HC 1 Cel Cyclus Controle - H18
Het begrip kanker
- Er zijn cellen die zich onbeheerstbaar delen (weefselgroei of volume toename)
- De cellen breiden zich uit naar omliggende weefsel en brengen daar schade aan
(infiltratie)
- Cellen breiden zich uit naar verdere plekken in je lichaam (uitzaaiing)
Hyperplasie = celdeling
Hypertrofie = toename in cel grootte
Accretie = toename tussenstof
Combinatie’s zijn ook mogelijk
Aantal cellen in een weefsel of orgaan wordt bepaald door:
1. Cel dood
2. Cel differentiatie
3. Cel deling
Stam cell zorgt via self renewal dat er genoeg cellen in het weefsel
blijven.
,Celcyclus heeft 4 fases
En 3 checkpoints
- Enter Mitosis (is al het DNA gerepliceerd)
- Pull duplication in M fase (Is everything bonded to the mitotic spindles)
- Enter s phase (Is the environment favorable)
Cdk’s (cyclin dependent protein kinases) bepalen overgang naar volgende stadia bij
checkpoint. Ze fosfolyeren eiwitten die zorgen voor activatie
Concentratie CDK blijft gelijk tijdens celcyclus
M-CDK alllen actief als complex
Dus afhankelijk van hoeveelheid cycline in de cel en mate van
fosfolyering
Toename van de concentratie M-cycline door transcriptie en translatie
van het gen dat codeert voor M-cycline
Snelle afname komt door ubiquitine labeling
Om M-Cdk te activeren moeten inhiberende fosfaatgroepen verwijderd
• Gebeurt door activerende fosfatases
Positieve feedback van een geactiveerde M-cdk complex zorgt dat phosphatase Cdc25 de
remmende phosphate groepen eraf haalt
,Cyclines gedurende de celcyclus die nodig zijn voor verschillende stadia
Inzichtvraag: waarom blijft S cycline ook nog gedurende de G2 fase aanwezig?
De checkpoints stoppen de celcyclus bij problemen!
, Cell cycle arrest treed op als
• Activerende signalen voor betrokken Cycline-Cdk complex ontbreken
• Remmende signalen voor het betrokken Cycline-Cdk complex aanwezig zijn
Zo remt P53 de celdeling zo krijgt de cel de tijd om het probleem op te lossen voor het de
celdeling hervat
Lukt dit de cel niet gaat deze een G0 fase in.
Het begrip kanker
- Er zijn cellen die zich onbeheerstbaar delen (weefselgroei of volume toename)
- De cellen breiden zich uit naar omliggende weefsel en brengen daar schade aan
(infiltratie)
- Cellen breiden zich uit naar verdere plekken in je lichaam (uitzaaiing)
Hyperplasie = celdeling
Hypertrofie = toename in cel grootte
Accretie = toename tussenstof
Combinatie’s zijn ook mogelijk
Aantal cellen in een weefsel of orgaan wordt bepaald door:
1. Cel dood
2. Cel differentiatie
3. Cel deling
Stam cell zorgt via self renewal dat er genoeg cellen in het weefsel
blijven.
,Celcyclus heeft 4 fases
En 3 checkpoints
- Enter Mitosis (is al het DNA gerepliceerd)
- Pull duplication in M fase (Is everything bonded to the mitotic spindles)
- Enter s phase (Is the environment favorable)
Cdk’s (cyclin dependent protein kinases) bepalen overgang naar volgende stadia bij
checkpoint. Ze fosfolyeren eiwitten die zorgen voor activatie
Concentratie CDK blijft gelijk tijdens celcyclus
M-CDK alllen actief als complex
Dus afhankelijk van hoeveelheid cycline in de cel en mate van
fosfolyering
Toename van de concentratie M-cycline door transcriptie en translatie
van het gen dat codeert voor M-cycline
Snelle afname komt door ubiquitine labeling
Om M-Cdk te activeren moeten inhiberende fosfaatgroepen verwijderd
• Gebeurt door activerende fosfatases
Positieve feedback van een geactiveerde M-cdk complex zorgt dat phosphatase Cdc25 de
remmende phosphate groepen eraf haalt
,Cyclines gedurende de celcyclus die nodig zijn voor verschillende stadia
Inzichtvraag: waarom blijft S cycline ook nog gedurende de G2 fase aanwezig?
De checkpoints stoppen de celcyclus bij problemen!
, Cell cycle arrest treed op als
• Activerende signalen voor betrokken Cycline-Cdk complex ontbreken
• Remmende signalen voor het betrokken Cycline-Cdk complex aanwezig zijn
Zo remt P53 de celdeling zo krijgt de cel de tijd om het probleem op te lossen voor het de
celdeling hervat
Lukt dit de cel niet gaat deze een G0 fase in.
