SAMENVATTING TRANSCULTURELE
PSYCHIATRIE
2016-2017
, Inhoudstafel
Les 1-2: Inleiding
1. Introductie: 3 klinische voorbeelden
I. De man die taboe overschreed
II. Een meisje van 14 met bezetenheid
III. Een alcoholist die nooit “de eerste druppel” dronk
2. Wat is transculturele psychiatrie?
I. Definities
i. Confrontatie van paradigma’s
a. Wiskundig voorbeeld
ii. DSM-IV “Cultural Bound Syndromes”
a. Amok (DSM-IV)
b. Ceremoniële wapens
iii. Evoluties
a. De vroeg koloniale periode
a. Kolonisaties
b. Etnocentrisme
b. De koloniale periode
a. Externe beschuldigigen: heksenprocessen
b. Zichzelf beschuldigen + melancholie
c. De antropologische oeriode
a. De cultuur relativistische benadering
i. Kleinmann: Koro (china)
ii. Collomb (wolof, Dakar)
iii. Hypothesen (oa over Amok)
b. De universalistische benadering
i. Claude Levy Strauss: structuralisme
ii. H. Murphy: Advent of Guilt
iii. G. Devereux: mataculturele psychiatrie
iv. T. Nathan: rites en transitionele voorwerpen
d. De Bio-farmacologische periode
a. Ilness vs Disease
3. Conclusies: wat is een psychiatrische stoornis?
I. Beroepsgeheim
2
,Les 3-4: Klinische vs transculturele psychiatrie
1. Klinische psychiatrie
I. Wetenschappelijke discipline
II. Medisch denken
i. Sequentie
III. Diagnostische methodes
i. Onderzoek vd patiënt
ii. Zelfonderzoek vd diagnosticus
iii. Objectivering, subjectivering
iv. Systeemanalyse
IV. Geneeskunde vs geneeskunst
i. Geneeskunst
ii. Transculturaliteit
iii. Interculturaliteit
a. Exterminatie
b. Segregatie
c. Coëxistentie
d. Assimilatie
e. Integratie
2. Transculturele psychiatrie
I. Conclusie
II. Enkele definities
III. Voorbeeld: echtgenoot vd conciërge van Waremme
3
,Les 5: Animisme
1. Animisme
I. Rab
i. Voorbeeld: enkelfractuur in Tanzanië à bestraffen
ii. Functies vd ziener (N’Ganga)
II. Voorbeelden buiten animisme
i. Sequentie van de zieners
ii. Charlatans
iii. Emotionele ontlading
III. Uzima
i. Voorbeeld: een man met heel vele uzima
ii. Ruptuur in het Uzima (Mal)
IV. N’ganga
i. Technieken van de ziener
2. Therapeutische Kaders
I. Fetisjisme (antropologisch gezien)
i. Animisch fetisjisme (maraboutage)
ii. Gevolgen van fetisjisme
a. Geschreven woord
b. Gri-gri, Amuletten
c. Enfant Sorcier
3. Klinische voorbeelden
I. De man Uit Ghana met Rugpijn
4
,Les 6: Monotheïsme
1. Monotheïsme
I. Mengvormen
II. Gespecialiseerde settings
i. Ndop
a. Functie om de geest te voeden
b. Vergelijking westerse psychiatrie
c. Hoe werkt rituaal nu precies?
d. Geeesten moeten niet gebruikt worden om symptomen te
verklaren
e. Dissocitieve symptomen
ii. Klinisch voorbeeld
2. Ritualen
I. Overgangsritualen
i. Initiatieke genootschappen
a. Doel
b. Middel: initiatierituaal
c. Sacramenten
ii. Metamorfose
II. Therapeutische initiaties
3. Trauma
I. Structurerend trauma
II. Destructurerend trauma
4. Functionaliteit van ritualen
I. Cultuur en psyche
i. Psychose
ii. Observatie
II. Conclusies
5. Rouwreactie
I. Normale rouw
II. Pathologische rouw
III. Rouwritualen
i. Inhoud van rouwritualen
ii. Rouwarbeid
a. Zorg
b. Vernoemen
c. Verplaatsen
d. Zin van leven en dood
e. Dodenmaal
iii. Einde van het rouwrituaal
5
,6. Conclusies:
I. abberant gebruik van rituaal materiaal
II. Oneigenlijk gebruik
i. Transcendente hulpmiddelen: “Kunsten”
6
,Les 7: Re-entry rites of passages
1. Re-entry rites of passage
I. Soorten van rites of passage
II. Functies van rites of passage
III. Soorten van metamorfose
IV. Katholieke Rites of passage
V. Initiatieke reis
i. Nederlandse etymologische sequentie
VI. Begrafenisrituaal
VII. Begroetingsrituaal
i. Re-entry greeting rite
VIII. Drempelrituaal
i. Reverse Double Thereshold
IX. Initiatierituaal
i. Doelen van initiatieke genootschappen
ii. Inhoud van initiatieritualen
a. Hoe omgaan met onzin?
2. Etnopsychiatrische benadering
I. Initiatieke maatschappij om een nieuwe waardigheid te versterken
i. Preliminary conclusions
3. Conclusies
7
,Les 8: Sprookjes & Mythen
1. Sprookjes
I. Assepoester
II. Hans & Grietje
III. Sneeuwwitje
2. Mythes
I. Abraham, Lot, job
II. Thomas, Petrus, Judas
III. Theus, Achilles, Odyseus
IV. Balder & Loki
V. Schildpad en luipaard
VI. Mozes, Romulus & Remis, Christus, Oedipus
8
,Les 9: Bijzondere psychopathologie in de migratie
1. Pathologische reis
I. Verschillende vormen
i. PTSS
a. Clusters
b. Diagnose: gedissocieerde symptomen
c. Etiologie
d. Behandeling
ii. Acute stress-stoornis
a. Resilience
iii. Kortdurende psychotische stoornis
II. Dissociatieve stoornis
i. Mineuren symptomen
a. Identieitsverwarring/fragmentatie
ii. Soorten
a. Amnesie
b. Fugue
c. Identiteitsstoornis
d. Depersonalisatiestoornis
e. NAO
III. Conversiestoornis
IV. Hypochrondrie
V. Stoornis in de lichaamsbeleving
2. Specifieke vormen van pathologie
I. PTSD van de migrant
II. Post Partum Psychose
III. Generatie-inverse
i. Gevolgen
IV. Familiaal geheim
9
, Les 10: Cultuur en psychopathologie + Klinische vignetten
1. Klinische vignetten
I. Casus: rouwrituaal + familiale dynamiek en migratie
II. Casus: animisme = taboe + schade door rituaal
III. Casus: generatie-inverse – pathologische driehoeksrelatie
2. Historisch perspectief: Inhoud en perceptie
3. Vergankelijkheid van “afwijkingen” in de westerse Cultuur
I. Cultuur en psychisch lijden
II. Westerse CBS
i. Schizofrenie
ii. DSM-IV: waanstoornis vs schizofrenie
III. Schizofrenie een CBS?
4. Westen: “Gezonde opvoeding”?
I. Residuele symptomen vs goede opvoeding
II. Schizofrenie en goede opvoeding
III. Schizofrenie etiologieën
5. Cultuur
I. Straatculturen
II. Andere marginale culturen
III. Wat is cultuur?
10
PSYCHIATRIE
2016-2017
, Inhoudstafel
Les 1-2: Inleiding
1. Introductie: 3 klinische voorbeelden
I. De man die taboe overschreed
II. Een meisje van 14 met bezetenheid
III. Een alcoholist die nooit “de eerste druppel” dronk
2. Wat is transculturele psychiatrie?
I. Definities
i. Confrontatie van paradigma’s
a. Wiskundig voorbeeld
ii. DSM-IV “Cultural Bound Syndromes”
a. Amok (DSM-IV)
b. Ceremoniële wapens
iii. Evoluties
a. De vroeg koloniale periode
a. Kolonisaties
b. Etnocentrisme
b. De koloniale periode
a. Externe beschuldigigen: heksenprocessen
b. Zichzelf beschuldigen + melancholie
c. De antropologische oeriode
a. De cultuur relativistische benadering
i. Kleinmann: Koro (china)
ii. Collomb (wolof, Dakar)
iii. Hypothesen (oa over Amok)
b. De universalistische benadering
i. Claude Levy Strauss: structuralisme
ii. H. Murphy: Advent of Guilt
iii. G. Devereux: mataculturele psychiatrie
iv. T. Nathan: rites en transitionele voorwerpen
d. De Bio-farmacologische periode
a. Ilness vs Disease
3. Conclusies: wat is een psychiatrische stoornis?
I. Beroepsgeheim
2
,Les 3-4: Klinische vs transculturele psychiatrie
1. Klinische psychiatrie
I. Wetenschappelijke discipline
II. Medisch denken
i. Sequentie
III. Diagnostische methodes
i. Onderzoek vd patiënt
ii. Zelfonderzoek vd diagnosticus
iii. Objectivering, subjectivering
iv. Systeemanalyse
IV. Geneeskunde vs geneeskunst
i. Geneeskunst
ii. Transculturaliteit
iii. Interculturaliteit
a. Exterminatie
b. Segregatie
c. Coëxistentie
d. Assimilatie
e. Integratie
2. Transculturele psychiatrie
I. Conclusie
II. Enkele definities
III. Voorbeeld: echtgenoot vd conciërge van Waremme
3
,Les 5: Animisme
1. Animisme
I. Rab
i. Voorbeeld: enkelfractuur in Tanzanië à bestraffen
ii. Functies vd ziener (N’Ganga)
II. Voorbeelden buiten animisme
i. Sequentie van de zieners
ii. Charlatans
iii. Emotionele ontlading
III. Uzima
i. Voorbeeld: een man met heel vele uzima
ii. Ruptuur in het Uzima (Mal)
IV. N’ganga
i. Technieken van de ziener
2. Therapeutische Kaders
I. Fetisjisme (antropologisch gezien)
i. Animisch fetisjisme (maraboutage)
ii. Gevolgen van fetisjisme
a. Geschreven woord
b. Gri-gri, Amuletten
c. Enfant Sorcier
3. Klinische voorbeelden
I. De man Uit Ghana met Rugpijn
4
,Les 6: Monotheïsme
1. Monotheïsme
I. Mengvormen
II. Gespecialiseerde settings
i. Ndop
a. Functie om de geest te voeden
b. Vergelijking westerse psychiatrie
c. Hoe werkt rituaal nu precies?
d. Geeesten moeten niet gebruikt worden om symptomen te
verklaren
e. Dissocitieve symptomen
ii. Klinisch voorbeeld
2. Ritualen
I. Overgangsritualen
i. Initiatieke genootschappen
a. Doel
b. Middel: initiatierituaal
c. Sacramenten
ii. Metamorfose
II. Therapeutische initiaties
3. Trauma
I. Structurerend trauma
II. Destructurerend trauma
4. Functionaliteit van ritualen
I. Cultuur en psyche
i. Psychose
ii. Observatie
II. Conclusies
5. Rouwreactie
I. Normale rouw
II. Pathologische rouw
III. Rouwritualen
i. Inhoud van rouwritualen
ii. Rouwarbeid
a. Zorg
b. Vernoemen
c. Verplaatsen
d. Zin van leven en dood
e. Dodenmaal
iii. Einde van het rouwrituaal
5
,6. Conclusies:
I. abberant gebruik van rituaal materiaal
II. Oneigenlijk gebruik
i. Transcendente hulpmiddelen: “Kunsten”
6
,Les 7: Re-entry rites of passages
1. Re-entry rites of passage
I. Soorten van rites of passage
II. Functies van rites of passage
III. Soorten van metamorfose
IV. Katholieke Rites of passage
V. Initiatieke reis
i. Nederlandse etymologische sequentie
VI. Begrafenisrituaal
VII. Begroetingsrituaal
i. Re-entry greeting rite
VIII. Drempelrituaal
i. Reverse Double Thereshold
IX. Initiatierituaal
i. Doelen van initiatieke genootschappen
ii. Inhoud van initiatieritualen
a. Hoe omgaan met onzin?
2. Etnopsychiatrische benadering
I. Initiatieke maatschappij om een nieuwe waardigheid te versterken
i. Preliminary conclusions
3. Conclusies
7
,Les 8: Sprookjes & Mythen
1. Sprookjes
I. Assepoester
II. Hans & Grietje
III. Sneeuwwitje
2. Mythes
I. Abraham, Lot, job
II. Thomas, Petrus, Judas
III. Theus, Achilles, Odyseus
IV. Balder & Loki
V. Schildpad en luipaard
VI. Mozes, Romulus & Remis, Christus, Oedipus
8
,Les 9: Bijzondere psychopathologie in de migratie
1. Pathologische reis
I. Verschillende vormen
i. PTSS
a. Clusters
b. Diagnose: gedissocieerde symptomen
c. Etiologie
d. Behandeling
ii. Acute stress-stoornis
a. Resilience
iii. Kortdurende psychotische stoornis
II. Dissociatieve stoornis
i. Mineuren symptomen
a. Identieitsverwarring/fragmentatie
ii. Soorten
a. Amnesie
b. Fugue
c. Identiteitsstoornis
d. Depersonalisatiestoornis
e. NAO
III. Conversiestoornis
IV. Hypochrondrie
V. Stoornis in de lichaamsbeleving
2. Specifieke vormen van pathologie
I. PTSD van de migrant
II. Post Partum Psychose
III. Generatie-inverse
i. Gevolgen
IV. Familiaal geheim
9
, Les 10: Cultuur en psychopathologie + Klinische vignetten
1. Klinische vignetten
I. Casus: rouwrituaal + familiale dynamiek en migratie
II. Casus: animisme = taboe + schade door rituaal
III. Casus: generatie-inverse – pathologische driehoeksrelatie
2. Historisch perspectief: Inhoud en perceptie
3. Vergankelijkheid van “afwijkingen” in de westerse Cultuur
I. Cultuur en psychisch lijden
II. Westerse CBS
i. Schizofrenie
ii. DSM-IV: waanstoornis vs schizofrenie
III. Schizofrenie een CBS?
4. Westen: “Gezonde opvoeding”?
I. Residuele symptomen vs goede opvoeding
II. Schizofrenie en goede opvoeding
III. Schizofrenie etiologieën
5. Cultuur
I. Straatculturen
II. Andere marginale culturen
III. Wat is cultuur?
10
