Psychological Ethics
werkgroepen
Werkgroep 1
Ethische dilemma’s:
- Wat is een ethisch dilemma? Moeilijke keuze tussen verschillende opties waarbij het
niet duidelijk is wat goede of slechte keuze is, welke normen en/of waarden stel je
boven de ander
o Heel context afhankelijk
Acculturatie model:
- Hoe verhouden psychologen zich tot psychologische cultuur (bijv. transparantie)?
- Hoe eigen ethische achtergrond zich verhoudt tot psychologische praktijk?
- Normen en waarden van psychologische cultuur vs. van eigen ethische achtergrond
Wat zijn de vier strategieën binnen acculturatie?
- Marginalisatie: niet handelen naar zowel eigen cultuur als psychologische cultuur
o Bijv. psychopaat die weinig waarde hecht aan nieuwe cultuur of depressie
- Separatie: vasthouden aan eigen normen en waarden en weigeren aan te passen aan
psychologische cultuur
o Bijv. sterke persoonlijke overtuigingen over abortus (kiest eigen normen en
waarden boven psychologische cultuur) autonomie niet gewaarborgd
- Assimilatie: psychologische cultuur aannemen en eigen ethische achtergrond niet
betrekken (persoonlijke waarden niet behouden, afgaan op wat moet)
o Bijv. als je je in je eigen cultuur niet geaccepteerd voelt niet kritisch
(richtlijnen gedateerd, niet geaccepteerd in huidige maatschappij) of niet
flexibel met een andere cultuur
- Identificatie: handelen naar zowel eigen achtergrond als psychologische cultuur
o Bijv. behoefte aan zelfbescherming en iemand willen helpen die seksueel
misbruik heeft ervaren
Werkgroep 2
, Hoofdpunten van deontologie:
- Kijken naar moreel (intenties) van eigen acties niet consequenties door middel van
redeneren (rationaliteit)
- Categorisch imperatief: bepaalt wat een goede daad is, kan de maxim universeel
worden toegepast zonder tegenstrijdige acties?
o Principe van humaniteit: mensen moeten als doel worden beschouwd en niet
als middel (je mag niet mensen manipuleren), je mag mensen niet alleen
gebruiken als middel om doel te bereiken (niet moreel)
o Universaliseerbaarheidsprincipe: als iedereen naar de maxim (leefregel) zou
handelen, zou je dan een wereld krijgen die nog logisch in elkaar steekt? Kan
ik mijn leefregel tot een universele wet maken wat logisch klopt?
Bijv. als ik tegen mijn vriend zou liegen om hem verdriet te besparen
en iedereen zou het doen, dan zou er geen onderscheid meer zijn
tussen waarheid en leugen liegen mag niet/ als een moordenaar
vraagt waar je vriend is mag je niet liegen want je kan verzwijgen niet
toetsen aan categorisch imperatief
o Autonomie: als mens kan je zelf je eigen regels bepalen, in staat zijn om eigen
keuzes te maken, law I gave myself (handelen naar datgene wat eigen aan ons
is, komt vanuit rationele beredeneren)
Morele wetten bedenken/formuleren (leggen we aan onszelf op)
Geen autonomie als je wordt geleid door emoties, behoeften, passies
en overtuigen (je kiest daar niet voor)
Plus- en minpunten van deontologie:
- Pluspunten: gaat uit van intentie (niet van uitkomst) meer ruimte voor incidenten,
alle rationele mensen zijn gelijk (iedereen heeft eigen morele waardigheid, iedereen
moet als end worden beschouwd, iedereen heeft het recht om respectvol behandeld
te worden, bijv. patiënt niet ten koste van andere patiënten behandelen)
- Minpunten: niet flexibel/ heel rigide (bijv. liegen mag nooit)
Hoofdpunten van utilitarisme:
- Utilitarisme: de actie die de meeste happinness geeft voor de meeste mensen
o Iedereen die pijn en plezier kan ervaren, kan meegenomen worden (mensen
en dieren) in de hedonistische calculus
o Principle utility
o Uitkomst/gevolgen
o Morele verplichting voor mensen en dieren
Plus- en minpunten van utilitarisme:
werkgroepen
Werkgroep 1
Ethische dilemma’s:
- Wat is een ethisch dilemma? Moeilijke keuze tussen verschillende opties waarbij het
niet duidelijk is wat goede of slechte keuze is, welke normen en/of waarden stel je
boven de ander
o Heel context afhankelijk
Acculturatie model:
- Hoe verhouden psychologen zich tot psychologische cultuur (bijv. transparantie)?
- Hoe eigen ethische achtergrond zich verhoudt tot psychologische praktijk?
- Normen en waarden van psychologische cultuur vs. van eigen ethische achtergrond
Wat zijn de vier strategieën binnen acculturatie?
- Marginalisatie: niet handelen naar zowel eigen cultuur als psychologische cultuur
o Bijv. psychopaat die weinig waarde hecht aan nieuwe cultuur of depressie
- Separatie: vasthouden aan eigen normen en waarden en weigeren aan te passen aan
psychologische cultuur
o Bijv. sterke persoonlijke overtuigingen over abortus (kiest eigen normen en
waarden boven psychologische cultuur) autonomie niet gewaarborgd
- Assimilatie: psychologische cultuur aannemen en eigen ethische achtergrond niet
betrekken (persoonlijke waarden niet behouden, afgaan op wat moet)
o Bijv. als je je in je eigen cultuur niet geaccepteerd voelt niet kritisch
(richtlijnen gedateerd, niet geaccepteerd in huidige maatschappij) of niet
flexibel met een andere cultuur
- Identificatie: handelen naar zowel eigen achtergrond als psychologische cultuur
o Bijv. behoefte aan zelfbescherming en iemand willen helpen die seksueel
misbruik heeft ervaren
Werkgroep 2
, Hoofdpunten van deontologie:
- Kijken naar moreel (intenties) van eigen acties niet consequenties door middel van
redeneren (rationaliteit)
- Categorisch imperatief: bepaalt wat een goede daad is, kan de maxim universeel
worden toegepast zonder tegenstrijdige acties?
o Principe van humaniteit: mensen moeten als doel worden beschouwd en niet
als middel (je mag niet mensen manipuleren), je mag mensen niet alleen
gebruiken als middel om doel te bereiken (niet moreel)
o Universaliseerbaarheidsprincipe: als iedereen naar de maxim (leefregel) zou
handelen, zou je dan een wereld krijgen die nog logisch in elkaar steekt? Kan
ik mijn leefregel tot een universele wet maken wat logisch klopt?
Bijv. als ik tegen mijn vriend zou liegen om hem verdriet te besparen
en iedereen zou het doen, dan zou er geen onderscheid meer zijn
tussen waarheid en leugen liegen mag niet/ als een moordenaar
vraagt waar je vriend is mag je niet liegen want je kan verzwijgen niet
toetsen aan categorisch imperatief
o Autonomie: als mens kan je zelf je eigen regels bepalen, in staat zijn om eigen
keuzes te maken, law I gave myself (handelen naar datgene wat eigen aan ons
is, komt vanuit rationele beredeneren)
Morele wetten bedenken/formuleren (leggen we aan onszelf op)
Geen autonomie als je wordt geleid door emoties, behoeften, passies
en overtuigen (je kiest daar niet voor)
Plus- en minpunten van deontologie:
- Pluspunten: gaat uit van intentie (niet van uitkomst) meer ruimte voor incidenten,
alle rationele mensen zijn gelijk (iedereen heeft eigen morele waardigheid, iedereen
moet als end worden beschouwd, iedereen heeft het recht om respectvol behandeld
te worden, bijv. patiënt niet ten koste van andere patiënten behandelen)
- Minpunten: niet flexibel/ heel rigide (bijv. liegen mag nooit)
Hoofdpunten van utilitarisme:
- Utilitarisme: de actie die de meeste happinness geeft voor de meeste mensen
o Iedereen die pijn en plezier kan ervaren, kan meegenomen worden (mensen
en dieren) in de hedonistische calculus
o Principle utility
o Uitkomst/gevolgen
o Morele verplichting voor mensen en dieren
Plus- en minpunten van utilitarisme:
