Medische (patho)fysiologie II
Hoorcollege 1 – 31 oktober 2023
Practica en werkgroepen zijn verplicht
In de colleges wordt niet alle stof behandeld (boek vander’s)
Practica heeft een ingangstoets, zie practicumhandleiding
Hormonale controle
Hormoon = een stof die een reactie in het lichaam kan remmen of stimuleren via het bloed.
- Circuleren via het bloed
- Regelen van alles
Welke hormonen ken je?
- Adrenaline (neurotransmitter)
- Testosteron
- Insuline
Voor welke lichaamsfuncties zijn hormonen belangrijk?
- Groeien
- Voortplanting
Alle lichaamsfuncties
Waar worden hormonen gemaakt?
- Schildklier
- Hypothalamus
- Hypofyse
- Bijschildklier (parathyroid)
- Bijniermerg en schors
- Alvleesklier
- Ovarium / testis
- Nieren
- Pancreas
- Op heel veel plekken
o Ze komen uit endocriene klieren
Die iets afgeeft naar binnen de bloedbaan
Geven hormonen af aan bloedbaan
Exocriene klier = geven product af aan buiten (niet bloed)
- Zweetklieren
- Moedermelk
Pijnappelklier regelt dag/nacht ritme
Verschillende typen hormonen:
- Peptides en catecholamines
, o Circuleren vrij (niet gebonden) in plasma
o Receptoren bevinden zich op plasmamembraan
- Steroïde en schildklierhormoon (thyroid hormone)
o Gebonden aan eiwit
o Receptoren intracellulair
o Vetten kunnen niet in waterige omgeving circuleren, dus moet gebonden zijn
Peptide hormoon synthese:
Aminozuren zijn de bouwstenen voor peptide
Volgorde aminozuren van belang: replicatie – transcriptie – translatie
- Informatie opgeslagen in DNA
- Transcriptie naar mRNA
- Transport mRNA naar cytoplasma
o Transfer RNA
- Translatie aminozuur synthese naar peptide
Cellen hebben een opslag systeem
- Vesicles (blaasjes)
- Blaasjes fuseren met plasmamembraan en geven signaal af
1 enkele keten, wordt gevouwen m.b.v. zwavelbruggen (cysteïne), blauwe stuk is als het
ware eruit geknipt
Peptide betekent klein eiwit, < 175 aminozuren?
Peptide komt uit alvleesklier, eilandjes van langerhans.
Insuline synthese: bètacellen in de pancreas (alvleesklier)
Welke bekende ziekte is geassocieerd met insuline?
Diabetes type I / type II
- Type I:
o Geen of onvoldoende synthese van insuline
o Vaak aangeboren jonge mensen
o Inspuiten insuline is oplossing
o 10% prevalentie (voorkomen)
- Type II:
o Geen of onvoldoende reactie op insuline
o Oudere mensen (met ongezonde leefstijl)
o Lifestyle interventies is oplossing of insuline inspuiten
o 90% prevalentie
Synthese van catecholamines
Hoorcollege 1 – 31 oktober 2023
Practica en werkgroepen zijn verplicht
In de colleges wordt niet alle stof behandeld (boek vander’s)
Practica heeft een ingangstoets, zie practicumhandleiding
Hormonale controle
Hormoon = een stof die een reactie in het lichaam kan remmen of stimuleren via het bloed.
- Circuleren via het bloed
- Regelen van alles
Welke hormonen ken je?
- Adrenaline (neurotransmitter)
- Testosteron
- Insuline
Voor welke lichaamsfuncties zijn hormonen belangrijk?
- Groeien
- Voortplanting
Alle lichaamsfuncties
Waar worden hormonen gemaakt?
- Schildklier
- Hypothalamus
- Hypofyse
- Bijschildklier (parathyroid)
- Bijniermerg en schors
- Alvleesklier
- Ovarium / testis
- Nieren
- Pancreas
- Op heel veel plekken
o Ze komen uit endocriene klieren
Die iets afgeeft naar binnen de bloedbaan
Geven hormonen af aan bloedbaan
Exocriene klier = geven product af aan buiten (niet bloed)
- Zweetklieren
- Moedermelk
Pijnappelklier regelt dag/nacht ritme
Verschillende typen hormonen:
- Peptides en catecholamines
, o Circuleren vrij (niet gebonden) in plasma
o Receptoren bevinden zich op plasmamembraan
- Steroïde en schildklierhormoon (thyroid hormone)
o Gebonden aan eiwit
o Receptoren intracellulair
o Vetten kunnen niet in waterige omgeving circuleren, dus moet gebonden zijn
Peptide hormoon synthese:
Aminozuren zijn de bouwstenen voor peptide
Volgorde aminozuren van belang: replicatie – transcriptie – translatie
- Informatie opgeslagen in DNA
- Transcriptie naar mRNA
- Transport mRNA naar cytoplasma
o Transfer RNA
- Translatie aminozuur synthese naar peptide
Cellen hebben een opslag systeem
- Vesicles (blaasjes)
- Blaasjes fuseren met plasmamembraan en geven signaal af
1 enkele keten, wordt gevouwen m.b.v. zwavelbruggen (cysteïne), blauwe stuk is als het
ware eruit geknipt
Peptide betekent klein eiwit, < 175 aminozuren?
Peptide komt uit alvleesklier, eilandjes van langerhans.
Insuline synthese: bètacellen in de pancreas (alvleesklier)
Welke bekende ziekte is geassocieerd met insuline?
Diabetes type I / type II
- Type I:
o Geen of onvoldoende synthese van insuline
o Vaak aangeboren jonge mensen
o Inspuiten insuline is oplossing
o 10% prevalentie (voorkomen)
- Type II:
o Geen of onvoldoende reactie op insuline
o Oudere mensen (met ongezonde leefstijl)
o Lifestyle interventies is oplossing of insuline inspuiten
o 90% prevalentie
Synthese van catecholamines
