Volledige samenvatting arbeidsrecht

Arbeidsrecht
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen in de
arbeidsovereenkomstwet van 3 juli 1978
1. Toepassingsgebied van de arbeidsovereenkomstwet
1.1 Wat is een arbeidsovereenkomst
 Wederkerige overeenkomst waarbij twee partijen (werkgever (wg) en werknemer (wn))
tegenover elkaar een verbintenis aangaan
o Wn  tegen loon arbeid presteren onder gezag
o Wg  verschaffen van tewerkstelling + betalen loon
 3 essentiële elementen in arbeidsovereenkomst (ao):
o Arbeid
o Het loon (wedde bij ambtenaren)
o Het gezag van de werkgever
 Bij ontbreken van 1 vd elementen  niet spreken over arbeidsovereenkomst
 Andere vormen tewerkstelling:
o Vast benoemde ambtenaren  statuut ipv arbeidsovereenkomst
o Vrijwilligers ≠ loon  geen arbeidsovereenkomst
o Zelfstandige arbeid  niet ondergeschikt aan werkgever

1.2 Het ondergeschikte verband
1.2.1 Algemeen

 Wg heeft recht om bevelen te geven over organisatie en uitvoering werk
 Wn  instructies opvolgen
 Gezag kan zich uiten op verschillende manieren
 Juridisch gezien kan er ook arbeidsovereenkomst zijn tussen gehuwden, verwanten

1.2.2 Schijnzelfstandigen – pseudowerknemers

 Wanneer zelfstandigen vaak opdrachten krijgen van eenzelfde opdrachtgever en deze
zelfstandigen economisch volledig afhankelijk zijn en de opdrachtgever vaak instructies geeft
= schijnzelfstandigen
 = economisch goedkoper voor opdrachtgever
 Verrichten dezelfde taken als gewone werknemer
 Wanneer je ten onrechte als werknemer wordt ingeschreven bij RSZ om sociale
zekerheidsvoordelen te winnen = pseudowerknemers

1.2.3 Samengaan van een arbeidsovereenkomst met aannemings- of zelfstandigenovereenkomst

 Beperking samengaan arbeidsovereenkomst en zelfstandigencontract
 Werknemer die verbonden is via arbeidscontract en als zelfstandige via
aannemingsovereenkomst gelijkaardige prestaties uitvoert  prestaties worden geacht via
arbeidsovereenkomst  onweerlegbaar wettelijk vermoeden


1

,1.3 Toepassingsgebied in de Arbeidsovereenkomstwet
 Arbeidsovereenkomstwet van toepassing op:
o Werklieden
o Handelsvertegenwoordigers
o Dienstboden
o Personen tewerkgesteld door:
 Het Rijk
 De provincies
 De agglomeraties, federaties van gemeenten en gemeenten zelf
 Openbare instellingen
 Instellingen van openbaar nut
 Door het rijk gesubsidieerde inrichtingen van het vrij onderwijs (zij die niet
vast benoemd zijn)
o = contractuelen

2. Het aangaan van een arbeidsovereenkomst
2.1 Geldigheidsvereisten
 Arbeidsovereenkomst  ontstaat bij aangaan mondelinge of schriftelijke overeenkomst
 Moeten voldoen aan de geldigheidsvereisten  4 voorwaarden
o De toestemming van de partij die zich verbindt
o Haar bekwaamheid om contracten aan te gaan
o Een bepaald voorwerp
o Een geoorloofde zaak

2.1.1 Bekwaamheid

 In principe  iedereen bekwaam, tenzij door de wet onbekwaam verklaard
 Minderjarigen?
o Met uitdrukkelijke of stilzwijgende macht van moeder, vader of voogd  bekwaam
o Kinderen worden door de wet verboden te werken
 Kinderen = minderjarigen tot 15j of indien nog onderworpen aan voltijdse
leerplicht

2.1.2 Toestemming

 Wilsovereenstemming van beide partijen
 Mag niet aangetast zijn door wilsgebreken (= geweld, dwaling of bedrog)

2.1.2.1 Geweld

 Fysieke of morele aard
 Moet van die aard zijn dat het op een redelijke mens indruk maakt en kan doen vrezen dat
hijzelf, zijn onmiddellijk familie of zijn vermogen blootgesteld worden aan een ‘aanzienlijk en
dadelijk kwaal’

2.1.2.2 Dwaling

 Wanneer het gaat over een vergissing


2

,  Gaan over een belangrijke daling aangaande een essentieel element bij het sluiten van de
overeenkomst zelf die te wijten is aan de onverschoonbare fout van de dwalende partij zelf
 Vb: wanneer een kapper een arbeidsovereenkomst sluit met wg met de gedacht om haar te
kunnen knippen, maar in werkelijkheid sloot hij een overeenkomst als steenkapper

2.1.2.3 Bedrog

 Opzettelijk misleiden van de andere partij
 Vb: bedrieglijk verzwijgen of leugens
 Arbeidsovereenkomst kan nietig verklaard worden indien kan aangetoond worden dat de
overeenkomst nooit zou plaatsvinden indien er geen bedrog was

2.1.3 Voorwerp en oorzaak

 Voorwerp = datgene waartoe men zich verbindt
o Wn = verrichten van arbeid
o Wg = betalen van loon + verschaffing tewerkstelling
 Voorwerp moet zeker en bepaald zijn, ook mogelijk en geoorloofd (niet tegenstrijdig met
openbare orde)
 Oorzaak = reden of doel waarom overeenkomst gesloten werd
o Wn = loon
o Wg = geleverde arbeidsprestatie
 Zelfde voorwaarden als bij voorwerp

2.1.4 Gevolgen

 Overeenkomst is niet geldig wanneer aan één of meer van de geldigheidsvereisten niet
voldaan werd

2.2 Vormvereisten van de arbeidsovereenkomst
 Kan mondeling of schriftelijk
 Mondeling wordt geregeld door bepaling van contracten van onbepaalde duur
 Soms verplicht wet schriftelijke overeenkomst:
o Tewerkstelling studenten
o Arbeidstewerkstelling voor bepaalde tijd of duidelijk omschreven werk (ook stage)
o Deeltijdse arbeid
o Tewerkstelling van huisarbeiders
o Vervangingsovereenkomst
o Industriële leercontract
o Bepaalde specifieke tewerkstellingsvormen

3. Soorten arbeidsovereenkomsten
 Verschillende soorten arbeidsovereenkomsten:
o Naargelang de beoogde arbeid
o Naargelang de duur van de overeenkomst
o Naargelang de omvang van de tewerkstelling
o Naargelang de wijze waarop de overeenkomst wordt gesloten




3