Samenvatting Hoorcollege 6 Fragiliteit

GER3 Hoorcollege 6




Hoorcollege 6: Fragiliteit


1. FRAGILITEIT
Fragiliteit = geheel van kenmerken dat geriatrische patiënt predisponeert tot functionele
achteruitgang (capaciteitsverlies) en risico verhoogt op optreden van geriatrische ziektebeelden.

Fragiliteit = multidimensioneel concept met elementen die fysiek (fysiologisch en pathologisch),
mentaal, affectief, sociaal en omgevingsgebonden zijn.

1.1. FYSIEKE DIMENSIE VAN FRAGILITEIT

 Leeftijd = factor van fragiliteit
 Vrouwelijke geslacht

Deze 2 factoren zijn niet beïnvloedbaar, ze kunnen wel mee preventieve aanpak helpen oriënteren.

1.1.1. ANDERE ELEMENTEN VAN FYSIEKE FRAGILITEIT

 Mobiliteit
 Sensoriële functies
 Voedingstoestand
 Polypathologie + polymedicatie, nood aan verzorging en hospitalisatie
o Belangrijke parameters in evaluatie van fragiliteit
 Ziekten die de kans op fragiliteit verhogen
o Chronische longinsufficiëntie
o Hartinsufficiëntie
o Cerebrovasculair accident
o Femurhalsfractuur
o Actieve maligne aandoeningen

1.2. M ENTALE EN AFFECTIEVE DIMENSIES VAN FRAGILITEIT

 Cognitie
 Gemoedstoestand
 Angst
 Gebruik van anxiolytica
 Sociale isolement
 Woonomstandigheden
 Financiële inkomen
 Genoten onderwijs

1.3. FUNCTIONELE ACHTERUITGANG
= dynamisch proces dat past in het theoretische kader van fragiliteit




Personen die fragiel zijn hebben meer kans op

1

, GER3 Hoorcollege 6


 Functionele achteruitgang bij ADL-activiteiten
 Optreden van geriatrische ziektebeelden
 Jaarlijkse incidentie van functionele achteruitgang bedraagt 12%
 Acuut optreden bij een ziekte of meer progressief bij een reeds afhankelijke patiënt

1.4. I NTERVENTIES BIJ FRAGILITEIT

Preventie en revalidatie zijn mogelijk

 Preventie gericht op
o Lichaamsbeweging
o Voeding
o Optimalisering en correctie van sensoriële stoornissen
 Secundaire en tertiaire preventie van invaliderende chronische ziekten
o Primair: voorkomen van ziektes
o Secundair: opsporen van vroegtijdige ziektes
o Tertiaire: erge complicaties proberen voorkomen

1.5. V ERMINDERING VAN FRAGILITEIT

 Behoud van de spierkracht van de onderste en bovenste ledematen
 Behandeling van depressie en angst
 Sensoriële optimalisatie

Dit samen met preventie strategieën!

2. S EDENTAIR GEDRAG
 Alle activiteiten die je uitvoert in zittende of liggende houding
 Laag energieverbruik
 ≠ slaaptijd
 ≠ fysiek inactief
 ≠ te weinig lichaamsbeweging

Enkel zittende activiteiten tijdens vrije tijd

 2/10 Vlaamse volwassenen
 4/10 Vlaamse Ouderen (65+)
 5/10 Vlaamse Ouderen (75+)

2.1. S EDENTAIR GEDRAG VS FYSIEKE INACTIVITEIT

Sedentair gedrag
Onafgebroken zitten of liggen met laag energieverbruik als dagelijkse leefstijl

Fysieke inactiviteit
Verwijst naar te weinig lichaamsbeweging of het niet behalen van de beweegnorm




2.2. B EWEEGNORM WHO

2