Samenvatting Inleiding Recht (+ boek)

WEEK 1

Het recht is het geheel van regels dat de samenleving ordent. De wet staat hierin centraal en
de rechters gebruiken de wet bij maatschappelijke vraagstukken. Het recht wordt ook wel
gezien als bevelen die worden gehandhaafd doordat er bedreiging van ambtenaren bij zit, dit
noem je ook wel orders backed by threat. Dit kan door middel van preventie of controle. Een
andere opvatting Is dat de wet tot stand komt volgens een bepaalde procedure die
onderworpen is aan regels, essential law-making procedures.

Bij het recht wordt er gekeken naar uiterlijke gedragingen. Bij overtreding van de wet zijn
gevolgen, het recht is dus afdwingbaar. Bij moraal wordt er gekeken naar de innerlijke
houding, ofwel innerlijke overtuiging van de mens. Er zijn bij overtreding geen gevolgen, dus
het is niet afdwingbaar.

Het positief recht, ius positivum/ius constitutum, is het geschreven, afgekondigd recht. De
wetten zijn zoals ze in de wettenbundel staan. Het ideale recht/Natuurrecht, ius
constituendum, is het recht dat van nature geldt, wat je denkt dat behoort te gelden. Het gaat
om ongeschreven rechtsbeginselen. Het zijn normen en waarden.

Met het objectief recht bedoelt men het geheel van regels of normen dat de samenleving
ordent. Het subjectief recht is een kleinere groep aan wetten over een specifiek onderwerp,
vaak een bepaalde bevoegdheid. Het recht in objectieve zin kan zich alleen maar realiseren
wanneer mensen in de strijd voor hun subjectieve rechten hiertoe aanleiding geven. Dus in
het opkomen voor je eigen rechten lever je een bijdrage aan de ontwikkeling van het
objectieve recht.

Het formeel recht bestaat uit de regels die de handhaving voorschrijft, het gaat om het
regelen van een bepaalde procedure (procedureel recht). Het materieel recht is het geheel
aan regels die betrekken hebben op het gedrag van mensen, er wordt tevens aangegeven hoe
de overheid reageert op overtreding van deze regels. Het materieel recht wordt gehandhaafd
via het formeel recht.

Een wet in formele zin is een wet die tot stand gekomen is na een gezamenlijk besluit tussen
de regering (bestaande uit het kabinet en de Koning) en de Staten-Generaal (bestaande uit de
Eerste en Tweede Kamer) volgens een bepaalde procedure. Het is vaak te herkennen aan een
deftige tekst aan het begin van het wetboek. Een wet in materiële zin is een wet die
algemeen burger-verbindend is, het geldt voor alle burgers. Een wet kan in formele en
materiële zin zijn, het zijn niet twee tegengestelden. Het komt zelden voor dat een wet niet in
formele en niet in materiële zin is, een uitzondering is het Reglement van Orde van de
Tweede Kamer. Het is niet door de regering en de Staten-Generaal gemaakt en hij geldt
alleen voor de Tweede Kamer, dus is niet algemeen verbindend. Als een wet alleen in
formele zin is, dan noemen we dat een wet in bloot formele zin. Een wet die alleen in
materiële zin is, heet een wet in bloot materiële zin.

In het publiekrecht ligt het initiatief tot handhaving bij de overheid. Er is hierbij sprake van
een verticale relatie, de partijen staan niet als gelijken tegenover elkaar. Het algemeen belang
staat centraal. In het privaatrecht ligt het initiatief tot handhaving bij de burgers zelf, er is
sprake van een horizontale relatie. Er is een particulier belang van individuen. De twee
partijen komen tot een overeenkomst waaruit verbintenissen (wederzijdse rechten en