormonen hebben verschillende maar complementaire effecten
 bv. calcitriol & parathyroïdhormoon zijn beiden betrokken bij calciumstofwisseling