DERMATOLOGIE
2021-2022
,1. Terminologie
- Beschrijving v letsels = essentieel
- Aantasting huid
o Letsel: enkele letsels vd huid (bv. 4 of 5 vlekken)
o Eruptie (= rash): veralgemeende aantasting vd huid
- Soorten letsels
o Vlakke letsels
§ Macula: vlak letsel (dus niet verheven), in een bepaalde kleur (rood, wit,…)
o Verheven letsels
§ Papel: kleine vaste verhevenheid, <5mm
• Oppervlak kan ook nog verschillend zijn (komen we later op terug)
§ Nodule: grotere vast verheven letsel
§ Plaque: groter vlak verheven letsel
o Blaasje
§ Vesikel: klein blaasje (<5mm) m helder vocht
• Lokalisatie in de epidermis of dermis = belangrijk
§ Bulla = groot blaasje
• Lokalisatie in de epidermis of dermis
§ Pustel: collectie van pus is in een blaar (ken je van acne letsels).
• Meestal de grote van een papel
• Niet steeds infectieus, steriele pus ook mogelijk
o Cyste: holte met epitheliale aflijning
o Kwaddel: typische letsel van urticaria: verheven en vluchtig
§ ~ Netelroos
- Schilfering
o Pityriasiforme: heel fijne (‘pityriasis’ = vertaling van zemelen’).
o Psoriasiforme: heel dik (‘psoriasis’)
- Beschading
o Erosie: oppervlakkig defect, defect in de epidermis.
§ geen littekenvorming
o Ulcus: dieper dan epidermis (↔ erosie)
§ Wel littekenvorming mogelijk
- Keratosis: huid die verdikt is, verhoornd.
o Binnen de epidermis (basale laag) worden continu nieuwe cellen gevormd. Om de 28d
ongeveer krijgen we nieuwe bovenste huidlaag. Turn over kan gepaard gaan m verdikking.
- Lichenificatie: chronische verdikking vd huid
o Duidelijke huidlijnen !
o O: te veel krabben
- Purpura: extravasatie v bloedcellen à roodpurpere verkleuring vd huid, niet wegdrukbaar.
o Als je paarse kleur ziet moet je denken aan purpura.
o 1e reflex die je moet hebben: is het wegdrukbaar?
§ NEE door extravasatie vd RBC à belangrijk, zet u op een diagnostisch spoor
§ ↔ rood letsel (puur erythemateus letsel) is WEL wegdrukbaar
- Telangectasieën: kleine gedilateerde bloedvaten in de dermis gelegen
o Note: GEEN bloedvaten aanwezig in de epidermis (bovenste laag)
- Striae: atrofische lineaire letsels vd huid
o = Striemen zoals bij ZWP
,2. Dermatologisch onderzoek
2.1. Anamnese
- Zeer belangrijk
- Symptoom anamnese
o 1. Wanneer is een letsel begonnen? Hoe lang staat het er al?
o 2. Waar begonnen? = dermatologische aardrijkskunde:
§ ‘Waar’ de letsels gelokaliseerd zijn geeft u enorm veel info.
§ Bv strekzijde vs plooizijde vd knieën, of bv romp vs ledematen.
o 3. Welke Evolutie?
o 4. Jeuk? Ja/ nee = belangrijk
- Medische voorgeschiedenis
o Vorige huidziekten?
o Atopie?
o Interne pathologie? Er zijn heel wat huidaandoeningen die link hebben met interne
pathologie. (Men zegt dat de huid de spiegel vd ziel is en dus vd interne pathologie.)
- Gegevens betreffende werk & hobbies
o Blootstelling nagaaan
- Familiale VG
o Atopie
o Hereditaire aandoeningen
- Medicatiegebruik
o Veel medicatie kunnen huidreacties veroorzaken (bijsluiter)
o Een aantal zaken gaat pt NIET spontaan vertellen. Bv. vitaminen, pil, kruiden,… Dus je moet Pt
heel actief ondervragen.
2.2. Klinisch onderzoek
- Beschrijving van de letsels: elementaire letsels à kleur/verhevenheid/schilfering
o Aflijning: scherp of vaag?
o Morfologie
§ Monomorf = er is maar 1 vorm van letsel
§ Pleiomorf = verschillende vormen van letsels of kan zijn dat bepaalde pathologie bij
pt A er zo uitziet en bij pt B er anders uitziet.
o Configuratie
§ Lineair, gegroepeerd (conflueren), annulair (= ringvormig aspect)
o Koebner-fenomeen
§ Pathologie op recent litteken
§ Specifiek voor bepaalde aandoeningen (verkleinen DD)
o Distributie
§ Ledematen, romp -- Strekzijde, plooien
§ Symmetrie?
• Ja: vaak link met interne pathologie
• Nee: vaak externe factor die rol speelt
§ Hoofd-& nekzone
§ Blootgestelde delen (zonblootstelling)
• Je stelt u huid bloot aan heel wat omgevingsfactoren maar ook aan de zon.
In zomer à pathologieën uitgelokt door de zon. bv aangezicht, handrug,
onderbenen, voorarmen.
o Nagels, haren, mucosae (slijmvlies)
§ Er zijn een aantal pathologieën die hier afwijkingen geven
, 3. Psoriasis
3.1. Algemeen
- Chronische, niet infectieuze, wel inflammatoire pathologie
o Chronisch: op en af gaand
o Niet curatief te bh
o Niet infectieus = niet besmettelijk
- 2% (3%) vd bevolking
- Man = vrouw
- Etiopathogenese: genetica – epidermale celproliferatie – inflammatie
o Genetica: niet klassieke overerving
o Epidermale celproliferatie v keratinocyt (basale cel v epidermis) à schilfering
o Inflammatie door T-lymfocyt à roodheid
- Uitlokkende factoren
o Infectie: Streptococcus pyogenes
§ à Psoriasis guttata
§ = kleine druppelvormige letsels
§ Jonge mensen na streptokokken IF (keelontsteking)
o Medicatie: β blokkers, lithium en antimalaria medicatie
§ Chronologische relatie moet aanwezig zijn
o Stress: psychisch en fysisch (psoriasis = barometer v hoe pt zich voelt)
3.2. Kliniek
- Klassieke presentatie = psoriasis vulgaris !!!
o Plaques: sterke aflijning, diep rood en witte schilfering
§ Note: witte schilfering verdwijnt snel bij start bh
o Symmetrisch
o Typische lokalisatie
§ Knieën
§ Ellebogen
§ Lage rug
§ Schedelhuid
- Andere klinische vormen
o Psoriasis guttata
§ Druppelvorm, streptokokken IF (keelontsteking)
o Psoriasis inversa
§ Psoriasis in lichaamsplooien: liezen, bilspleet, navel
§ Geen schilfering
§ DD: eczema
o Palmoplantaire psoriasis
§ Handen en voeten
§ DD: eczema
o Pustuleuze psoriasis
§ Gelokaliseerd: handen en voeten, steriele pustels
§ Veralgemeend (zz): ± koorts, belastend
o Psoriasis erythrodermie
§ Roodheid v kop tot teen (heel het lichaam): geen normale huidzones
§ Erythrodermie kan door verschillende aandoeningen
- Nagelaantasting !!!
o Onycholyse = witverkleuring vd nagelplaat omdat deze loskomt vh nagelbed
§ Kan ook door andere patho’s worden uitgelokt
2021-2022
,1. Terminologie
- Beschrijving v letsels = essentieel
- Aantasting huid
o Letsel: enkele letsels vd huid (bv. 4 of 5 vlekken)
o Eruptie (= rash): veralgemeende aantasting vd huid
- Soorten letsels
o Vlakke letsels
§ Macula: vlak letsel (dus niet verheven), in een bepaalde kleur (rood, wit,…)
o Verheven letsels
§ Papel: kleine vaste verhevenheid, <5mm
• Oppervlak kan ook nog verschillend zijn (komen we later op terug)
§ Nodule: grotere vast verheven letsel
§ Plaque: groter vlak verheven letsel
o Blaasje
§ Vesikel: klein blaasje (<5mm) m helder vocht
• Lokalisatie in de epidermis of dermis = belangrijk
§ Bulla = groot blaasje
• Lokalisatie in de epidermis of dermis
§ Pustel: collectie van pus is in een blaar (ken je van acne letsels).
• Meestal de grote van een papel
• Niet steeds infectieus, steriele pus ook mogelijk
o Cyste: holte met epitheliale aflijning
o Kwaddel: typische letsel van urticaria: verheven en vluchtig
§ ~ Netelroos
- Schilfering
o Pityriasiforme: heel fijne (‘pityriasis’ = vertaling van zemelen’).
o Psoriasiforme: heel dik (‘psoriasis’)
- Beschading
o Erosie: oppervlakkig defect, defect in de epidermis.
§ geen littekenvorming
o Ulcus: dieper dan epidermis (↔ erosie)
§ Wel littekenvorming mogelijk
- Keratosis: huid die verdikt is, verhoornd.
o Binnen de epidermis (basale laag) worden continu nieuwe cellen gevormd. Om de 28d
ongeveer krijgen we nieuwe bovenste huidlaag. Turn over kan gepaard gaan m verdikking.
- Lichenificatie: chronische verdikking vd huid
o Duidelijke huidlijnen !
o O: te veel krabben
- Purpura: extravasatie v bloedcellen à roodpurpere verkleuring vd huid, niet wegdrukbaar.
o Als je paarse kleur ziet moet je denken aan purpura.
o 1e reflex die je moet hebben: is het wegdrukbaar?
§ NEE door extravasatie vd RBC à belangrijk, zet u op een diagnostisch spoor
§ ↔ rood letsel (puur erythemateus letsel) is WEL wegdrukbaar
- Telangectasieën: kleine gedilateerde bloedvaten in de dermis gelegen
o Note: GEEN bloedvaten aanwezig in de epidermis (bovenste laag)
- Striae: atrofische lineaire letsels vd huid
o = Striemen zoals bij ZWP
,2. Dermatologisch onderzoek
2.1. Anamnese
- Zeer belangrijk
- Symptoom anamnese
o 1. Wanneer is een letsel begonnen? Hoe lang staat het er al?
o 2. Waar begonnen? = dermatologische aardrijkskunde:
§ ‘Waar’ de letsels gelokaliseerd zijn geeft u enorm veel info.
§ Bv strekzijde vs plooizijde vd knieën, of bv romp vs ledematen.
o 3. Welke Evolutie?
o 4. Jeuk? Ja/ nee = belangrijk
- Medische voorgeschiedenis
o Vorige huidziekten?
o Atopie?
o Interne pathologie? Er zijn heel wat huidaandoeningen die link hebben met interne
pathologie. (Men zegt dat de huid de spiegel vd ziel is en dus vd interne pathologie.)
- Gegevens betreffende werk & hobbies
o Blootstelling nagaaan
- Familiale VG
o Atopie
o Hereditaire aandoeningen
- Medicatiegebruik
o Veel medicatie kunnen huidreacties veroorzaken (bijsluiter)
o Een aantal zaken gaat pt NIET spontaan vertellen. Bv. vitaminen, pil, kruiden,… Dus je moet Pt
heel actief ondervragen.
2.2. Klinisch onderzoek
- Beschrijving van de letsels: elementaire letsels à kleur/verhevenheid/schilfering
o Aflijning: scherp of vaag?
o Morfologie
§ Monomorf = er is maar 1 vorm van letsel
§ Pleiomorf = verschillende vormen van letsels of kan zijn dat bepaalde pathologie bij
pt A er zo uitziet en bij pt B er anders uitziet.
o Configuratie
§ Lineair, gegroepeerd (conflueren), annulair (= ringvormig aspect)
o Koebner-fenomeen
§ Pathologie op recent litteken
§ Specifiek voor bepaalde aandoeningen (verkleinen DD)
o Distributie
§ Ledematen, romp -- Strekzijde, plooien
§ Symmetrie?
• Ja: vaak link met interne pathologie
• Nee: vaak externe factor die rol speelt
§ Hoofd-& nekzone
§ Blootgestelde delen (zonblootstelling)
• Je stelt u huid bloot aan heel wat omgevingsfactoren maar ook aan de zon.
In zomer à pathologieën uitgelokt door de zon. bv aangezicht, handrug,
onderbenen, voorarmen.
o Nagels, haren, mucosae (slijmvlies)
§ Er zijn een aantal pathologieën die hier afwijkingen geven
, 3. Psoriasis
3.1. Algemeen
- Chronische, niet infectieuze, wel inflammatoire pathologie
o Chronisch: op en af gaand
o Niet curatief te bh
o Niet infectieus = niet besmettelijk
- 2% (3%) vd bevolking
- Man = vrouw
- Etiopathogenese: genetica – epidermale celproliferatie – inflammatie
o Genetica: niet klassieke overerving
o Epidermale celproliferatie v keratinocyt (basale cel v epidermis) à schilfering
o Inflammatie door T-lymfocyt à roodheid
- Uitlokkende factoren
o Infectie: Streptococcus pyogenes
§ à Psoriasis guttata
§ = kleine druppelvormige letsels
§ Jonge mensen na streptokokken IF (keelontsteking)
o Medicatie: β blokkers, lithium en antimalaria medicatie
§ Chronologische relatie moet aanwezig zijn
o Stress: psychisch en fysisch (psoriasis = barometer v hoe pt zich voelt)
3.2. Kliniek
- Klassieke presentatie = psoriasis vulgaris !!!
o Plaques: sterke aflijning, diep rood en witte schilfering
§ Note: witte schilfering verdwijnt snel bij start bh
o Symmetrisch
o Typische lokalisatie
§ Knieën
§ Ellebogen
§ Lage rug
§ Schedelhuid
- Andere klinische vormen
o Psoriasis guttata
§ Druppelvorm, streptokokken IF (keelontsteking)
o Psoriasis inversa
§ Psoriasis in lichaamsplooien: liezen, bilspleet, navel
§ Geen schilfering
§ DD: eczema
o Palmoplantaire psoriasis
§ Handen en voeten
§ DD: eczema
o Pustuleuze psoriasis
§ Gelokaliseerd: handen en voeten, steriele pustels
§ Veralgemeend (zz): ± koorts, belastend
o Psoriasis erythrodermie
§ Roodheid v kop tot teen (heel het lichaam): geen normale huidzones
§ Erythrodermie kan door verschillende aandoeningen
- Nagelaantasting !!!
o Onycholyse = witverkleuring vd nagelplaat omdat deze loskomt vh nagelbed
§ Kan ook door andere patho’s worden uitgelokt
