1 ste
bachelor
Politieke
leerstelsels
(2023-2024)
,Inhoud
HOOFDSTUK 1 De ontrafeling van de middeleeuwse orde (1450-1650).................................................6
Wetenschap & emancipatie van de politiek.......................................................................................6
Leonardo Da Vinci (1452-1519)......................................................................................................6
NICOLLO MACHIAVELLI (1469-1527)...............................................................................................7
THOMAS MORE (1478-1535)..........................................................................................................8
Einde van de katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie.............................................10
LUTHER (1483-1546).....................................................................................................................10
CALVIJN (1509-1564).....................................................................................................................11
Koloniale ontmoetingen: Dispuut van Valladolid..............................................................................12
1550-1555.....................................................................................................................................12
Juan Ginés de Sepulveda..............................................................................................................12
Bartolomé de las Casas.................................................................................................................12
De Glorieuze Revolutie.....................................................................................................................13
The Levellers.................................................................................................................................14
Wetenschappelijke ontwikkelingen en nieuwe inzichten:.............................................................15
Thomas Hobbes (1588-1679)........................................................................................................15
Baruch de Spinoza (1632-1677)....................................................................................................16
HOOFDSTUK 2 De Europese Verlichting en het tijdperk van revoluties (1650-1800)............................17
De politieke oorsprong van de burgerlijke samenleving...................................................................17
John Locke (1632-1704)................................................................................................................17
Verlichting.....................................................................................................................................18
Wie is ‘de mens’ van de vooruitgang?..........................................................................................18
Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)............................................................................................19
Montesquieu (1689-1755)............................................................................................................20
Vernieuwing in het economisch denken.......................................................................................21
Het tijdperk van revoluties................................................................................................................23
De Amerikaanse Emancipatie.......................................................................................................23
Thomas Paine (1737-1809)...........................................................................................................23
Contradicties van de Amerikaanse revolutie.................................................................................24
De Franse Revolutie......................................................................................................................24
De fase van de Assemblée (1789-1792)........................................................................................24
Fase van de Conventie (1792-1795)..............................................................................................25
Fase van de Conventie (1792-1795)..............................................................................................25
, Fase van het Directoire (1795-1799).............................................................................................25
Napoleon......................................................................................................................................26
De Haïtiaanse Revolutie................................................................................................................26
HOOFDSTUK 3: Het ontstaan van de moderne politiek: industriële revolutie en expansie van het
kapitalisme (1800-1914) – De ontdekking van de maatschappij...........................................................27
Conservatisme..................................................................................................................................27
Edmund Burke..............................................................................................................................27
Economisch en politiek liberalisme...............................................................................................29
Discussies over armoede en economische ordening....................................................................29
Het vroegsocialisme..........................................................................................................................31
Duits idealisme: Kant en Hegel.........................................................................................................31
Liberalisme en vroeg imperialisme...................................................................................................31
Marx en het ontstaan van het socialisme.........................................................................................35
Vroegsocialisme............................................................................................................................35
Economische theorieën................................................................................................................35
Hegel’s dialectiek..........................................................................................................................35
Revolutie.......................................................................................................................................37
Wat na de revolutie?.....................................................................................................................37
Marx als activist............................................................................................................................37
Anarchisme...................................................................................................................................38
De burgerlijke maatschappij (2)............................................................................................................40
De eerste golf van het feminisme.....................................................................................................40
Het conservatieve offensief..............................................................................................................40
Van imperialisme naar kolonialisme.....................................................................................................46
Latijns-Amerikaanse bevrijding.........................................................................................................46
Nahdha.............................................................................................................................................47
De Meiji-restauratie in Japan(1868)..................................................................................................49
Het Rijk van het Midden - China.......................................................................................................50
Sociaaldemocratie................................................................................................................................51
Frankrijk............................................................................................................................................51
Duitsland..........................................................................................................................................52
HOOFDSTUK 4: Van Crisis naar de Wereldoorlogen (1900-1945).........................................................54
De Russische Revolutie.........................................................................................................................54
Georgi Plekhanov (1856-1918).........................................................................................................54
Lenin (1870-1924).............................................................................................................................54
Wat na de revolutie? Staat & Revolutie (1016).................................................................................56
, Machtsstrijd Stalin & Trotski.............................................................................................................57
Stalin ( ).............................................................................................................................................58
SPL 23/11 – HFST 4: INTERBELLUM –....................................................................................................59
1920 “roaring twenties”...................................................................................................................59
Ghandi..............................................................................................................................................59
Mohammed Iqbal.............................................................................................................................60
Rashid Ridha.....................................................................................................................................60
Négritude..........................................................................................................................................60
Mao vs Guomindang.........................................................................................................................61
Liberale herpositionering..................................................................................................................61
LINKSE verdeeldheid.........................................................................................................................62
Léon Blume.......................................................................................................................................63
ANTONIO GRAMSCI..........................................................................................................................64
De Conservatieve Revolutie..................................................................................................................66
Oswald Spengler (1880-1936)...........................................................................................................66
Charles Maurras (1868-1952)...........................................................................................................67
Fascisme en Nazisme............................................................................................................................67
Waarom succesvol in Duitsland & Italië?..........................................................................................68
Wie werd door de ideologie aangetrokken?.....................................................................................69
Versus liberalisme & kapitalisme......................................................................................................70
Elitarisme & Nationalisme................................................................................................................71
Führer & Duce..................................................................................................................................72
HOOFDSTUK 5: Na de Tweede Wereldoorlog: heropbouw, vertwijfeling en revolutionaire idealen.....73
Vertwijfeling.........................................................................................................................................73
Liberale herbronning, mensenrechten en democratische heropleving................................................76
Franse radicaliteit: de betekenisjagers..................................................................................................77
H:5 Na de Tweede Wereldoorlog: heropbouw, vertwijfeling en revolutionaire idealen (2)..................80
De Golden Sixties..............................................................................................................................80
Nieuwlinks....................................................................................................................................80
Feminisme & burgerrechten.........................................................................................................82
De Golden Sixties – De Dekolonisatie...................................................................................................83
De bevrijding van het individu, de markt en mensenrechten...............................................................91
Liberale en libertaire antwoorden op neoliberalisme.......................................................................95
HOOFDSTUK 6: Het einde van de Koude Oorlog en de ideologische verwarring (1)............................97
Einde van de Koude Oorlog..................................................................................................................97
Multiculturalisme.................................................................................................................................99
,Nieuw Feminisme...............................................................................................................................101
Postfeminisme & postkoloniaal feminisme.....................................................................................102
Dekoloniseren feminisme...........................................................................................................102
Apartheid & Raciaal Kapitalisme.........................................................................................................104
De Islam in Opstand............................................................................................................................104
WEL TE KENNENFILMPJE
VAN HEMZELF.............................................................................................107
3 populaire verklaringen:................................................................................................................107
Populisme, nieuw autoritarisme en post-truth...................................................................................109
Populisme.......................................................................................................................................109
Postwaarheid..................................................................................................................................110
Neocons, alt-right en nieuw extreemrechts........................................................................................111
Neoconservatisme..........................................................................................................................111
Neoconservatisme VS.....................................................................................................................111
Neoconservatisme Europa..............................................................................................................113
Vooruitgangsoptimisme......................................................................................................................114
Depolitisering ontwikkeling............................................................................................................115
Thomas Piketty...............................................................................................................................116
Communisme… een terugkeer?......................................................................................................117
Ecologie, klimaat en natuur................................................................................................................118
Big Data, Big Brother..........................................................................................................................119
Shoshana Zuboff.............................................................................................................................119
,HOOFDSTUK 1 De ontrafeling van de middeleeuwse
orde
(1450-1650)
Ontstaan
kapitalisme
1: Wetenschappelijke vooruitgang en de 2: geleidelijke emancipatie van de politiek
o 1: Niet alleen West-Europa, meer belangrijke ontwikkelde gebieden zorgden voor
kennis aan Europa.
Het einde van de katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie
o Opkomst van protestantisme
Koloniale ontmoetingen: het dispuut van Valladolid
De glorieuze revolutie
o Politieke verwantschappen
///
Redelijk spontaan ontstaan economische verbanden tussen mensen.
Men zag verandering maar kon het niet plaatsen
o Het kapitalisme (transversaal thema= vele dingen gebeuren erdoor)
o Verspreidende GB en zo verder
Europa begint de centraal te worden: emperia
Wetenschap & emancipatie van de politiek.
Renaissance: wedergeboorte
o Kennis herontdekken (oude geschriften Grieken en romeinen)
o Arabische denkers die zorgen voor vertaling
En Europa deed er zijn eigen ding mee.
o Herontdekking en ideologisering van verleden.
Leonardo Da Vinci (1452-1519)
Het logische en experimentele
Veranderende economische verhoudingen in een verdeeld Italië – Mercantilisme
o In tegenstelling tot gevormde grenzen, was Italië een lappendeken van stadsstaatjes.
Er werd eenmaking gewenst. (Duurde tot 1950)
Want de handel en economische verbanden verhogen.
o Veel meer taxen door al die stadsstaatjes
Winst produceren!
Ontvoogding en secularisering
o Men vraagt aan de leider actief iets te doen, die moeilijk een standpunt over kan
nemen.
o Een vraag naar een nieuw domein!
Het politieke
Verantwoordelijk voor bepaalde zaken.
,De Renaissanceman, groeide nieuwe geloof van kennis verwerven en wetenschap te introduceren om
zo de wereld te zien.
We moeten naar de allerkleinste elementen gaan. In die details vinden we het geheim van de
natuur.
2 wetenschappen ontwikkelen: mathematica (exacte) en experimentele (begrijpen hoe het
functioneert) => introducerend voor de wetenschappen zoals vandaag.
----
NICOLLO MACHIAVELLI (1469-1527)
Borduurt verder op de vraag naar politiek
Vorstenspiegels
o Werken van ideale koningen
o Daar was Machiavelli niet in geinteresseerts
= wat doet een koning echt? Hoe functioneert dat. Waarom?
Probeert afstand te nemen van de waarden en normen die er al
waren.
Verwerpt moraal als basis voor de politiek
o Ontvoogding politiek
Il Principe
Weg van de moraal?
Menselijke natuur?
Secularisering van de politiek
o Machiavelli was zeer katholiek, maar ze beginnen te pleiten voor een onderscheid te
maken tussen politieke en religieuze.
o Kerk wilde natuurlijk erboven staan.
Secularisering ≠ antireligieus
o Kritiek op kerk als instituut, bijvoorbeeld:
Gedrag van priesters, pastoors, bischoppen= niet echt christelijk
Leefden van het dogma voor de kleine gelovigen
Als de kerk zich had gehouden tot originele lering van de bijbel zouden we
veel gelukkiger geleefd hebben, maar ze zijn afgeweken van de boodschap
dat ze helemaal voor eigen gewil staan.
Door kritiek= nieuw denken over religie
o Religie moet iets zijn dat ons bind!
La raison d’Etat
Privaat bezit
o Belangrijk
o Nadenken over privaat bezit
o Wat bedoelen de mensen met vrijheid?
Machiavelli dacht eig. bedoelen ze zekerheid
, Ook een heerser die niet zomaar je plek kan stelen.
Zekerheid= ook over de vrouwen
Populair Machiavellisme
o Moet de vorst geliefd of gevreesd worden?
Geliefd= hangt van bevolking af
Gevreesd= hangt van vorst af
Onderscheid politiek van moraal= begin ontvoogding politieke
---
THOMAS MORE (1478-1535)
Was bekommerd over dingen van de maatschappij maar hij geen vat op heft (kapitalisme dat toen
nog niet bestond)
Armoede, criminaliteit stijgt
Besefte dat het in het economische afspeelde
Onthoofd geweest
Wilde niet dat koning scheidde van zijn vrouw
Utopia (boek)
o Deel 1: Beschrijving van de sociale en economische veranderingen in Engeland
(°kapitalisme)
Vaststeld: er zijn verschillende tegengestelde belangen in de maatschappij
Sommigen willen aan enclosure doen
o Daardoor verliezen boeren hun land
o Deel 2: Beschrijving van de ideale maatschappij.
In contrast van deel 1 dus
Eilanders werken samen idpv vechten
Allemaal christelijk, gods wil
Geen armoede…
Weerspiegeling van een verlangen naar een vroegere ideale wereld.
Thomas was bewust dat de terugkeer naar het vroegere niet meer mogelijk was. Hij zag het wel.
o Besefte dat V en A gecontroleerd ging worden door de rijke hoge
Vond hij heel erg, je kan het niet wegdoen
o Utopia: iets dat niet bestaat, hij besefte dus zeer goed dat armoede en ongelijkheid
te maken had met soc ec verhoudingen en hij weinig kon doen.
Vernieuwend idee= vroeger dacht men ‘het vind nu eenmaal plaats’ , hij
dacht het is een symbool van ec verhouding.
Utopisme:
,o afwijzen van de bestaande, onrechtvaardige orde op basis van religieuze en/of
morele gronden, projectie van een ideaal in een andere, denkbeeldige wereld.
, Einde van de katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie.
Humanisten en Scholastici
LUTHER (1483-1546)
Godsvruchtige figuur, gaat naar Rome en is ook gechoqueerd door christelijke openbaar en hoe
priesters leven in Rome. Vergroot zijn kritiek gaande over de kerk.= je kon je zonden afbetalen… de
paus heeft dus recht geld te vragen.
Net als bij Machiavelli waren ze tegen de werkelijke bestaande, INSTITUUT, niet religie
1517: Stellingen van de toegeeflijkheid.
o In Wittenberg en kwam in opstand.
o Commercialisering wilde hij stoppen maar het ging verder.
Pleit voor religieuze bevrijding van mens
Religieuze bevrijding van de mens
o Vroomheid van individu en het feit dat god ied gelijk zag
o Vrijheid zonder controlerende kerk
= sterke overheid
≠ vrijheid
o Vrijheid ten aanzicht van God
o Regelrechte aanval op de kerk. Oorlogen breken uit tss Duitse prinsen en legers
vanuit Vaticaan, katholieken tegen protestanten.
o Duitsland zag het als een manier om te verenigen: succes Luther
Thomas Munzer
o Humanist
o Geïnspireerd door Luther, mee in opstand
Pleit voor meer sociale gelijkheid
Wordt onmiddellijk neergeslagen door Luther
Opstand van Munzer allemaal vermoord
Wilde religieuze scheiden van macht (politieke)
----
bachelor
Politieke
leerstelsels
(2023-2024)
,Inhoud
HOOFDSTUK 1 De ontrafeling van de middeleeuwse orde (1450-1650).................................................6
Wetenschap & emancipatie van de politiek.......................................................................................6
Leonardo Da Vinci (1452-1519)......................................................................................................6
NICOLLO MACHIAVELLI (1469-1527)...............................................................................................7
THOMAS MORE (1478-1535)..........................................................................................................8
Einde van de katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie.............................................10
LUTHER (1483-1546).....................................................................................................................10
CALVIJN (1509-1564).....................................................................................................................11
Koloniale ontmoetingen: Dispuut van Valladolid..............................................................................12
1550-1555.....................................................................................................................................12
Juan Ginés de Sepulveda..............................................................................................................12
Bartolomé de las Casas.................................................................................................................12
De Glorieuze Revolutie.....................................................................................................................13
The Levellers.................................................................................................................................14
Wetenschappelijke ontwikkelingen en nieuwe inzichten:.............................................................15
Thomas Hobbes (1588-1679)........................................................................................................15
Baruch de Spinoza (1632-1677)....................................................................................................16
HOOFDSTUK 2 De Europese Verlichting en het tijdperk van revoluties (1650-1800)............................17
De politieke oorsprong van de burgerlijke samenleving...................................................................17
John Locke (1632-1704)................................................................................................................17
Verlichting.....................................................................................................................................18
Wie is ‘de mens’ van de vooruitgang?..........................................................................................18
Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)............................................................................................19
Montesquieu (1689-1755)............................................................................................................20
Vernieuwing in het economisch denken.......................................................................................21
Het tijdperk van revoluties................................................................................................................23
De Amerikaanse Emancipatie.......................................................................................................23
Thomas Paine (1737-1809)...........................................................................................................23
Contradicties van de Amerikaanse revolutie.................................................................................24
De Franse Revolutie......................................................................................................................24
De fase van de Assemblée (1789-1792)........................................................................................24
Fase van de Conventie (1792-1795)..............................................................................................25
Fase van de Conventie (1792-1795)..............................................................................................25
, Fase van het Directoire (1795-1799).............................................................................................25
Napoleon......................................................................................................................................26
De Haïtiaanse Revolutie................................................................................................................26
HOOFDSTUK 3: Het ontstaan van de moderne politiek: industriële revolutie en expansie van het
kapitalisme (1800-1914) – De ontdekking van de maatschappij...........................................................27
Conservatisme..................................................................................................................................27
Edmund Burke..............................................................................................................................27
Economisch en politiek liberalisme...............................................................................................29
Discussies over armoede en economische ordening....................................................................29
Het vroegsocialisme..........................................................................................................................31
Duits idealisme: Kant en Hegel.........................................................................................................31
Liberalisme en vroeg imperialisme...................................................................................................31
Marx en het ontstaan van het socialisme.........................................................................................35
Vroegsocialisme............................................................................................................................35
Economische theorieën................................................................................................................35
Hegel’s dialectiek..........................................................................................................................35
Revolutie.......................................................................................................................................37
Wat na de revolutie?.....................................................................................................................37
Marx als activist............................................................................................................................37
Anarchisme...................................................................................................................................38
De burgerlijke maatschappij (2)............................................................................................................40
De eerste golf van het feminisme.....................................................................................................40
Het conservatieve offensief..............................................................................................................40
Van imperialisme naar kolonialisme.....................................................................................................46
Latijns-Amerikaanse bevrijding.........................................................................................................46
Nahdha.............................................................................................................................................47
De Meiji-restauratie in Japan(1868)..................................................................................................49
Het Rijk van het Midden - China.......................................................................................................50
Sociaaldemocratie................................................................................................................................51
Frankrijk............................................................................................................................................51
Duitsland..........................................................................................................................................52
HOOFDSTUK 4: Van Crisis naar de Wereldoorlogen (1900-1945).........................................................54
De Russische Revolutie.........................................................................................................................54
Georgi Plekhanov (1856-1918).........................................................................................................54
Lenin (1870-1924).............................................................................................................................54
Wat na de revolutie? Staat & Revolutie (1016).................................................................................56
, Machtsstrijd Stalin & Trotski.............................................................................................................57
Stalin ( ).............................................................................................................................................58
SPL 23/11 – HFST 4: INTERBELLUM –....................................................................................................59
1920 “roaring twenties”...................................................................................................................59
Ghandi..............................................................................................................................................59
Mohammed Iqbal.............................................................................................................................60
Rashid Ridha.....................................................................................................................................60
Négritude..........................................................................................................................................60
Mao vs Guomindang.........................................................................................................................61
Liberale herpositionering..................................................................................................................61
LINKSE verdeeldheid.........................................................................................................................62
Léon Blume.......................................................................................................................................63
ANTONIO GRAMSCI..........................................................................................................................64
De Conservatieve Revolutie..................................................................................................................66
Oswald Spengler (1880-1936)...........................................................................................................66
Charles Maurras (1868-1952)...........................................................................................................67
Fascisme en Nazisme............................................................................................................................67
Waarom succesvol in Duitsland & Italië?..........................................................................................68
Wie werd door de ideologie aangetrokken?.....................................................................................69
Versus liberalisme & kapitalisme......................................................................................................70
Elitarisme & Nationalisme................................................................................................................71
Führer & Duce..................................................................................................................................72
HOOFDSTUK 5: Na de Tweede Wereldoorlog: heropbouw, vertwijfeling en revolutionaire idealen.....73
Vertwijfeling.........................................................................................................................................73
Liberale herbronning, mensenrechten en democratische heropleving................................................76
Franse radicaliteit: de betekenisjagers..................................................................................................77
H:5 Na de Tweede Wereldoorlog: heropbouw, vertwijfeling en revolutionaire idealen (2)..................80
De Golden Sixties..............................................................................................................................80
Nieuwlinks....................................................................................................................................80
Feminisme & burgerrechten.........................................................................................................82
De Golden Sixties – De Dekolonisatie...................................................................................................83
De bevrijding van het individu, de markt en mensenrechten...............................................................91
Liberale en libertaire antwoorden op neoliberalisme.......................................................................95
HOOFDSTUK 6: Het einde van de Koude Oorlog en de ideologische verwarring (1)............................97
Einde van de Koude Oorlog..................................................................................................................97
Multiculturalisme.................................................................................................................................99
,Nieuw Feminisme...............................................................................................................................101
Postfeminisme & postkoloniaal feminisme.....................................................................................102
Dekoloniseren feminisme...........................................................................................................102
Apartheid & Raciaal Kapitalisme.........................................................................................................104
De Islam in Opstand............................................................................................................................104
WEL TE KENNENFILMPJE
VAN HEMZELF.............................................................................................107
3 populaire verklaringen:................................................................................................................107
Populisme, nieuw autoritarisme en post-truth...................................................................................109
Populisme.......................................................................................................................................109
Postwaarheid..................................................................................................................................110
Neocons, alt-right en nieuw extreemrechts........................................................................................111
Neoconservatisme..........................................................................................................................111
Neoconservatisme VS.....................................................................................................................111
Neoconservatisme Europa..............................................................................................................113
Vooruitgangsoptimisme......................................................................................................................114
Depolitisering ontwikkeling............................................................................................................115
Thomas Piketty...............................................................................................................................116
Communisme… een terugkeer?......................................................................................................117
Ecologie, klimaat en natuur................................................................................................................118
Big Data, Big Brother..........................................................................................................................119
Shoshana Zuboff.............................................................................................................................119
,HOOFDSTUK 1 De ontrafeling van de middeleeuwse
orde
(1450-1650)
Ontstaan
kapitalisme
1: Wetenschappelijke vooruitgang en de 2: geleidelijke emancipatie van de politiek
o 1: Niet alleen West-Europa, meer belangrijke ontwikkelde gebieden zorgden voor
kennis aan Europa.
Het einde van de katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie
o Opkomst van protestantisme
Koloniale ontmoetingen: het dispuut van Valladolid
De glorieuze revolutie
o Politieke verwantschappen
///
Redelijk spontaan ontstaan economische verbanden tussen mensen.
Men zag verandering maar kon het niet plaatsen
o Het kapitalisme (transversaal thema= vele dingen gebeuren erdoor)
o Verspreidende GB en zo verder
Europa begint de centraal te worden: emperia
Wetenschap & emancipatie van de politiek.
Renaissance: wedergeboorte
o Kennis herontdekken (oude geschriften Grieken en romeinen)
o Arabische denkers die zorgen voor vertaling
En Europa deed er zijn eigen ding mee.
o Herontdekking en ideologisering van verleden.
Leonardo Da Vinci (1452-1519)
Het logische en experimentele
Veranderende economische verhoudingen in een verdeeld Italië – Mercantilisme
o In tegenstelling tot gevormde grenzen, was Italië een lappendeken van stadsstaatjes.
Er werd eenmaking gewenst. (Duurde tot 1950)
Want de handel en economische verbanden verhogen.
o Veel meer taxen door al die stadsstaatjes
Winst produceren!
Ontvoogding en secularisering
o Men vraagt aan de leider actief iets te doen, die moeilijk een standpunt over kan
nemen.
o Een vraag naar een nieuw domein!
Het politieke
Verantwoordelijk voor bepaalde zaken.
,De Renaissanceman, groeide nieuwe geloof van kennis verwerven en wetenschap te introduceren om
zo de wereld te zien.
We moeten naar de allerkleinste elementen gaan. In die details vinden we het geheim van de
natuur.
2 wetenschappen ontwikkelen: mathematica (exacte) en experimentele (begrijpen hoe het
functioneert) => introducerend voor de wetenschappen zoals vandaag.
----
NICOLLO MACHIAVELLI (1469-1527)
Borduurt verder op de vraag naar politiek
Vorstenspiegels
o Werken van ideale koningen
o Daar was Machiavelli niet in geinteresseerts
= wat doet een koning echt? Hoe functioneert dat. Waarom?
Probeert afstand te nemen van de waarden en normen die er al
waren.
Verwerpt moraal als basis voor de politiek
o Ontvoogding politiek
Il Principe
Weg van de moraal?
Menselijke natuur?
Secularisering van de politiek
o Machiavelli was zeer katholiek, maar ze beginnen te pleiten voor een onderscheid te
maken tussen politieke en religieuze.
o Kerk wilde natuurlijk erboven staan.
Secularisering ≠ antireligieus
o Kritiek op kerk als instituut, bijvoorbeeld:
Gedrag van priesters, pastoors, bischoppen= niet echt christelijk
Leefden van het dogma voor de kleine gelovigen
Als de kerk zich had gehouden tot originele lering van de bijbel zouden we
veel gelukkiger geleefd hebben, maar ze zijn afgeweken van de boodschap
dat ze helemaal voor eigen gewil staan.
Door kritiek= nieuw denken over religie
o Religie moet iets zijn dat ons bind!
La raison d’Etat
Privaat bezit
o Belangrijk
o Nadenken over privaat bezit
o Wat bedoelen de mensen met vrijheid?
Machiavelli dacht eig. bedoelen ze zekerheid
, Ook een heerser die niet zomaar je plek kan stelen.
Zekerheid= ook over de vrouwen
Populair Machiavellisme
o Moet de vorst geliefd of gevreesd worden?
Geliefd= hangt van bevolking af
Gevreesd= hangt van vorst af
Onderscheid politiek van moraal= begin ontvoogding politieke
---
THOMAS MORE (1478-1535)
Was bekommerd over dingen van de maatschappij maar hij geen vat op heft (kapitalisme dat toen
nog niet bestond)
Armoede, criminaliteit stijgt
Besefte dat het in het economische afspeelde
Onthoofd geweest
Wilde niet dat koning scheidde van zijn vrouw
Utopia (boek)
o Deel 1: Beschrijving van de sociale en economische veranderingen in Engeland
(°kapitalisme)
Vaststeld: er zijn verschillende tegengestelde belangen in de maatschappij
Sommigen willen aan enclosure doen
o Daardoor verliezen boeren hun land
o Deel 2: Beschrijving van de ideale maatschappij.
In contrast van deel 1 dus
Eilanders werken samen idpv vechten
Allemaal christelijk, gods wil
Geen armoede…
Weerspiegeling van een verlangen naar een vroegere ideale wereld.
Thomas was bewust dat de terugkeer naar het vroegere niet meer mogelijk was. Hij zag het wel.
o Besefte dat V en A gecontroleerd ging worden door de rijke hoge
Vond hij heel erg, je kan het niet wegdoen
o Utopia: iets dat niet bestaat, hij besefte dus zeer goed dat armoede en ongelijkheid
te maken had met soc ec verhoudingen en hij weinig kon doen.
Vernieuwend idee= vroeger dacht men ‘het vind nu eenmaal plaats’ , hij
dacht het is een symbool van ec verhouding.
Utopisme:
,o afwijzen van de bestaande, onrechtvaardige orde op basis van religieuze en/of
morele gronden, projectie van een ideaal in een andere, denkbeeldige wereld.
, Einde van de katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie.
Humanisten en Scholastici
LUTHER (1483-1546)
Godsvruchtige figuur, gaat naar Rome en is ook gechoqueerd door christelijke openbaar en hoe
priesters leven in Rome. Vergroot zijn kritiek gaande over de kerk.= je kon je zonden afbetalen… de
paus heeft dus recht geld te vragen.
Net als bij Machiavelli waren ze tegen de werkelijke bestaande, INSTITUUT, niet religie
1517: Stellingen van de toegeeflijkheid.
o In Wittenberg en kwam in opstand.
o Commercialisering wilde hij stoppen maar het ging verder.
Pleit voor religieuze bevrijding van mens
Religieuze bevrijding van de mens
o Vroomheid van individu en het feit dat god ied gelijk zag
o Vrijheid zonder controlerende kerk
= sterke overheid
≠ vrijheid
o Vrijheid ten aanzicht van God
o Regelrechte aanval op de kerk. Oorlogen breken uit tss Duitse prinsen en legers
vanuit Vaticaan, katholieken tegen protestanten.
o Duitsland zag het als een manier om te verenigen: succes Luther
Thomas Munzer
o Humanist
o Geïnspireerd door Luther, mee in opstand
Pleit voor meer sociale gelijkheid
Wordt onmiddellijk neergeslagen door Luther
Opstand van Munzer allemaal vermoord
Wilde religieuze scheiden van macht (politieke)
----
