BIOCHEMIE
2023
- Suikermetabolisme
- Celademhaling
- Lipidenmetabolisme
- Eiwit- en aminozuur metabolisme
-
,Biochemie
HF 8: het suikermetabolisme
A. inleiding
Belang van suikers:
reservestof
energiebron (50%)
koolstofbron
verloop:
= komen vanuit voedsel in bloedbaan;
je haalt de polysachariden zoals zetmeel uit je
voeding
zij worden afgebroken door amylase in de darm tot
oligosachariden en disachariden (sucrose, lactose
en maltose)
zij worden dan door glycosidasen (maltase, lactase,
sacharase) aan het opp. van de dunne darm epitheel
(aan de microvilli) afgebroken tot monosachariden
(fructose, glucose, galactose)
opname gebeurt in de enterocyten van de dunne
darm:
o glucose en galactose kunnen met behulp
van Na tegen de gradiënt ingaan door ATP
= secundair actief -> laag naar hoog
o fructose gebeurt aan de hand van passief
transport = gefaciliteerde diffusie -> vn
hoog naar laag
secundair actief transport: gradiënt Na wordt gebruikt voor andere doeleinden bv co transport van
glucose -> GLUT & SGLUT (alleen GLUT 1 en GLUT2 zijn secundair)
de monosachariden verlaten de enterocyten via
passief transport
ze komen in het bloed terecht en gaan via het bloed
getransporteerd worden dan de organen zoals bv. de
ver.
, B. Glucosemetabolisme
activeren =
= inhiberen
= inhiberen
activeren =
Gluconeogenese:
Situering in het lichaam = lever
Hoge glucose aanvoer = lever zet glucose om -> glucose wordt geoxideerd -> kost ATP ->
glucose opgeslaan onder glycogeen. Glucose kan ook omgezet worden naar vetzuren voor
opslag.
Lage glucose aanvoer = lever geeft glucose af in het bloed -> afbraak glycogeen of
aanmaak glucose vanuit precursoren.
Situering in de cel: vooral cytoplasma maar ook mitochondriën & endoplasmatisch
reticulum
Overzicht van de reacties van de gluconeogenese
- Wat?
: synthese van glucose vanuit precusoren (AZ: alanine, lactaat en glycerol)
- Hoe?
: in essentie is het de omgekeerde glycolyse
- Verschillen op 3 plaatsen van omgekeerde glycolyse
1. Pyruvaat naar PEP gaat via OAA (oxaalazijnzuur)
2. Ander enzym voor omzetting van F1, 6P naar F6P: fosfatase
3. Ander enzym voor omzetting van G6P naar G: fosfatase
Regulatie van de gluconeogenese
1. Beschikbaarheid substraat (vb glycerol uit afbraak van triglyceriden, lactaat, alanine)
2. Activiteit en hoeveelheid enzymen REGULATIE van enzymen zinloos dat glycolyse
en gluconeogenese samen doorgaan
Glycogenolyse:
Situering in het lichaam = spier en andere cellen(leveren glucose-6-P -> levert door glycolyse
energie) & lever (leveren van glucose -> glucosehomeostase)
Situering van de cel = cytoplasma
Glycogenese:
Situering in het lichaam = lever en spieren
opslaan glucose onder vorm van glycogeen
Situering cel = cytoplasma
Glycolyse:
Situering in het lichaam = lever en pancreas
Situering in de cel: mitochondriën
NETTO REACTIE:
Bv. 1 molecule glucose (C6) = 2 molecule pyruvaat (C3)
Glucose + 2NAD+ + 2Pi + 2ADP -> 2 pyruvaat + 2 NADH + 2H+ +2ATP + 2 H2O
DE GLYCOLYSE
Gebeurt in 2 fasen:
Fase 1. Verbruikt ATP (glucose -> 2x glyceraldehyde 3-fosfaat)
: dit is de voorbereide fase ( het kost ATP + afbraak tot 2 kleine molecules)
2023
- Suikermetabolisme
- Celademhaling
- Lipidenmetabolisme
- Eiwit- en aminozuur metabolisme
-
,Biochemie
HF 8: het suikermetabolisme
A. inleiding
Belang van suikers:
reservestof
energiebron (50%)
koolstofbron
verloop:
= komen vanuit voedsel in bloedbaan;
je haalt de polysachariden zoals zetmeel uit je
voeding
zij worden afgebroken door amylase in de darm tot
oligosachariden en disachariden (sucrose, lactose
en maltose)
zij worden dan door glycosidasen (maltase, lactase,
sacharase) aan het opp. van de dunne darm epitheel
(aan de microvilli) afgebroken tot monosachariden
(fructose, glucose, galactose)
opname gebeurt in de enterocyten van de dunne
darm:
o glucose en galactose kunnen met behulp
van Na tegen de gradiënt ingaan door ATP
= secundair actief -> laag naar hoog
o fructose gebeurt aan de hand van passief
transport = gefaciliteerde diffusie -> vn
hoog naar laag
secundair actief transport: gradiënt Na wordt gebruikt voor andere doeleinden bv co transport van
glucose -> GLUT & SGLUT (alleen GLUT 1 en GLUT2 zijn secundair)
de monosachariden verlaten de enterocyten via
passief transport
ze komen in het bloed terecht en gaan via het bloed
getransporteerd worden dan de organen zoals bv. de
ver.
, B. Glucosemetabolisme
activeren =
= inhiberen
= inhiberen
activeren =
Gluconeogenese:
Situering in het lichaam = lever
Hoge glucose aanvoer = lever zet glucose om -> glucose wordt geoxideerd -> kost ATP ->
glucose opgeslaan onder glycogeen. Glucose kan ook omgezet worden naar vetzuren voor
opslag.
Lage glucose aanvoer = lever geeft glucose af in het bloed -> afbraak glycogeen of
aanmaak glucose vanuit precursoren.
Situering in de cel: vooral cytoplasma maar ook mitochondriën & endoplasmatisch
reticulum
Overzicht van de reacties van de gluconeogenese
- Wat?
: synthese van glucose vanuit precusoren (AZ: alanine, lactaat en glycerol)
- Hoe?
: in essentie is het de omgekeerde glycolyse
- Verschillen op 3 plaatsen van omgekeerde glycolyse
1. Pyruvaat naar PEP gaat via OAA (oxaalazijnzuur)
2. Ander enzym voor omzetting van F1, 6P naar F6P: fosfatase
3. Ander enzym voor omzetting van G6P naar G: fosfatase
Regulatie van de gluconeogenese
1. Beschikbaarheid substraat (vb glycerol uit afbraak van triglyceriden, lactaat, alanine)
2. Activiteit en hoeveelheid enzymen REGULATIE van enzymen zinloos dat glycolyse
en gluconeogenese samen doorgaan
Glycogenolyse:
Situering in het lichaam = spier en andere cellen(leveren glucose-6-P -> levert door glycolyse
energie) & lever (leveren van glucose -> glucosehomeostase)
Situering van de cel = cytoplasma
Glycogenese:
Situering in het lichaam = lever en spieren
opslaan glucose onder vorm van glycogeen
Situering cel = cytoplasma
Glycolyse:
Situering in het lichaam = lever en pancreas
Situering in de cel: mitochondriën
NETTO REACTIE:
Bv. 1 molecule glucose (C6) = 2 molecule pyruvaat (C3)
Glucose + 2NAD+ + 2Pi + 2ADP -> 2 pyruvaat + 2 NADH + 2H+ +2ATP + 2 H2O
DE GLYCOLYSE
Gebeurt in 2 fasen:
Fase 1. Verbruikt ATP (glucose -> 2x glyceraldehyde 3-fosfaat)
: dit is de voorbereide fase ( het kost ATP + afbraak tot 2 kleine molecules)
