Uitgebreide samenvatting Regels rond arbeid DPS-HRM

Regels rond arbeid

Hoofdstuk 1

De relaties die de werkgever en werknemer en hun respectievelijke vertegenwoordigers met elkaar
onderhouden noemen we arbeidsverhoudingen.

Onderneming is de eigenlijke bron

Karakter van arbeidsverhoudingen

1. economisch  de werkgever stelt zich ten doel goederen of diensten te produceren, die hij op de
afzetmarkt op winstgevende wijze verkoopt of die maatschappelijk nuttig geacht worden.
2. juridisch  Wetten en grenzen aan de inzet van werknemers, juridische contractrelatie.
3. sociaal  onderschikking, dit heeft invloed op de aard van het werk en de arbeidsomstandigheden
4. psychologisch  Er zijn verwachtingen over hoe we met elkaar omgaan in de arbeidsrelatie

Er is een spanningsverhouding tussen werkgever en werknemer.

De relatie tussen werknemer, werkgever en overheid  collectieve arbeidsverhouding

Overheid:
 Inkomensbeleid  lonen van werknemers etc.
 Sociale zekerheid  als je niet meer kan werken
 Werkgelegenheid  groot deel van het werk komt
van uit de overheid

Werknemers:
 Personeelsbeleid  onder wenselijke manier
werken
 CAO’s
 Wettelijke voorschriften
 Medezeggenschap

Werkgevers:
 Autonomie: ondernemerschap

Onderneming is vermaatschappelijkt  sterke wisselwerking tussen onderneming en maatschappelijke
omgeving.

Kenmerken van de werksituatie:
1. arbeidsvoorwaarden: loon, arbeidstijden, opleidings en promotie mogelijkheden
2. arbeidsomgeving: veiligheid, zwaarte van het werk en lawaai
3. arbeidsinhoud: mate van zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en bekwaamheid

,Het arbeidsbeleid is bijna volledig vermaatschappelijkt wat de factoren omgeving en voorwaarden
betreft.

Zelfstandige ondernemingsfunctie  essentiële beleidsgebieden de ondernemingsleiding over
voldoende vrijheid moet kunnen blijven beschikken.

, Hoofdstuk 2

Spelers in een collectieve arbeidsverhouding:
1. werknemers en hun organisaties (vakbeweging)
2. werkgevers en hun organisaties
3. de overheid

De onderlinge contracten  institutioneel systeem

De vakbeweging: organisaties die belangen van werknemers behartigen.
-correctiefunctie  activiteiten met betrekking tot arbeidsvoorwaarden
-emancipatiefunctie  positie van werknemers in maatschappij en onderneming

Belangrijkste taak van de vakbond: collectieve arbeidsovereenkomst

Drie algemene soorten vakorganisaties:
1. naar levensbeschouwing  geloof
2. naar niveau van werkzaamheden
 organisatie op basis van beroep
 werknemers met hetzelfde functieniveau
 werknemers die werkzaam zijn in dezelfde bedrijfstak
 werknemers in hetzelfde bedrijf werkzaam
3. naar de representativiteit van de organisatie: maatschappelijk erkend
 Rechtsvorm van een vereniging
 Minstens twee jaar rechtsbevoegdheid
 Economische belangen van ondernemers of werknemers behartigd
 Onafhankelijk is bij eigen beleidsbepaling
 Voldoende financiële draagkracht

Organisaties die niet representatief worden geacht: categorale organisatie.

Vakcentrales kennen drieledige organisatie
1. federatiebestuur  dagelijks bestuur
2. federatieraad
3. federatiecongres  delegatie van bonden en de leden van het federatiebestuur

Organisatiegraad van werknemers: aantal werknemers die lid zijn van een vakorganisatie, ten
opzichte van de totale afhankelijke beroepsbevolking.

Daling van de organisatiegraad door:
1. oplopende werkloosheid
2. verandering in beroepsbevolking
3. toename van deeltijd- en parttimebanen
4. gebrek aan jonge werknemers
5. individualisme  verandering in normen en waardenpatroon
6. algemene zaken