BLOK2: selectie & misclassificatie
Methodologie & toegepaste biostatistiek 1
BLOK 1
Onderzoeksdesign
RCT > prospectief cohort > patiënt controle > transversaal > ecologisch
Frequentie en associatiematen
Prevalentie; cumulatieve incidentie; incidentiedichtheid
RR, OR, RV (AR), NNT, Ape, APt
BLOK 2
Selectiebias = Als de onderzoekspopulatie NIET de doelpopulatie weerspiegelt.
o Non-differentiële selectie
o Differentiële selectie
Informatiebias = de waarnemingen weerspiegelen de werkelijkheid niet
o Differentiële en non-differentiële misclassificatie
o Meetprocedures en meetinstrumenten
Selectiebias: oververtegenwoordiging van een doelgroep, geen representatieve populatie.
De mensen die je hebt onderzocht zijn niet representatief.
- Non-differentieel: beide groepen verschuiven dan heeft het geen invloed op de associatie dus
de RR
- Differentieel: een groep in de tabel die
Informatiebias: meetfout, dus een fout in de meetinstrumenten. Mensen worden in de verkeerde
categorie geplaatst, onterecht.
- Non-differentieel:
- Differentieel
Vertekening komt in vele verschijningsvormen
Demonstratie aan de hand van getallenvoorbeelden in kruistabellen
Resultaat: veel kruistabellen – overzicht behouden moeilijk
Hoorcollege achteraf goed te gebruiken als studiemateriaal
Vertekening van onderzoeksresultaten
Ideale geval geven je resultaten een goede weerspiegeling van de werkelijkheid
Werkelijkheid resultaten: geldig (valide). Daar kan je dan op vertrouwen
Vertekening geldigheid/validiteit gaat dan omlaag van je resultaten
De werkelijkheid: utopie
Bias (vertekening) treedt vaak op in wetenschappelijk onderzoek.
De werkelijkheid?
Wetenschap geeft theorieën die ons de wereld om ons heen helpen begrijpen
- Voor theorieën vinden we steun of ontkrachting vanuit waarnemingen
- Een theorie kan per definitie worden ontkracht: je toetst een theorie namelijk per definitie
- Vaak is discussie mogelijk over de betekenis van waarnemingen in de onderzoekspopulatie:
de betekenis hierover is dus discussie mogelijk
- Daarom: met wetenschap kunnen we geen waarheid of werkelijkheid bewijzen
o Wetenschappelijke feiten bestaan niet
, 1. Bedreigingen van de validiteit
Drie categorieën van vertekening/bias:
A. Selectiebias
a. Non-differentiële selectie
b. Differentiële selectie selectie bias
B. Informatiebias
a. Differentiele en non-differentiele misclassificatie
b. Meetprocedures en meetinstrumenten
C. Confounding (blok 4)
Definitie van begrippen;
Bij selectiebias je hebt een groep mensen en die worden in groepen verdeeld, hoe is de verdeling
in de groepen?
- Differentieel; verschil in de groepen
- Maar misclassificatie je zit in een groep waar je niet in hoort te zitten
Selectiebias
Differentiële selectie:
o Overschatting van het effect
o Voorbeeld: mensen met gehoorschade gaan hierdoor juist meer oordoppen dragen
maar ze zijn al blootgesteld, effect lijkt hierdoor minder beschermend
Non-differentiële selectie: er is een gelijke verandering in groepen
o Geen vertekening van het effect
o Voorbeeld; mooi design oordoppen en beide groepen gaan ze hierdoor meer dragen,
ongeacht wel/geen gehoorschade
Informatiebias
Differentiële misclassificatie:
o Lijdt tot een overschatting van het effect, het lijkt bijvoorbeeld minder beschermend
dan dat het daadwerkelijk is
o Voorbeeld: mensen die gehoorschade hebben maar geen oordopjes dragen en liegen
over het gebruik. Lijkt alsof meer mensen gehoorschade hebben die wel oordoppen
dragen. Risico lijkt hierdoor lager omdat daardoor het getal van geen oordoppen met
wel gehoorschade juist lager wordt.
Non-differentiële misclassificatie: in beide groepen gebeurt/verschuift iets
o Lijdt tot een onderschatting van het effect want beide groepen verschuiven
o Voorbeeld: politiek correct antwoord van beide groepen, iedereen zegt dat ze
oordoppen hebben gedragen (wel/geen gehoorschade) terwijl niet iedereen dit heeft
gedaan in beide groepen. Hierdoor ontstaat een onderschatting.
Bias = vertekening. Treedt op als associaties systematisch afwijken van de werkelijkheid. Gevolgen van
vertekening:
Overschatting = positieve selectie bias. Werkelijkheid is kleiner dan wat je meet.
Onderschatting = negatieve selectie bias. De werkelijkheid is groter dan wat je meer.
Methodologie & toegepaste biostatistiek 1
BLOK 1
Onderzoeksdesign
RCT > prospectief cohort > patiënt controle > transversaal > ecologisch
Frequentie en associatiematen
Prevalentie; cumulatieve incidentie; incidentiedichtheid
RR, OR, RV (AR), NNT, Ape, APt
BLOK 2
Selectiebias = Als de onderzoekspopulatie NIET de doelpopulatie weerspiegelt.
o Non-differentiële selectie
o Differentiële selectie
Informatiebias = de waarnemingen weerspiegelen de werkelijkheid niet
o Differentiële en non-differentiële misclassificatie
o Meetprocedures en meetinstrumenten
Selectiebias: oververtegenwoordiging van een doelgroep, geen representatieve populatie.
De mensen die je hebt onderzocht zijn niet representatief.
- Non-differentieel: beide groepen verschuiven dan heeft het geen invloed op de associatie dus
de RR
- Differentieel: een groep in de tabel die
Informatiebias: meetfout, dus een fout in de meetinstrumenten. Mensen worden in de verkeerde
categorie geplaatst, onterecht.
- Non-differentieel:
- Differentieel
Vertekening komt in vele verschijningsvormen
Demonstratie aan de hand van getallenvoorbeelden in kruistabellen
Resultaat: veel kruistabellen – overzicht behouden moeilijk
Hoorcollege achteraf goed te gebruiken als studiemateriaal
Vertekening van onderzoeksresultaten
Ideale geval geven je resultaten een goede weerspiegeling van de werkelijkheid
Werkelijkheid resultaten: geldig (valide). Daar kan je dan op vertrouwen
Vertekening geldigheid/validiteit gaat dan omlaag van je resultaten
De werkelijkheid: utopie
Bias (vertekening) treedt vaak op in wetenschappelijk onderzoek.
De werkelijkheid?
Wetenschap geeft theorieën die ons de wereld om ons heen helpen begrijpen
- Voor theorieën vinden we steun of ontkrachting vanuit waarnemingen
- Een theorie kan per definitie worden ontkracht: je toetst een theorie namelijk per definitie
- Vaak is discussie mogelijk over de betekenis van waarnemingen in de onderzoekspopulatie:
de betekenis hierover is dus discussie mogelijk
- Daarom: met wetenschap kunnen we geen waarheid of werkelijkheid bewijzen
o Wetenschappelijke feiten bestaan niet
, 1. Bedreigingen van de validiteit
Drie categorieën van vertekening/bias:
A. Selectiebias
a. Non-differentiële selectie
b. Differentiële selectie selectie bias
B. Informatiebias
a. Differentiele en non-differentiele misclassificatie
b. Meetprocedures en meetinstrumenten
C. Confounding (blok 4)
Definitie van begrippen;
Bij selectiebias je hebt een groep mensen en die worden in groepen verdeeld, hoe is de verdeling
in de groepen?
- Differentieel; verschil in de groepen
- Maar misclassificatie je zit in een groep waar je niet in hoort te zitten
Selectiebias
Differentiële selectie:
o Overschatting van het effect
o Voorbeeld: mensen met gehoorschade gaan hierdoor juist meer oordoppen dragen
maar ze zijn al blootgesteld, effect lijkt hierdoor minder beschermend
Non-differentiële selectie: er is een gelijke verandering in groepen
o Geen vertekening van het effect
o Voorbeeld; mooi design oordoppen en beide groepen gaan ze hierdoor meer dragen,
ongeacht wel/geen gehoorschade
Informatiebias
Differentiële misclassificatie:
o Lijdt tot een overschatting van het effect, het lijkt bijvoorbeeld minder beschermend
dan dat het daadwerkelijk is
o Voorbeeld: mensen die gehoorschade hebben maar geen oordopjes dragen en liegen
over het gebruik. Lijkt alsof meer mensen gehoorschade hebben die wel oordoppen
dragen. Risico lijkt hierdoor lager omdat daardoor het getal van geen oordoppen met
wel gehoorschade juist lager wordt.
Non-differentiële misclassificatie: in beide groepen gebeurt/verschuift iets
o Lijdt tot een onderschatting van het effect want beide groepen verschuiven
o Voorbeeld: politiek correct antwoord van beide groepen, iedereen zegt dat ze
oordoppen hebben gedragen (wel/geen gehoorschade) terwijl niet iedereen dit heeft
gedaan in beide groepen. Hierdoor ontstaat een onderschatting.
Bias = vertekening. Treedt op als associaties systematisch afwijken van de werkelijkheid. Gevolgen van
vertekening:
Overschatting = positieve selectie bias. Werkelijkheid is kleiner dan wat je meet.
Onderschatting = negatieve selectie bias. De werkelijkheid is groter dan wat je meer.
