Bachelor Kleuteronderwijs (HoGent) - Samenvatting : Werkplekleren 3: inspelen op onderwijsbehoeften

Werkplekleren: inspelen op onderwijsbehoeften
Algemeen kader
1. Zorgcontinuüm (examen: hoe betrek je ouders in betrekking tot het zorgcontinuüm)
 Doel zorgcontinuüm  elke leerling de kans bieden op een optimale ontwikkeling en
een gelijkwaardige participatie aan de school- en klasgebeuren
 Hoe?  Afstemmen onderwijs- en opvoedingsaanbod op de zorgvraag van de
leerling
 Diagnostische protocol
o = zorgt ervoor om een gestandaardiseerde kwalitatieve diagnostiek binnen de
onderwijscontext
 Algemeen diagnostisch protocol (ADP)
 Speerpunten met betrekking tot ouders
o Belang van samenwerken met ouders
o Ouderparticipatie en -betrokkenheid
o In alle fasen van het zorgcontinuüm
 Specifieke diagnostische protocollen
 De rol van de ouders in de verschillende fasen
1.1. Fase 0: brede basiszorg
 Het zorgbeleid optimaliseren vanuit een handelingsgerichte visie
 Inschrijven- en onthaalbeleid
o Zorgzaam inschrijvingsgesprek
 Eerste contact  opbouwen van een vertrouwensrelatie
 = Veel meer dan een administratieve aangelegenheid
 Verzamelen van info over specifieke onderwijs- en
opvoedingsbehoeften
 Wensen en verwachtingen van de ouders
o Verslag voor toegang tot BuO en ingeschreven onder ontbindende
voorwaarden (= M-decreet)
 Samenwerken met ouders
o Gedeelde verantwoordelijkheid
o Ouderbetrokkenheid (OB) vs ouderparticipatie (OP) (zie verder)
 OB: verbondenheid die ouders voelen t.a.v. de school en de ruime
interesse van ouders voor het schoolgebeuren
 Betrokkenheid bij onderwijs en opvoeding (= thuis en op
school)
 Ouderparticipatie maakt ouderbetrokkenheid zichtbaar
o Maatregelen in het kader van zorg transparant met de ouders bespreken
1.2. Fase 1: verhoogde zorg
 STICORDI-maatregelen
 Ouders kunnen ook ongerustheid melden
o Nood aan transparante zorgstructuur en laagdrempelig beleid naar ouders
toe
o In overleg de onderwijs- en opvoedingsbehoeften,
ondersteuningsbehoeften van de ouders formuleren
 Leidraad voor systemisch aanpak

, o 1: zorgoverleg
 Actief betrekken van de ouders in het overleg
 Verwoorden van hun noden + inspraak bij het bepalen,
evalueren en bijsturen van zorginitiatieven
o 2: verzamelen van informatie
 Gesprekken met ouders (= ervaringsdeskundigen)
 Respect voor elkaars beleving en mening
 Nood aan transparante communicatie
o 3: onderwijsbehoeften en aanpak bepalen
 Op niveau van de ouders
 Specifieke ondersteuningsbehoeften van de ouders
o 4: plannen, handelen en evalueren
 Oudergesprek: aanpak alternatieven schetsen
 Ruimte voor inbreng van ouders
 Bespreken in hoeverre ouders willen en kunnen
meewerken
1.3. Fase 2: uitbreiding van de zorg
 Communicatie tussen de verschillende betrokken actoren naar ouders en elkaar
toe
o Vb: heen-en-weer-schriftje, Whatsapp, materiaal dat overal hetzelfde is
1.4. Fase 3: IAC
2. Ouderbetrokkenheid vanuit het zorgcontinuüm
2.1. Inleiding
 Voordelen van constructieve samenwerking
o Voor de kinderen
 Sociaal-Emotioneel functioneren, welbevinden, prestaties
o Voor de ouders
 Positievere houding en vertrouwen
o Schoolcultuur
o Kwaliteitsvol onderwijs
 Duidelijke visie op samenwerken (verwachtingen, doelgerichte aanpak)  belang
ouderbetrokkenheid
o Nog weinig daadwerkelijke samenwerking
o Nood aan een kader voor constructief communiceren
 Participatiedecreet: verschillende actoren participeren aan het schoolbeleid via
vertegenwoordigers
o Vb: de schoolraad, pedagogische, leerlingen, ouderraad
2.2. Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid
 Als leerkracht expliciet werken aan OB en OP
o OB > OP
 OB: is noodzakelijk en wordt heel erg gewaardeerd
 OP: Is vrijwillig en wordt gewaardeerd door de school
o Inzicht en vaardigheden om om te gaan met verschillen in leefwereld
o Rekening houden met de gezinssituatie en investeren in constructieve
samenwerking

,  Typologie van Epstein
o Parenting: creëren en opbouwen van positieve thuiscondities
o Communcating: informeren over de school, informeren over de
thuissituatie
o Volunteering: meehelpen op de school, in de klas
o Learning at home: de kinderen ondersteunen, de kinderen thuis helpen
o Decision making: formele participatie aan het schoolbeleid, schoolbestuur
o Collaborating: effectief samenwerken, streven naar een brede school
 Ouderbetrokkenheid?
o = meer den uitwillen van informatie
o Wederzijdse nieuwsgierigheid naar de deskundigheid van ouders en
leerkrachten
o Samen weten ze meer dan apart
 Ouders denken, beslissen en doen mee in het onderwijs
 Valkuil bij hoge ouderbetrokkenheid
o Niet alle doelgroepen/ouders kunnen zoveel betrokken zijn
  Veel werken, kansarmoede  een drempel + schaamte
2.3. Onderwijsondersteunend gedrag van ouders
 School kan invloed hebben op het onderwijsondersteunend gedrag van ouders
o = hoe ondersteunen de ouders hun kind met betrekking tot onderwijs en
leren?
  Onderwijssteunend gedrag van de ouders
o Betrokkenheid van ouders bij het onderwijs aan hun kind
o Supervisie en toezicht door de ouders
o Verwachtingen van de ouders
 Vragen stellen over thuis?
o Enkel als je vermoedt dat wat er thuis gebeurt mogelijk het schoolsucces
belemmert
o Bespreken via een ondersteunende houding
 Vb: wille jullie hieraan werken? Wat hebben jullie nodig om dat te
kunnen?
o Klaag niet over of tegen ouders  het lost niets op + ouders zijn er weinig
mee
2.4. Gesprekken met alle ouders
 Constructief communiceren
 Duidelijke communicatie naar ouders toe  infobrochure
o Inschrijvingsgesprek
o Oudercontacten
o Tussentijdse communicatie
  Schoolgebonden aanpak
o Wat is wenselijk? Wat is haalbaar?
 Preventief werken
o Positieve samenwerking
o Conflicten vermijden  verwachtingen zijn duidelijk
 Welke informatie verzamelen tijdens deze gesprekken?
o Info van ouders en leerling

,  Wat zijn de talenten en sterktes van het kind?
 Hoe beleeft hun kind de school?
 Hebben de ouders zorgen wat hun kind betreft?
 Hebben ze tips voor de aanpak van hun kind op school?
o Info van de leerkracht
 Hoe is de leerontwikkeling/werkhouding van het kind?
 Hoe is het sociaal – emotioneel functioneren van het kind?
 Suggestief van de ouders van vorig jaar
 Andere oudergesprekken
o Tussentijdse korte gesprekken
 Doel: even iets aan elkaar vragen of vertellen
 Vb: na school, heen- en- weer -schriftje
o Tijdens het jaar
 Doelen en afspraken van het vorig gesprek evalueren
 Zit de ontwikkeling op koers?
o Op het einde van het schooljaar
 Terugblikken, evaluatie van het schooljaar + overdracht volgend
schooljaar
 Afronding oudergesprek
o Duidelijke afspraken maken
o Het gesprek evalueren + feedback
o Verslag maken  samenvatten + afspraken  kopie aan ouders geven
2.4.1. Inschrijvingsgesprek
 Welkomstgesprek (welbevinden centraal)
 Belangrijk: zorgen voor een tweerichtingsverkeer
o Vertrek vanuit de vragen van de ouders en stem je gesprek daarop af
o School:
 info over visie, schoolplan, organisatie, inhoud onderwijs
 Info over samenwerking (verwachtingen)
 Peil ook naar hun bril m.b.t. deze elementen
o Ouders als ervaringsdeskundigen
 Info over kind en gezinssituatie
 Info over behoeften kind, info over de aanpak
 Vragen van hun kant: communicatie, inhoud en kwaliteit
school
 = Basis voor wederzijds vertrouwen
2.5. Als er zorgen en vragen zijn over een leerling
 Hoe gesprek aangaan als je twijfels hebt over de ontwikkeling van hun kind aan
de ouders?
o Conflicten vaak door onenigheid over verantwoordelijkheden (spanning)
 Duidelijk en open communiceren
 Suggesties geven beslissing ligt bij de andere partij (ouders)
o Vragen stellen aan de hand van 10 aandachtspunten
 1: De school en ouders hebben een gemeenschappelijk belang
o De kennis en deskundigheid/expertise van de ouders wordt ingezet
o Ouders worden betrokken bij het uitwerken van thema’s + projecten
o Gemeenschappelijk belang  het gaat goed met het kind