ORTHOPEDAGOGISCHE HANDELINGSPLANNEN
Inhoud
1 Methodisch handelen..........................................................................................................................4
2 visies die methodisch handelen...........................................................................................................4
3 Werken met doelen.............................................................................................................................5
4 De cyclus van het orthopedagogisch handelen...................................................................................5
4.1 Verschillende soorten plannen.....................................................................................................5
5 Handelingsplannen binnen het hulpverleningsproces.........................................................................5
5.1 Handelingspanning: naamgeving..................................................................................................5
5.2 Definitie van Rink..........................................................................................................................5
6 Hele HULPVERLENINGSproces.............................................................................................................6
6.1 Cyclisch proces..............................................................................................................................6
6.2 Verschillende fasen van de regulatieve cyclus van strien.............................................................6
6.3 Beeldvorming................................................................................................................................6
6.3.1 Mogelijke richtschema beeldvorming....................................................................................7
6.3.2 Enkele aandachtspunten.......................................................................................................7
6.3.3 Formulering beeldvorming....................................................................................................7
6.4 Plannen: het formuleren van doelstellingen en opmaken actieplannen......................................8
6.4.1 aandachtspunten...................................................................................................................8
6.4.2 Het ACTIEPLAN.......................................................................................................................8
6.5 Uitvoeren/ handelen....................................................................................................................9
6.6 Evalueren (en bijsturen)...............................................................................................................9
7 Paradigma-omslag...............................................................................................................................9
7.1 Cliënt- en netwerkbetrokkenheid.................................................................................................9
7.2 Sociaal netwerk............................................................................................................................9
8 Wat is belangrijk in het leven mensen met een beperking................................................................10
9 Kwaliteit van het bestaan..................................................................................................................10
9.1 Model van kwaliteit van bestaan................................................................................................11
9.2 QOL volgens schalock en verdugo..............................................................................................11
10 Kwaliteit van bestaan vs kwaliteit van zorg.....................................................................................12
10.1 QOL stijgt als.............................................................................................................................12
11 Kwaliteit van bestaan en het VN-verdrag........................................................................................12
11.1 Centrale waarden.....................................................................................................................12
11.2 De relatie tussen QOL en het VN-verdrag.................................................................................13
12 Een persoonsgerichte ondersteuningsmethodiek...........................................................................13
,13 kwaliteit van bestaan in kaart brengen...........................................................................................14
14 Wat is SIS.........................................................................................................................................16
14.1 Bepalen van de ondersteuningsbehoefte.................................................................................16
14.1.1 Ontwikkelingen..................................................................................................................16
15 Trend 1: verandering in verwachtingen...........................................................................................16
15.1 Trend 2: functionele beschrijving van de beperking.................................................................17
15.2 Trend 3: leeftijdsgebonden activiteiten...................................................................................17
15.3 Trend 4: vraag gestuurde ondersteuning..................................................................................17
15.4 Ondersteuningsnetwerken.......................................................................................................18
15.5 Individuele ondersteuningsmethodiek Jim Thompson.............................................................20
16 Samen aan de slag...........................................................................................................................21
16.1 Fase 1: vraagverduidelijking......................................................................................................21
17 Verkennen terminologie..................................................................................................................22
18 Opvoedingsprogramma(kinderen)/ ondersteuningsprogramma(volwassenen)..............................23
18.1 Persoonsbeeld= beeldvorming.................................................................................................24
18.2 Perspectief, hoofddoel en werkdoel= plannen.........................................................................24
18.3 GAS= evalueren........................................................................................................................25
19 Casemanagement............................................................................................................................25
19.1 Wat is casemanagement...........................................................................................................25
19.2 Verschillende varianten van casemanagement........................................................................25
19.3 Ontstaan en achtergrond..........................................................................................................26
19.4 Voorwaarden om aan casemanagement te doen.....................................................................26
19.5 Profiel van de casemanager......................................................................................................26
19.6 Basisfuncties van casemanagement.........................................................................................26
19.6.1 Assessment........................................................................................................................27
19.6.2 Planning.............................................................................................................................28
19.6.3 interventies........................................................................................................................28
19.6.4 Monitoring.........................................................................................................................29
19.6.5 Evalueren...........................................................................................................................30
19.7 Basisprincipes casemanagement..............................................................................................30
19.8 Modellen van casemanagement...............................................................................................30
19.8.1 Makelaarsmodel................................................................................................................30
19.8.2 Strenghts based model......................................................................................................30
19.8.3 Assertive community treatment- intensief CM..................................................................31
19.8.4 Klinisch model....................................................................................................................31
20 Historiek..........................................................................................................................................32
,21 voor wie of waar?............................................................................................................................32
21.1 Onderzoek slot & spanjaard.....................................................................................................33
21.2 Wat is competentie(competent)...............................................................................................33
21.3 Balansmodel.............................................................................................................................33
22 Het balansmodel: de 5 componenten.............................................................................................34
22.1 Stoornissen(psychopathologie)................................................................................................34
22.2 Stressoren.................................................................................................................................34
22.3 Protectieve factoren(beschermende factoren..........................................................................34
22.4 Balansmodel: in evenwicht.......................................................................................................35
23 Het competentiemodel: de methodiek...........................................................................................35
23.1 Competentie- analyse...............................................................................................................35
23.2 Strategieën...............................................................................................................................35
23.2.1 Voorbeeld Dagtrainingsprogramma..................................................................................35
23.3 Uitgangspunten bij de meeste technieken binnen competentiemodel....................................36
23.3.1 Onderdelen die bij alle technieken terugkomen................................................................36
23.4 Interventies gericht op versteken of aanleren van vaardigheden.............................................36
24 handelingsgericht werken binnen de onderwijscontext..................................................................37
24.1 wat is handelingsgericht werken?............................................................................................37
24.2 7 uitgangspunten......................................................................................................................37
24.2.1 HGW is doelgericht............................................................................................................37
24.2.2 HGW gaat over wisselwerking en afstemming...................................................................37
24.2.3 Onderwijs- opvoedingsbehoeften staan centraal..............................................................38
24.2.4 Leerkrachten maken het verschil, ouders doen er evenzeer toe.......................................38
24.2.5 Positieve aspecten van leerlingen, leerkrachten en ouders van groot belang...................38
24.2.6 De betrokkenen werken constructief samen.....................................................................38
24.2.7 De werkwijze is systematisch en transparant....................................................................38
24.3 Handelingsgerichte diagnostiek................................................................................................38
24.3.1 Intakefase..........................................................................................................................39
24.3.2 Strategiefase......................................................................................................................39
24.3.3 Onderzoeksfase.................................................................................................................40
24.3.4 Integratie/aanbevelingsfase..............................................................................................40
24.3.5 Adviesfase..........................................................................................................................40
24.4 ICF-CY internationale classificatie van het menselijk functioneren voor kinderen en jongeren
..........................................................................................................................................................40
24.4.1 ICF-CY.................................................................................................................................42
, HOOFDSTUK 1: Inleiding Methodisch handelen
Handelingsplanning in het HV-proces
1 Methodisch handelen
• doelgericht: gericht op ontwikkeling/handhaving
• bewust: niet louter intuïtief
• systematisch: stap voor stap
• procesmatig: volgens plan
2 visies die methodisch handelen
• Ter Horst: POS vraag om actie
• Kok: vraagstellingstype vraagt om actie
• Broekaert: orthopedagogiek als handelingswetenschap
We vertrekken steeds van ons handelen met de cliënt (SAMEN handelen) en moeten daar ook steeds
naar terugkeren.
Er is een voortdurende wisselwerking tussen theorie
en handelen.
Inhoud
1 Methodisch handelen..........................................................................................................................4
2 visies die methodisch handelen...........................................................................................................4
3 Werken met doelen.............................................................................................................................5
4 De cyclus van het orthopedagogisch handelen...................................................................................5
4.1 Verschillende soorten plannen.....................................................................................................5
5 Handelingsplannen binnen het hulpverleningsproces.........................................................................5
5.1 Handelingspanning: naamgeving..................................................................................................5
5.2 Definitie van Rink..........................................................................................................................5
6 Hele HULPVERLENINGSproces.............................................................................................................6
6.1 Cyclisch proces..............................................................................................................................6
6.2 Verschillende fasen van de regulatieve cyclus van strien.............................................................6
6.3 Beeldvorming................................................................................................................................6
6.3.1 Mogelijke richtschema beeldvorming....................................................................................7
6.3.2 Enkele aandachtspunten.......................................................................................................7
6.3.3 Formulering beeldvorming....................................................................................................7
6.4 Plannen: het formuleren van doelstellingen en opmaken actieplannen......................................8
6.4.1 aandachtspunten...................................................................................................................8
6.4.2 Het ACTIEPLAN.......................................................................................................................8
6.5 Uitvoeren/ handelen....................................................................................................................9
6.6 Evalueren (en bijsturen)...............................................................................................................9
7 Paradigma-omslag...............................................................................................................................9
7.1 Cliënt- en netwerkbetrokkenheid.................................................................................................9
7.2 Sociaal netwerk............................................................................................................................9
8 Wat is belangrijk in het leven mensen met een beperking................................................................10
9 Kwaliteit van het bestaan..................................................................................................................10
9.1 Model van kwaliteit van bestaan................................................................................................11
9.2 QOL volgens schalock en verdugo..............................................................................................11
10 Kwaliteit van bestaan vs kwaliteit van zorg.....................................................................................12
10.1 QOL stijgt als.............................................................................................................................12
11 Kwaliteit van bestaan en het VN-verdrag........................................................................................12
11.1 Centrale waarden.....................................................................................................................12
11.2 De relatie tussen QOL en het VN-verdrag.................................................................................13
12 Een persoonsgerichte ondersteuningsmethodiek...........................................................................13
,13 kwaliteit van bestaan in kaart brengen...........................................................................................14
14 Wat is SIS.........................................................................................................................................16
14.1 Bepalen van de ondersteuningsbehoefte.................................................................................16
14.1.1 Ontwikkelingen..................................................................................................................16
15 Trend 1: verandering in verwachtingen...........................................................................................16
15.1 Trend 2: functionele beschrijving van de beperking.................................................................17
15.2 Trend 3: leeftijdsgebonden activiteiten...................................................................................17
15.3 Trend 4: vraag gestuurde ondersteuning..................................................................................17
15.4 Ondersteuningsnetwerken.......................................................................................................18
15.5 Individuele ondersteuningsmethodiek Jim Thompson.............................................................20
16 Samen aan de slag...........................................................................................................................21
16.1 Fase 1: vraagverduidelijking......................................................................................................21
17 Verkennen terminologie..................................................................................................................22
18 Opvoedingsprogramma(kinderen)/ ondersteuningsprogramma(volwassenen)..............................23
18.1 Persoonsbeeld= beeldvorming.................................................................................................24
18.2 Perspectief, hoofddoel en werkdoel= plannen.........................................................................24
18.3 GAS= evalueren........................................................................................................................25
19 Casemanagement............................................................................................................................25
19.1 Wat is casemanagement...........................................................................................................25
19.2 Verschillende varianten van casemanagement........................................................................25
19.3 Ontstaan en achtergrond..........................................................................................................26
19.4 Voorwaarden om aan casemanagement te doen.....................................................................26
19.5 Profiel van de casemanager......................................................................................................26
19.6 Basisfuncties van casemanagement.........................................................................................26
19.6.1 Assessment........................................................................................................................27
19.6.2 Planning.............................................................................................................................28
19.6.3 interventies........................................................................................................................28
19.6.4 Monitoring.........................................................................................................................29
19.6.5 Evalueren...........................................................................................................................30
19.7 Basisprincipes casemanagement..............................................................................................30
19.8 Modellen van casemanagement...............................................................................................30
19.8.1 Makelaarsmodel................................................................................................................30
19.8.2 Strenghts based model......................................................................................................30
19.8.3 Assertive community treatment- intensief CM..................................................................31
19.8.4 Klinisch model....................................................................................................................31
20 Historiek..........................................................................................................................................32
,21 voor wie of waar?............................................................................................................................32
21.1 Onderzoek slot & spanjaard.....................................................................................................33
21.2 Wat is competentie(competent)...............................................................................................33
21.3 Balansmodel.............................................................................................................................33
22 Het balansmodel: de 5 componenten.............................................................................................34
22.1 Stoornissen(psychopathologie)................................................................................................34
22.2 Stressoren.................................................................................................................................34
22.3 Protectieve factoren(beschermende factoren..........................................................................34
22.4 Balansmodel: in evenwicht.......................................................................................................35
23 Het competentiemodel: de methodiek...........................................................................................35
23.1 Competentie- analyse...............................................................................................................35
23.2 Strategieën...............................................................................................................................35
23.2.1 Voorbeeld Dagtrainingsprogramma..................................................................................35
23.3 Uitgangspunten bij de meeste technieken binnen competentiemodel....................................36
23.3.1 Onderdelen die bij alle technieken terugkomen................................................................36
23.4 Interventies gericht op versteken of aanleren van vaardigheden.............................................36
24 handelingsgericht werken binnen de onderwijscontext..................................................................37
24.1 wat is handelingsgericht werken?............................................................................................37
24.2 7 uitgangspunten......................................................................................................................37
24.2.1 HGW is doelgericht............................................................................................................37
24.2.2 HGW gaat over wisselwerking en afstemming...................................................................37
24.2.3 Onderwijs- opvoedingsbehoeften staan centraal..............................................................38
24.2.4 Leerkrachten maken het verschil, ouders doen er evenzeer toe.......................................38
24.2.5 Positieve aspecten van leerlingen, leerkrachten en ouders van groot belang...................38
24.2.6 De betrokkenen werken constructief samen.....................................................................38
24.2.7 De werkwijze is systematisch en transparant....................................................................38
24.3 Handelingsgerichte diagnostiek................................................................................................38
24.3.1 Intakefase..........................................................................................................................39
24.3.2 Strategiefase......................................................................................................................39
24.3.3 Onderzoeksfase.................................................................................................................40
24.3.4 Integratie/aanbevelingsfase..............................................................................................40
24.3.5 Adviesfase..........................................................................................................................40
24.4 ICF-CY internationale classificatie van het menselijk functioneren voor kinderen en jongeren
..........................................................................................................................................................40
24.4.1 ICF-CY.................................................................................................................................42
, HOOFDSTUK 1: Inleiding Methodisch handelen
Handelingsplanning in het HV-proces
1 Methodisch handelen
• doelgericht: gericht op ontwikkeling/handhaving
• bewust: niet louter intuïtief
• systematisch: stap voor stap
• procesmatig: volgens plan
2 visies die methodisch handelen
• Ter Horst: POS vraag om actie
• Kok: vraagstellingstype vraagt om actie
• Broekaert: orthopedagogiek als handelingswetenschap
We vertrekken steeds van ons handelen met de cliënt (SAMEN handelen) en moeten daar ook steeds
naar terugkeren.
Er is een voortdurende wisselwerking tussen theorie
en handelen.
