Positief klasklimaat
1 Communicatie
Belang van kunnen samenwerken
KO - kleuter ervaringsgerichte basishouding
Kleuters onderling sociale competentie
Basishouding heeft 3 kenmerken:
1. Echtheid = zijn wie/wat je bent
doen door eigen gevoelens bespreekbaar te maken & het gesprek hierover durven
aangaan
2. Aanvaarding: de ander aanvaarden zoals hij/zij is
! als KO transparant & consequent zijn
kls kunnen KO incalculeren & als je ‘nee’ zegt zeg je ook waarom
BV.: “Ik vind dit niet fijn WANT”
3. Empathie = jezelf inleven in de gevoelens, gedachten en interesses van de andere
zonder te beoordelen
inlevend luisteren in 3 stappen
1 Sensitief luisteren: luisteren naar woorden
2 Reconstrueren: woorden vertalen naar gevoel
3 Teruggeven: gevoel onder woorden brengen
Vermijden: Papegaaien: “ik voel mij niet goed” ; “voel je je niet goed?”
Belang van goed communiceren
5 axioma’s van Watzlawick
alle mensen zijn verbonden met elkaar
We oefenen steeds (on)bewust invloed uit op elkaar
= circulaire beïnvloeding
AXIOMA 1: alle gedrag is communicatie
Je kan onmogelijk niet communiceren, ook zwijgen of niets doen heeft voor pers in jouw
omgeving een betekenis
Het gaat in de communicatietheorie niet om de intenties vd zender, wel om de interpretatie
die de ontvanger (wat denkt mijn LTB) geeft aan de boodschap die uit de intenties
(observatie tijdens stageperiode) volgt.
, AXIOMA 2: communicatie heeft een inhouds- en een relatieniveau
Inhoud: wat wordt er gecommuniceerd?
Relatie: hoe wordt er gecommuniceerd?
geeft aan hoe jij de relatie ziet tussen jou & ontvanger
Veel ruzies gaan over de inhoud v.e. boodschap terwijl men zich stoort aan het relationele
aspect v.d. boodschap
Overgevoeligheid voor relatieniveau = te snel denken dat de ander een bepaald soort relatie
ziet achter de boodschap
Relatieblindheid = ongevoelig voor consequenties op v.e. boodschap op relatieniveau
Beide lagen van boodschappen bekijken
praten over de communicatie
= metacommunicatie
AXIOMA 3: symmetrische/complementaire communicatie
Symmetrische communicatie = beide partijen vertonen hetzelfde gedrag
gelijkheid op gebied v relationeel
Bv.: tijdens klasuitstap nemen de 2 KO’s de leiding
Complementaire communicatie = communicatiepartners vullen elkaar aan
ongelijkheid op gebied v relationeel
Bv.: KO vertelt verhaal & de kls luisteren
Goede relatie = beide vormen van uitwisseling komen voor
Bv.: KO stelt zich niet altijd boven kls & moet soms ook luisteren
AXIOMA 4: verbale en non-verbale communicatie
Non-verbale communicatie = zonder woorden
Kan non-verbale communicatie bevatten:
- Manier waarop iemand spreekt (de toon)
- Uiterlijk
- Lichaamshouding & motoriek
- Gebaren
- Mimiek
AXIOMA 5: mijn waarheid ≠ noodzakelijk waarheid voor de ander
iedereen heeft zijn eigen waarheid
, CONCLUSIE
Men kan pas met elkaar communiceren als we in staat zijn de ander te begrijpen zoals hij/zij
begrepen wil worden
Belangrijke communicatietechnieken
a. Actief luisteren
= horen met een bedoeling heb ik boodschap wel goed begrepen?
uitzenden & opvangen v signalen, niet enkel opvangen ook actie ondernemen
b. Ik-boodschappen
Wanneer probleem ontstaat voor KO (storend gedrag v kls)
Ik boodschap: omschrijft gedrag vd ander, drukt uit wat je voelt, benoemt de
gevolgen voor jou
a. De verklarende ik-boodschap
“ik denk dat jullie dit geen mooi verhaal vinden want ik hoor veel
geroezemoes”
b. De preventieve ik-boodschap
“ik wil vandaag met jullie een heel moeilijk spel spelen, dus ik zou graag
hebben dat jullie extra goed luisteren”
c. De positieve ik-boodschap
“ik vond het zeer fijn dat jullie zo rustig aan het werk waren”
2 Sociale competenties
Sociaal competent zijn
communicatieve vaardigheden: op gepaste wijze je gevoelens kunnen uitdrukken & goed
kunnen luisteren
assertieve vaardigheden: durven opkomen voor jezelf zonder anderen te kwetsen
Interactie = actie & reactie, de wijze waarop mensen/groepen t.o.v. elkaar
handelen/reageren/proberen te beïnvloeden
Hoe ontstaat sociale competentie
jonge kinderen egocentrisch
oudere kls empathie door troosten, helpen, het op te nemen voor slachtoffer
Basic trust: omgeving biedt zekerheid, kind voelt zich veilig om op verkenning te gaan
& durft afstand te nemen
Sensitief zijn & positieve feedback: gaat de wereld ontdekken, durft risico te nemen
Kinderen ontwikkelen geen zelfvertrouwen als…
… opvoeder = te beschermend
… opvoeder = te verwennend
… opvoeder = onvoorspelbaar
DE ROOS VAN LEARY
1e dimensie = invloedsdimensie
BOVENGEDRAG - dominant
invloedsdimensie
1 Communicatie
Belang van kunnen samenwerken
KO - kleuter ervaringsgerichte basishouding
Kleuters onderling sociale competentie
Basishouding heeft 3 kenmerken:
1. Echtheid = zijn wie/wat je bent
doen door eigen gevoelens bespreekbaar te maken & het gesprek hierover durven
aangaan
2. Aanvaarding: de ander aanvaarden zoals hij/zij is
! als KO transparant & consequent zijn
kls kunnen KO incalculeren & als je ‘nee’ zegt zeg je ook waarom
BV.: “Ik vind dit niet fijn WANT”
3. Empathie = jezelf inleven in de gevoelens, gedachten en interesses van de andere
zonder te beoordelen
inlevend luisteren in 3 stappen
1 Sensitief luisteren: luisteren naar woorden
2 Reconstrueren: woorden vertalen naar gevoel
3 Teruggeven: gevoel onder woorden brengen
Vermijden: Papegaaien: “ik voel mij niet goed” ; “voel je je niet goed?”
Belang van goed communiceren
5 axioma’s van Watzlawick
alle mensen zijn verbonden met elkaar
We oefenen steeds (on)bewust invloed uit op elkaar
= circulaire beïnvloeding
AXIOMA 1: alle gedrag is communicatie
Je kan onmogelijk niet communiceren, ook zwijgen of niets doen heeft voor pers in jouw
omgeving een betekenis
Het gaat in de communicatietheorie niet om de intenties vd zender, wel om de interpretatie
die de ontvanger (wat denkt mijn LTB) geeft aan de boodschap die uit de intenties
(observatie tijdens stageperiode) volgt.
, AXIOMA 2: communicatie heeft een inhouds- en een relatieniveau
Inhoud: wat wordt er gecommuniceerd?
Relatie: hoe wordt er gecommuniceerd?
geeft aan hoe jij de relatie ziet tussen jou & ontvanger
Veel ruzies gaan over de inhoud v.e. boodschap terwijl men zich stoort aan het relationele
aspect v.d. boodschap
Overgevoeligheid voor relatieniveau = te snel denken dat de ander een bepaald soort relatie
ziet achter de boodschap
Relatieblindheid = ongevoelig voor consequenties op v.e. boodschap op relatieniveau
Beide lagen van boodschappen bekijken
praten over de communicatie
= metacommunicatie
AXIOMA 3: symmetrische/complementaire communicatie
Symmetrische communicatie = beide partijen vertonen hetzelfde gedrag
gelijkheid op gebied v relationeel
Bv.: tijdens klasuitstap nemen de 2 KO’s de leiding
Complementaire communicatie = communicatiepartners vullen elkaar aan
ongelijkheid op gebied v relationeel
Bv.: KO vertelt verhaal & de kls luisteren
Goede relatie = beide vormen van uitwisseling komen voor
Bv.: KO stelt zich niet altijd boven kls & moet soms ook luisteren
AXIOMA 4: verbale en non-verbale communicatie
Non-verbale communicatie = zonder woorden
Kan non-verbale communicatie bevatten:
- Manier waarop iemand spreekt (de toon)
- Uiterlijk
- Lichaamshouding & motoriek
- Gebaren
- Mimiek
AXIOMA 5: mijn waarheid ≠ noodzakelijk waarheid voor de ander
iedereen heeft zijn eigen waarheid
, CONCLUSIE
Men kan pas met elkaar communiceren als we in staat zijn de ander te begrijpen zoals hij/zij
begrepen wil worden
Belangrijke communicatietechnieken
a. Actief luisteren
= horen met een bedoeling heb ik boodschap wel goed begrepen?
uitzenden & opvangen v signalen, niet enkel opvangen ook actie ondernemen
b. Ik-boodschappen
Wanneer probleem ontstaat voor KO (storend gedrag v kls)
Ik boodschap: omschrijft gedrag vd ander, drukt uit wat je voelt, benoemt de
gevolgen voor jou
a. De verklarende ik-boodschap
“ik denk dat jullie dit geen mooi verhaal vinden want ik hoor veel
geroezemoes”
b. De preventieve ik-boodschap
“ik wil vandaag met jullie een heel moeilijk spel spelen, dus ik zou graag
hebben dat jullie extra goed luisteren”
c. De positieve ik-boodschap
“ik vond het zeer fijn dat jullie zo rustig aan het werk waren”
2 Sociale competenties
Sociaal competent zijn
communicatieve vaardigheden: op gepaste wijze je gevoelens kunnen uitdrukken & goed
kunnen luisteren
assertieve vaardigheden: durven opkomen voor jezelf zonder anderen te kwetsen
Interactie = actie & reactie, de wijze waarop mensen/groepen t.o.v. elkaar
handelen/reageren/proberen te beïnvloeden
Hoe ontstaat sociale competentie
jonge kinderen egocentrisch
oudere kls empathie door troosten, helpen, het op te nemen voor slachtoffer
Basic trust: omgeving biedt zekerheid, kind voelt zich veilig om op verkenning te gaan
& durft afstand te nemen
Sensitief zijn & positieve feedback: gaat de wereld ontdekken, durft risico te nemen
Kinderen ontwikkelen geen zelfvertrouwen als…
… opvoeder = te beschermend
… opvoeder = te verwennend
… opvoeder = onvoorspelbaar
DE ROOS VAN LEARY
1e dimensie = invloedsdimensie
BOVENGEDRAG - dominant
invloedsdimensie
