Sociale agogiek: les 5
Armoede als sociaal probleem
Een situering.
1. Armoede als sociaal probleem
Sociaal werk wordt als praktijk vaak geconfronteerd met situaties van
armoede en sociale uitsluiting
o Dak- en thuisloosheid, migratie, intrafamiliaal geweld, criminaliteit
Actuele crisissen versterken dit
Armoede gezien als ‘het behangpapier’ van het sociaal werk
o Zo aanwezig dat we er niet meer bij stil staan
Roept de vraag op: Wat doen we daarmee in het sociaal werk en hoe kijken
we naar deze problematiek
2. Perspectief van professionals
Hoe kijken we in de praktijk naar armoede?
o Armoede als een materiaal probleem: gebrek aan inkomen
o Armoede als immaterieel probleem: gebrek aan perspectief en
duurzame keuzes
o Armoede als cumulatief probleem: versterking van
uitsluitingsdynamieken
Vb. geldgebrek geen toegang op gezondheidszorg geen
toegang tot arbeidsmarkt
Gebrek aan kansen, ontplooiingskansen, toegang tot basisbenodigdheden
Armoede als complex probleem.
1. Armoede/sociale ongelijkheid
Verschil tussen armoede en sociale ongelijkheid
Armoede = rondkomen met een inkomen die dit niet toelaat, een inkomen
die niet genoeg is om deel te nemen aan het sociaal leven
o Kloof tussen je eigen levensstandaard en basisstandaard
Sociale ongelijkheid = het verschil in de samenleving van een hoog
inkomen en een laag inkomen
o Een vergelijking tussen maximum en minimum
1
, Sociale agogiek: les 5
o Grote sociale ongelijkheid is problematisch voor de samenleving
Sociale mobiliteit = kun je als je in een arm gezin bent opgegroeid nog
evolueren naar een meer welvarende persoon
o Hoe hoger de inkomensongelijkheid hoe meer problemen
Gini-coëfficiënt = 0 goed maar onmogelijk (iedereen verdient
evenveel)
2. Wat is armoede?
Mogelijke definities (niet vanbuiten leren)
o Armoede omschreven als een combinatie van beperkingen van
inkomen en ontwikkeling en sociale uitsluiting
o Een netwerk van sociale uitsluiting dat zich uitstrekt over
meerdere gebieden van het individuele en collectieve
bestaan
Als we in een sociale ongelijke samenleving leven dan zal er armoede zijn
Het gaat over toegang tot zaken in de samenleving die gezien worden
als belangrijk om een volwaardig leven te hebben
3. Hoe wordt armoede gemeten?
3 indicatoren
o Armoederisico op basis van inkomen
o Ernstige materiële en sociale deprivatie
o Mensen die in huishoudens met een zeer lage werkintensiteit leve
2
Armoede als sociaal probleem
Een situering.
1. Armoede als sociaal probleem
Sociaal werk wordt als praktijk vaak geconfronteerd met situaties van
armoede en sociale uitsluiting
o Dak- en thuisloosheid, migratie, intrafamiliaal geweld, criminaliteit
Actuele crisissen versterken dit
Armoede gezien als ‘het behangpapier’ van het sociaal werk
o Zo aanwezig dat we er niet meer bij stil staan
Roept de vraag op: Wat doen we daarmee in het sociaal werk en hoe kijken
we naar deze problematiek
2. Perspectief van professionals
Hoe kijken we in de praktijk naar armoede?
o Armoede als een materiaal probleem: gebrek aan inkomen
o Armoede als immaterieel probleem: gebrek aan perspectief en
duurzame keuzes
o Armoede als cumulatief probleem: versterking van
uitsluitingsdynamieken
Vb. geldgebrek geen toegang op gezondheidszorg geen
toegang tot arbeidsmarkt
Gebrek aan kansen, ontplooiingskansen, toegang tot basisbenodigdheden
Armoede als complex probleem.
1. Armoede/sociale ongelijkheid
Verschil tussen armoede en sociale ongelijkheid
Armoede = rondkomen met een inkomen die dit niet toelaat, een inkomen
die niet genoeg is om deel te nemen aan het sociaal leven
o Kloof tussen je eigen levensstandaard en basisstandaard
Sociale ongelijkheid = het verschil in de samenleving van een hoog
inkomen en een laag inkomen
o Een vergelijking tussen maximum en minimum
1
, Sociale agogiek: les 5
o Grote sociale ongelijkheid is problematisch voor de samenleving
Sociale mobiliteit = kun je als je in een arm gezin bent opgegroeid nog
evolueren naar een meer welvarende persoon
o Hoe hoger de inkomensongelijkheid hoe meer problemen
Gini-coëfficiënt = 0 goed maar onmogelijk (iedereen verdient
evenveel)
2. Wat is armoede?
Mogelijke definities (niet vanbuiten leren)
o Armoede omschreven als een combinatie van beperkingen van
inkomen en ontwikkeling en sociale uitsluiting
o Een netwerk van sociale uitsluiting dat zich uitstrekt over
meerdere gebieden van het individuele en collectieve
bestaan
Als we in een sociale ongelijke samenleving leven dan zal er armoede zijn
Het gaat over toegang tot zaken in de samenleving die gezien worden
als belangrijk om een volwaardig leven te hebben
3. Hoe wordt armoede gemeten?
3 indicatoren
o Armoederisico op basis van inkomen
o Ernstige materiële en sociale deprivatie
o Mensen die in huishoudens met een zeer lage werkintensiteit leve
2
