philosophy of science
Yael Paulides
,Popper
falsificatie
kritiek op inductie = nooit geldige redenering
zwaan 1= wit, zwaan 2 = wit → alle zwanen zijn wit
inductie = op basis van een aantal observaties een uitspraak doen over het geheel, dit is redeneren
via inductie en leidt tot een foute/onjuiste uitspraak.
Karl Popper zegt dat je een theorie moet ontkracht
en in plaats van bekrachtigen. Criteria voor een goede wetenschap is dus falsificatie. Falsificatie
betekent dat het mogelijk is om tegen bewijs te vinden voor een bepaalde theorie. Hiervoor moet een
theorie (controleerbaar) feilbaar, precies en helder geformuleerd zijn.
Nadeel/minpunt
- ontbreekt aan duidelijke richtlijn welk deel van de theorie gefalsifieerd kan worden
- ontbreekt wanneer zo’n falsificatie geldig is
VB niet falsifieerbare uitspraak: soms zit het mee en soms zit het tegen.
Aanleiding theorie = Freud
Freud had briljante ideeën maar zijn theorieën zijn niet te testen. → het idee werd: hoe
makkelijker te testen, hoe wetenschappelijker.
Tegenovergestelde van inductie = deductie
deductief = een logisch geldige redenering
1. Alle Nederlanders zijn arrogant
2. Daan is een Nederlander, dus is arrogant
1. een theorie wordt getoetst aan de hand van een singuliere uitspraak, de basiszin.
2. de basiszin kan in tegenspraak zijn met een theorie. Daarmee is de basiszin een potentiële
falsificator. (potentiële falsificator = er is een zwarte zwaan)
3. Wanneer de falsificator wordt aanvaard - er is een zwarte zwaan - wordt de universele
uitspraak over witte zwanen weerlegd
Popper geloofde dat de theorie van Freud niet controleerbaar (pseudowetenschap) was en dat deze
gebruikt kon worden om alles te bewijzen.
Punt Popper → wetenschap ontkracht, pseudowetenschap bewijst
Punt 1: het is makkelijk om bewijs te vinden voor een theorie als je er naar zoekt (kerstboom bestaat
want cadeautjes onder de kerstboom)
Punt 2: bewijs telt alleen als het komt van gevaarlijke voorspellingen dit zijn degenen die je theorie
kunnen ontkrachten.
Punt 3: de enige goede test van een theorie is eentje die probeert te bewijzen dat de theorie verkeerd
is. (nacht wakker blijven om te zien of kerstman cadeautjes brengt)
(= gevaarlijk want misschien je vader en dan klopt de theorie niet)
, Kuhn
Kuhn was de eerste die de kritiek op Popper en het logisch positivisme probeerde te verwoorden.
(Kritiek Popper → zijn gebruik van logica met betrekking tot het falsificeren van theorieën.
Kritiek op logisch positivisme → had de wetenschap hetzelfde verloop gehad als het logisch
positivisme zou kloppen?)
Nieuwe theorieën moesten worden beschreven en verklaard op basis van historie en sociologie →
NIET op basis van observaties en logisch redeneren.
Een paradigma is een algemeen geaccepteerd wereld beeld, wat als referentiekader geldt voor andere
theorieën.
Zo’n paradigma bepaalt: normal science. De normale wetenschap wordt dus gekenmerkt door
overeenstemming, er is namelijk maar 1 heersend wereldbeeld. Binnen paradigma’s moeten puzzels
worden opgelost. Deze puzzels zijn experimentele of theoretische problemen. (je bent aan het zoeken
naar puzzelstukjes die in het denkkader passen)
Wanneer de puzzel niet kan worden opgelost = anomalie. Wordt gezien als een mislukking van de
wetenschappers zelf.
→
Ontstaan crisis wanneer:
- anomalie tegen het fundament in gaat van het paradigma.
- Er teveel anomalieën ontstaan.
- Als er belangrijke sociaal/economische problemen bij betrokken raken.
→
onzekerheid en debatten in de wetenschap. Grote tegenstelling voor- en tegen- het paradigma.
nieuw paradigma = revolutie
De wetenschap kent geen groei en geen vooruitgang. Paradigma’s zijn incommensurabel (=
onvergelijkbaar). Dit komt doordat twee paradigma’s een totaal andere kijk op de wereld geven en ze
allebei een andere manier van observeren en feiten accepteren.
→
kent alleen schoksgewijze verandering, die wordt bepaald door sociale processen
Kuhn kwam met een cyclus voor de structuur van de wetenschappelijke revoluties
1. pre-wetenschap → nog weinig bekend over het wetenschapsgebied.
2. Normale wetenschap → wanneer er meer kennis bij komt en veel wetenschappers er hetzelfde
over denken
3. Crisis → dingen gevonden die niet met dit model beschreven kunnen worden ( → anomalieën)
4. revolutie → Nieuw paradigma
Volgens Kuhn ontwikkelt de wetenschap zich sprongsgewijs met fasen van normale wetenschap en
Yael Paulides
,Popper
falsificatie
kritiek op inductie = nooit geldige redenering
zwaan 1= wit, zwaan 2 = wit → alle zwanen zijn wit
inductie = op basis van een aantal observaties een uitspraak doen over het geheel, dit is redeneren
via inductie en leidt tot een foute/onjuiste uitspraak.
Karl Popper zegt dat je een theorie moet ontkracht
en in plaats van bekrachtigen. Criteria voor een goede wetenschap is dus falsificatie. Falsificatie
betekent dat het mogelijk is om tegen bewijs te vinden voor een bepaalde theorie. Hiervoor moet een
theorie (controleerbaar) feilbaar, precies en helder geformuleerd zijn.
Nadeel/minpunt
- ontbreekt aan duidelijke richtlijn welk deel van de theorie gefalsifieerd kan worden
- ontbreekt wanneer zo’n falsificatie geldig is
VB niet falsifieerbare uitspraak: soms zit het mee en soms zit het tegen.
Aanleiding theorie = Freud
Freud had briljante ideeën maar zijn theorieën zijn niet te testen. → het idee werd: hoe
makkelijker te testen, hoe wetenschappelijker.
Tegenovergestelde van inductie = deductie
deductief = een logisch geldige redenering
1. Alle Nederlanders zijn arrogant
2. Daan is een Nederlander, dus is arrogant
1. een theorie wordt getoetst aan de hand van een singuliere uitspraak, de basiszin.
2. de basiszin kan in tegenspraak zijn met een theorie. Daarmee is de basiszin een potentiële
falsificator. (potentiële falsificator = er is een zwarte zwaan)
3. Wanneer de falsificator wordt aanvaard - er is een zwarte zwaan - wordt de universele
uitspraak over witte zwanen weerlegd
Popper geloofde dat de theorie van Freud niet controleerbaar (pseudowetenschap) was en dat deze
gebruikt kon worden om alles te bewijzen.
Punt Popper → wetenschap ontkracht, pseudowetenschap bewijst
Punt 1: het is makkelijk om bewijs te vinden voor een theorie als je er naar zoekt (kerstboom bestaat
want cadeautjes onder de kerstboom)
Punt 2: bewijs telt alleen als het komt van gevaarlijke voorspellingen dit zijn degenen die je theorie
kunnen ontkrachten.
Punt 3: de enige goede test van een theorie is eentje die probeert te bewijzen dat de theorie verkeerd
is. (nacht wakker blijven om te zien of kerstman cadeautjes brengt)
(= gevaarlijk want misschien je vader en dan klopt de theorie niet)
, Kuhn
Kuhn was de eerste die de kritiek op Popper en het logisch positivisme probeerde te verwoorden.
(Kritiek Popper → zijn gebruik van logica met betrekking tot het falsificeren van theorieën.
Kritiek op logisch positivisme → had de wetenschap hetzelfde verloop gehad als het logisch
positivisme zou kloppen?)
Nieuwe theorieën moesten worden beschreven en verklaard op basis van historie en sociologie →
NIET op basis van observaties en logisch redeneren.
Een paradigma is een algemeen geaccepteerd wereld beeld, wat als referentiekader geldt voor andere
theorieën.
Zo’n paradigma bepaalt: normal science. De normale wetenschap wordt dus gekenmerkt door
overeenstemming, er is namelijk maar 1 heersend wereldbeeld. Binnen paradigma’s moeten puzzels
worden opgelost. Deze puzzels zijn experimentele of theoretische problemen. (je bent aan het zoeken
naar puzzelstukjes die in het denkkader passen)
Wanneer de puzzel niet kan worden opgelost = anomalie. Wordt gezien als een mislukking van de
wetenschappers zelf.
→
Ontstaan crisis wanneer:
- anomalie tegen het fundament in gaat van het paradigma.
- Er teveel anomalieën ontstaan.
- Als er belangrijke sociaal/economische problemen bij betrokken raken.
→
onzekerheid en debatten in de wetenschap. Grote tegenstelling voor- en tegen- het paradigma.
nieuw paradigma = revolutie
De wetenschap kent geen groei en geen vooruitgang. Paradigma’s zijn incommensurabel (=
onvergelijkbaar). Dit komt doordat twee paradigma’s een totaal andere kijk op de wereld geven en ze
allebei een andere manier van observeren en feiten accepteren.
→
kent alleen schoksgewijze verandering, die wordt bepaald door sociale processen
Kuhn kwam met een cyclus voor de structuur van de wetenschappelijke revoluties
1. pre-wetenschap → nog weinig bekend over het wetenschapsgebied.
2. Normale wetenschap → wanneer er meer kennis bij komt en veel wetenschappers er hetzelfde
over denken
3. Crisis → dingen gevonden die niet met dit model beschreven kunnen worden ( → anomalieën)
4. revolutie → Nieuw paradigma
Volgens Kuhn ontwikkelt de wetenschap zich sprongsgewijs met fasen van normale wetenschap en
