Samenvatting Maatschappelijke geletterdheid: mediawijsheid

Maatschappelijke geletterdheid
Manipulatietechnieken:
Censuur & framing
 Expliciete censuur
o Vb foto blurren
 Meeste is impliciete censuur
o Ze worden niet getoond, worden gewoon weggehaald
 Framing: zoals prent hiernaast
o Vb 2 foto’s van Brussel
 1e is met mensen, het is nog gezellig ondanks dreigingen
 2e is leeg zonder mensen, dus mensen zullen wel bang zijn om hier te
komen
o Vb alleen foto’s laten zien van Amerikaanse soldaten die kinderen helpen
maar er is ook andere kant (folterden ook gevangenen)
 Vb journalist trekt naar oorlog in Vietnam, trekt foto van meisje wiens kleren eraf zijn
gebrand, dat zorgt dat iedereen het inziet en Amerika trekt uit Vietnam
 Embedded journalism
o Machthebbers bepalen wat journalisten mogen publiceren, publiceer je het
toch dan mag je volgende keer niet meer mee en ze zorgen ervoor dat het wel
weggeknipt wordt
 Vb moslims enkel laten zien als ze roepen en een bomgordel aanhebben
 Als je ons niet ziet bestaan we niet
o Voorbeeld
 Burgeroorlog Sierra Leone
 Hongersnood Darfour
 Armeense genocide
o Media vindt het te deprimerend ofzo dus publiceert het niet
 Ook op sociale media
o Vb op beelden precies dat vluchtelingen vrachtwagen tegenhouden dus die
verstoren onze economie. Maar eigenlijk zijn het betogers van de gele hesjes
 Hoe factchecken?
o Vooral check bron en auteur
o Check datum, is het een grap?, bekijk het hele verhaal, vraag aan experten,
check ook andere bron hierrond
o Wikipedia niet slecht, maar kijk onderaan welke bronnen wikipedia heeft
gebruikt
 Vb modellen vragen die foto komen trekken voor campagne (vb blauwe ogen enzo
maar is geschminkt)
 Leopold II  werd vroeger gecensureerd en vooral geframed alsof hij een goed en
belangrijk man was, nu doen ze dat niet meer
o In andere landen werd hij wel steeds als een slecht man voorgesteld, enkel bij
ons niet
o Bij ons vroeger in alle schoolboeken als de goede voorgesteld
o Ook verschil op onze wikipedia over Leopold II en op de wikipedia van andere
landen

, Fotoshopping
 Opvolger werd niet Lenin maar Stalin
o Rivalen moesten uit het beeld verdwijnen
 Vb horloge wegfotoshoppen want Sovjet soldaten hadden dit normaal is dus zouden
ze hebben gestolen, wat hen slecht zou maken
 Vb sigaret wegfotoshoppen bij John Lennon
o Jongeren het roken afraden door geen sterren te laten zien met en sigaret
o MAAR hun muziek is ontstaan door de drugs dus is deel ervan
 Vb mensen kopie-pasten om het publiek ruimer te doen lijken
 Vb leiders van plaats wisselen zodat belangrijkste vooraan staat
 Vb zwarte mens vervangen door blanke in Microsoft campagne
 Vb politieker afbeelden als SS officier
 Vb modellen in juiste vorm fotoshoppen
 H&M gebruikt altijd zelfde lichaam en fotoshopt hier al hun kledij op, geeft ze een
ander hoofd en andere kleur
 Vb hamburger lijkt mooi maar als je die dan krijgt ziet die er helemaal anders uit dan
op foto

Ensceneren
 Het gevoel geven dat iets daadwerkelijk gebeurd is terwijl het in
scène is gezet
 Vb maanlanding
 Vb ‘Sarkozy mijdt grote mensen’
o Was klein, maar op foto lijkt hij niet klein want er wordt
geselecteerd met wie hij op de foto mag staan  zo lijkt hij niet klein


Associatie  segmentatie
 Iconen of kleuren gebruiken
 Rood is slecht, groen is goed
 Vb rood = communistisch
 Vb duivel en pentagram gebruiken
 Vb horloge verkopen: staat altijd op 10u10
o Suggereert een glimlach = geluk
o Ook bij logo van danone, tui en LG
 Roos en blauw gebruiken op producten: roos is voor meisjes en blauw voor jongens
o Je kan hierdoor meer verkopen, omzet gaat omhoog als je vrouwelijke en
mannelijke versie maakt
 Kleurassociatie : groen = gezond
o Vb McDonald’s van rode naar groen kleur
 Icoonassociatie : bekende ster + gevechtssport (gezond)
 Cultuurassociatie : oosters = meditatie, spiritueel, ying yang,… = stereotypen

Behoeftecreatie
 Ons dingen laten kopen die we eigenlijk niet missen
 We zouden deze dingen nooit kopen als er geen reclame van werd gemaakt
 Een als maar luiere mens maken